فشار اقتصادی بر فلسطینیان

مارک گریگوری
ترجمه محمود بلنداختر
هم زمان با مانور حماس جهت تشکیل دولت به دنبال پیروزی این جنبش در انتخابات مجلس قانون‏گذاری، توجه بسیاری معطوف به اقتصاد و وضعیت معیشت فلسطینیان شده است. دولت خودگردان که در حال حاضر رابطه بسیار خوبی با بیرون دارد با مشکلات مالی قابل توجهی روبه‌رو است و بسیاری از فلسطینیان در شرایط اقتصادی ناگواری به سر می‏برند. فلسطینیان با این توجه به حماس رای دادند که این جنبش می‏تواند آنان را از وضعیت فلاکت‌بار کنونی نجات داده و با تشکیل دولتی درست کار امیدبخش آینده آنان باشد. محمود زهار رهبر حماس نیز جنین قولی به آنان داده بود. وی گفته بود: ما درصددیم تا در بسیاری از زمینه‏ها ازجمله اقتصاد، صنعت، کشاورزی، اجتماع، سلامت، ادارات و آموزش تحول ایجاد نمائیم. اما مشکل اینجاست که دولت فلسطین در حال حاضر برای کنترل اقتصاد فلسطینیان با محدودیت مواجه است و اسراییل بر بسیاری از امور تسلط و نظارت دارد.
بازارهای اصلی فروش میوه سبزیجات و دیگر تولیدات فلسطینیان اسراییل است و بسیاری از فلسطینیان معاش روزانه خود را از طریق اسراییل و از راه تجارت داخلی تامین می‏نمایند. محمد مصطفی از صندوق سرمایه‏گذاری فلسطینیان می‏گوید: مشکل فلسطینیان سرمایه نیست، بلکه بحث اصلی جریان کار و کالا برای مشاغل و حرف‏های مختلف است، به عبارت دیگر ما نمی‏توانیم صادرکننده کارشناس و مدیر ارشد باشیم. به این ترتیب اسراییل توان این را دارد تا با ایجاد محدودیت در مرزها برای فلسطینیان محدودیت ایجاد نماید. به علاوه بخشی از نیازهای اساسی و زیرساختی فلسطینیان از جمله بخش آب و برق وابسته به اسراییل است. به نظر می‏رسد که حماس برای بهبود وضعیت اقتصادی فلسطینیان با مشکل مواجه باشد. مقامات فلسطینی به طور قابل توجهی تاکنون امور داخلی را براساس سرمایه‏های اختصاص یافته به خصوص از سوی اروپاییان، تنظیم می‏نموده‏اند، منبعی که به راحتی قابل حذف است.
یک اسپانیایی عضو پارلمان اروپا در خصوص ادامه کمک اروپا به فلسطینیان می‏گوید: آشکار است کمک مالی بنماید. اما بحث این جاست که ما نمی‏توانیم یک جامعه را جهت حرکت به سوی دموکراسی ترغیب نماییم و سپس نتایج حاصله از انتخابات را نادیده بگیریم. به نظر می‏رسد که موضع آمریکا در قبال پیروزی حماس کمی شدیدتر باشد. جیمی کارتر، رییس‌جمهور اسبق آمریکا در این خصوص می‏گوید: قوانین ایالات متحده به مقامات واشنگتن اجازه نخواهند داد تا به دولت فلسطینی به رهبری حماس کمک مالی بنماید. بحث دیگر این است که وضعیت کمک‏های مالی که از طریق سازمان‏های بین‏المللی از جمله بانک جهانی به فلسطینیان اختصاص می‏یافته است چه خواهد شد؟ اگر چه قضاوت در این خصوص زود است ولی آینده این امر تا حد قابل توجهی به این مساله بستگی خواهد داشت که سازمان‏های جهانی حاضر نخواهند شد به حکومتی که اکثر دولت‏های قدرتمند غرب از تماس با آن رویگردانی می‏کنند، کمک مالی نمایند.