تجمیع انتخابات

محمدباقر اسداللهی
سالهاست که این موضوع مطرح است که آیا میسر می‌باشد که انتخابات‌هایی که هر ساله در کشور انجام شده، بگونه‌ای باشد که بتوان برخی از انتخابات‌ها را با هم انجام داد تا هزینه سنگین و فرصت‌گیری زیادی که هر انتخابات به ویژه انتخابات سراسری دربر دارد، کم شود و مردم همه ساله درگیر انتخابات نباشند.
عنوانی که برای این بحث هست "تجمیع انتخابات" است که در واقع واژه‌ای از نظر رسا بودن اشکال دارد لکن چون مفهوم فعلاً برای سیاست‌کاران آشکار است ایراد ادبی بر این واژه گرفته نمی‌شود.
تجمیع انتخابات به این معنا، که همه انتخابات مجلس، ریاست جمهوری، خبرگان، شوراها، در یک مرحله انجام گیرد طبعا میسر نیست و اشکالات متعددی دارد.
اما آیا این به مفهوم این است که نمی‌شود برخی انتخابات‌ها را با هم انجام داد؟ در بررسی این موضوع دیدگاههای مختلف وجود دارد که هر کدام استدلال خود را در فواید و مضار و یا تسهیلات و مشکلات مطرح می‌نمایند. اما بنظر می‌رسد می‌توان انتخابات‌های زیر را با هم انجام داد:
1- انتخابات مجلس شورای اسلامی با انتخابات مجلس خبرگان.
در این دو انتخاب، مردم در واقع به آسانی می‌توانند در انتخاب نمایندگان مجلس که شهرستانی انجام می‌شود و خبرگان که استانی انتخاب می‌شوند آنها را بطور جداگانه انتخاب نمایند.
از طرفی دوره مجلس 4 سال یکبار است و خبرگان 8 سال که در واقع هر دو انتخابات مجلس شورای اسلامی با انتخابات مجلس خبرگان یکی می‌شود.
2- انتخابات شوراها و ریاست جمهوری، که چون منتخبین شوراها تعدادشان فراوان است ولی در ریاست جمهوری یک نفر انتخاب می‌شود براحتی از هم قابل تفکیک و اجرا می‌باشند.
مشکل فعلی که در این راهکار است "تفاوت زمانی" است.
یعنی مجلسی که دوره 4 ساله دارد با دوره فعلی مجلس خبرگان، حدود کمتر از یکسال تفاوت دارد.
یعنی یا باید دوره مجلس کوتاهتر شود و یا دوره مجلس خبرگان بطور موقت افزایش یابد این تفاوت زمانی در مورد شوراها و ریاست جمهوری هم هست.
حل این تفاوت زمانی را درباره مجلس و ریاست جمهوری نمی‌توان اجرا کرد زیرا زمان آن در قانون اساسی آمده است و تغییر قانون اساسی روند سختی دارد اما درباره مجلس خبرگان مشکل نیست زیرا اختیار قوانین آن به عهده خود خبرگان است و آنها می‌توانند آن را کم یا زیاد کنند.
همچنین شوراها، نیز قانونش به عهده مجلس شورای اسلامی است. بنابراین اگر آن همزمانی انتخابات، مورد توافق عمومی قرار گیرد. می‌توان این مشکل تفاوت زمانی را توسط خبرگان و مجلس شورای اسلامی حل کرد.
البته بحث تجمیع انتخابات، تازه آغاز شده است و هنوز جای صحبت در آن وجود دارد.