ایران پیشنهاد مسکو را سازنده و قابل بررسی خوانده و اعلام کرده با رفع نواقص و نقاط ابهام و جامعتر شدن آن، این طرح میتواند در یک مجموعه به عنوان راهکاری برای حل مسائل هستهای ایران دیده شود.
مسکو نیز آمادگی کامل خود برای ایجاد مرکز اتمی مشترک با ایران در خاک روسیه اعلام کرده است. به عقیده کارشناسان اختلافنظر اساسی ایران و روسیه در مورد این طرح در پنج نقش زیر است:
1ـ محل غنیسازی اورانیوم ایران 2ـ نحوه دسترسی کارشناسان ایرانی به مراحل غنیسازی و فناوری مربوط 3ـ ارتباط میان اجرای طرح در روسیه و ادامه فعالیتهای غنیسازی در حد تحقیقات هستهای در داخل ایران 4ـ مدت زمان فعالیت مرکز مشترک 5ـ تضمینهای دو طرف و مسایل مالی و اداری. البته بیشتر موارد مذکور، نقاط ضعف و ابهاماتی است که ایران در چارچوب پیشنهاد مکسو مطرح کرده و طرف روس باید در مذاکرات، در این زمینه نظر هیات ایرانی را تامین کرده یا به هر ترتیب موافقت تهران را جلب نماید. ایران بارها اعلام کرده حاضر نیست از حق قانونی خود برای دارا بودن چرخه سوخت هستهای با کاربرد صلحآمیز در داخل بگذرد. رییس آژانس انرژی اتمی روسیه نیز گفته است: براساس پیشنهاد روسیه تحویل سوخت هستهای به ایران تضمین میشود.
از نظر سیاسی نیز روسیه با اعمال تحریمها علیه ایران و ارجاع پرونده اتمی این کشور به شورای امنیت مخالف است و حل و فصل این موضوع در چارچوب آژانس را توصیه میکند.. طرح اولیه، کلی و مختصری که روسها از آن سخن به میان آورده بودند شامل انجام مراحل مقدماتی غنیسازی در ایران در حد تهیه کیک زرد و سپس انتقال آن به خاک روسیه قرار دادن آن در چرخه غنیسازی و در نهایت تهیه سوخت اتمی و انتقال آن به ایران برای استفاده در راکتورهای اتمی با نظارت روسیه و آژانس بینالمللی انرژی اتمی بود. مقامات مسکو میگویند: ...
در صورت اجرای طرح مشترک با ایران روسیه به جهان تضمین خواهد داد که ایران از سوخت تحویل شده برای مقاصد نظامی استفاده نکند و سوخت مستعمل نیز از ایران خارج شود. اینک حدود شش ماه پس از ارایه طرح اولیه و کلی روسیه، با توجه به حوادث و فراز و نشیبهایی که در مسیر پرونده اتمی ایران طی این مدت بوجود آمده، به نظر میرسد زمینه برای بررسی دقیق ابعاد طرح و رفع نقاط ابهام آن آمادهتر از هر زمان دیگری باشد. پذیرش این طرح از سوی تهران میتواند دستاوردهایی برای روسیه داشته باشد از جمله:
1ـ مسکو روند بحران هستهای ایران را با هدف آرامش منطقه و کسب جایگاه و اعتبار بینالمللی قطع میکند. 2ـ مسکو امکان ادامه همکاری اتمی خود با ایران و سایر کشورها را فراهم میسازد. 3ـ مسکو خود را از تقابل با اروپا و آمریکا در آژانس و شورای امنیت نجات خواهد داد. در آن صورت ایران نیز خواهد توانست: 1ـ غنیسازی اورانیوم بصورت صنعتی را با همکاری روسیه آغاز کرده و ادامه دهد. 2ـ با استفاده از آرامش ایجاد شده پیرامون موضوع به مراحل تحقیق در غنیسازی در داخل و بررسی و تحکیم استراتژی درازمدت خود در این زمینه بپردازد. 3ـ زمینه تهدیدات غرب و آمریکا را که میتوانند به تحریم و مشکلات بینالمللی منجر شود، مرتفع سازد. 4ـ مذاکرات سازنده و هدفمند با اروپا و غرب برای اهداف بلندمدت سیاسی، اقتصادی و همکاریهای هستهای را در فضایی مناسب ادامه دهد.
تنها پس از مذاکرات و حصول نتایج آن میتوان مشاهده کرد که آیا استقبال غرب و آمریکا از طرح روسیه صادقانه بوده یا خیر؟