جهانی‌شدن؛ از کجا تا کجا؟

صالح اسکندری
گروه سیاسی: جهانی‌شدن چیست؟ این که ایران، افغانستان، تایلند، ونزوئلا و.... جهانی می‌شوند یعنی چه؟ آیا سوئیس هم جهانی می‌شود؟ برای جهانی‌شدن ایران یک گذار قابل تصور است اما اگر آمریکا جهان شود چه تغییری می‌کند؟ آمریکا، آمریکاست، سوئیس، سوئیس می‌ماند و این تنها کشورهای پیرامون هستند که شبیه کشورهای مرکز می‌شوند در واقع گلوبالیزیشن (Globalization) مترادف و سترنیزیشن (Westemization) است و ترجمه آن به جهانی‌شدن و حتی جهانی‌سازی هم اشتباه است. گلوبالیزیشن غربی‌سازی است. نوعی جهان‌گشایی نوین که محصول اواخر قرن بیستم و اوایل قرن بیست و یکم است. جهانی‌گشایی پروژه کلید نخورده‌ای نیست. بشر در طول تاریخ تمایل به سیطره بر همنوعانش را داشته است. کافی است کمی پشت سر خود را نگاه کنیم. جهان‌گشایی مارکسیستی نوع متاخر گلوبالیزیشن بود که قلب آن در مسکو و شصت پایش در آمریکای جنوبی یعنی کوبا آمریکا را قلقلک می‌داد و حتی امروز نیز می‌دهد.
هیتلر هم به گلوبالیزیشن معتقد بود منتهی با زبانی دیگر اما شوروی‌ها امانش ندادند. قبل‌تر ناپلئون هم رویای جهان‌گشایی داشت. فتوحات و کشورگشایی‌های اسکندر مقدونی هیچ وقت از تاریخ پاک نمی‌شوند. البته مدعیان گلوبالیزیشن تنها در غرب نبودند. از شرق مغول‌ها در آداب و رسوم برخی ملل از جمله ایرانیان باقی‌مانده است. لشکرکشی‌های امپراتوری‌های رم، ایران و.... تجربه‌های مکرر جهان‌گشایی بشر هستند. اما نکته مشترک تمام این جهان‌گشایی‌ها این است که همواره شکست خورده‌اند. خرده فرهنگ‌های انسانی هیچ وقت حاضر به تحمل تک گفتمان فرهنگی غالب که عموما و تاکنون غیر فطری بوده‌اند، نمی‌شدند و این تسلط حتی اگر به وقوع هم می‌پیوست دیری نمی‌پایید که در هم می‌شکست.
بی‌تردید فرجام پروژه جهانی‌سازی قرن بیست و یکمی نیز چیزی جز شکست نخواهد بود. هیچ وقت همه کشورهای دنیا، آمریکا نمی‌شوند و تنها مردم کشور آمریکا هستند که می‌توانند با لیبرالیسم آمریکایی زندگی کنند. ریچارد رورتی فیلسوف مشهور آمریکایی در جایی گفته بود من می‌توانم در فضای لیبرال از نوع آمریکایی آن تنفس کنم اما دلیلی نمی‌بینم که آن را برای کشوری مثل افغانستان تجویز کنم.
تنها فرهنگی که می‌تواند به معنای اعم و اتم کلمه جهانی شود، اسلام است. اسلام دینی است جامع و مانع و منطبق بر فطریات بشریت که نه تنها نقص‌ها و فقدهای ایدئولوژی‌های مادی را ندارد بلکه با گوهر نایاب معنویت خریداران و طالبان بسیاری دارد.
بدون شک روزی این وعده پروردگار که مستضعفین وارثین و ائمه زمین خواهند شد محقق می‌گردد و در سایه ولی عصر "ارواحنافداه" اسلام جهانی می‌شود.