عامل نظارتی در جمهوری اسلامی

علی‌اصغر هادی‌زاده/نماینده مردم محلات و دلیجان در دوره ششم
السلام علیک یا اباعبدالله
یکی از مهمترین اهداف قیام امام حسین(ع) احیای امر به معروف و نهی از منکر عنوان شده است. برای فهم عمیق معنای امر به معروف و نهی از منکر باید خود را از معنای رایج و محدود آن نجات دهیم و منحصر به حوزه احکام عبادی و پاره‌ای از مسائل پیش پا افتاده اجتماعی نکنیم. امام علی(ع) می‌فرماید: معروف، هر آن کردار و رفتار و اعتقاد پسندیده‌ای است که عقل سلیم انسان بدان حکم و قرآن و سنت آن را تایید می‌کند. امر به معروف و نهی از منکر هدف و غایت دین، فلسفه تشکیل حکومت، تامین حقوق همگانی، حفظ نظام اجتماعی سالم و... می‌باشد.
بر همین اساس در اصل هشتم قانون اساسی آمده است: «در جمهوری اسلامی ایران دعوت به خیر، امر به معروف و نهی از منکر وظیفه‌ای است همگانی و متقابل بر عهده مردم نسبت به یکدیگر، دولت، نسبت به مردم و مردم نسبت به دولت» بر این اساس عامل نظارتی مردم بر حکومت یک وظیفه الهی است و برای آن که شریران حاکم نشوند امر به معروف و نهی از منکر باید در مقام مهمترین ابزار نظارتی به کار گرفته شود.
امر به معروف و نهی از منکر اختصاص به قشر خاصی نداشته و همگان، بویژه حاکمان را شامل می‌شود. سنت دینی ما نصیحت به ائمه مسلمین تاکید فراوان گردیده و مسلمانان را موظف نموده است که حاکمان را خالصانه امر به معروف و نهی از منکر کنند. امام علی(ع) به مالک اشتر توصیه می‌کند تا از بله قربان‌گوها بپرهیزد و آنان را که زبان تلخ حق‌گویانه را به کار می‌گیرند به خود نزدیک سازد.
امام همچنین به مردم می‌فرماید: از گفتن حق یا رای زدن در عدالت بازنایستید که من برتر از آنم که خطا کنم و نه در کار خویش از خطا ایمنم مگر که خدا مرا در کار نفس کفایت کند که او از من بر آن تواناتر است.
بنابراین مسئولان جمهوری اسلامی ایران باید بدانند هر کس در مقام آمریت قرار گیرد نیازمند به هدایت و امر به معروف دیگران می‌باشد و نخستین سنگ انحراف زمانی گذاشته می‌شود که حاکم خود را بی‌نیاز از امر به معروف دیگران بداند.
انسان به مقداری که مسئولیت دارد به همان اندازه نیز نیازمند نظارت دیگران بر خویش است، و گرنه طبع اقتدارطلب او، وی را به دره ژرف قدرت‌پرستی در می‌غلتاند و بر اثر بی‌توجهی و تساهل دیگران به سرنوشت حاکمان ظالم دچار خواهد شد. بنابراین بر مردم بویژه روشنفکران و آگاهانه جامعه است که به عنوان ناظر بر حکومت، بدون ترس از مال، شغل و حتی ترس از جان و آبرو فریضه امر به معروف و نهی از منکر را به نحو احسن انجام دهند و بر دولت است که زمینه این کار را با در اختیار گذاشتن وسایل مورد نیاز از جمله مطبوعات، رادیو و تلویزیون،... فراهم نماید. قصور هر کدام از دو گروه بالا خسران جبران‌ناپذیری برای نظام و مملکت به دنبال خواهد داشت.