چالش جدید ائتلاف یکپارچه عراق

فهرست همبستگی کردستان، جبهه توافق عراق و العراقیه جمعه شب از ائتلاف یکپارچه عراق خواستند شخص دیگری برای سمت نخست‌وزیری جایگزین دکتر جعفری کند. اختلاف جبهه عرب سنی توافق عراق و جریان سکولار العراقیه به رهبری ایاد علاوی با دکتر جعفری موضوع جدیدی نیست اما اتحاد آنها با فهرست همبستگی کردستان بر ضد نخست‌وزیر ائتلاف یکپارچه اتفاق قابل تاملی است.
اگرچه با وجود سوابق دیرین و هم‌پیمانی پارلمانی یک‌ساله کردها و شیعیان، روابط این دو جریان کم و بیش تحت تاثیر نوع تعامل و برخورد جلال طالبانی و ابراهیم جعفری بوده است. به تعبیر دیگر جلال طالبانی در برخورد با ائتلاف یکپارچه با گزاره متناقضی رو‌به‌رو است، بدون جعفری رابطه ائتلاف و کردها را راهبردی می‌داند و با نخست‌وزیری جعفری ـ سوای برخی تحریک‌ها ـ سودای رقابت دارد.
در عمر دولت موقت بغداد که از جنبه‌های جالب آن انتخاب اولین رییس‌جمهور کرد و اولین نخست‌وزیر شیعه بود که اختلاف‌نظر این دو، دستمایه رسانه‌ها و محافل سیاسی درون ساخت قدرت عراق بوده است.
این اختلاف‌نظرها همیشه با اعتراض از سوی طالبانی و تلاش برای توجیه و اقناع از سوی جعفری بروز کرده است.
تا قبل از انتخابات مجلس نمایندگان بیش‌تری اعتراض‌‌های طالبانی به جعفری را می‌توان در خود رای بودن و بی‌توجهی به مقام ریاست جمهوری در تصمیم‌گیری و اجرا و البته کوتاهی در حل مساله کرکوک خلاصه کرد. در هفته‌های گذشته روابط ائتلاف یکپارچه عراق که جعفری را داوطلب نخست‌‌وزیری کرده و همبستگی کردستان که جلال را نامزد ریاست جمهوری می‌داند به عنوان نماینده 80 درصد جمعیت کرد و شیعه عراق پیچیده شده است. پیچیدگی که می‌تواند آینده اتحاد این دو را زیر سوال برده و روند استقرار دولت دایمی را مبهم کند.
در جریان بحثهای درون گروههای ائتلاف یکپارچه عراق برای انتخاب داوطلب نخست‌وزیری، اکراد در حالیکه شیعیان را متحد دایم و دیرینه خود عنوان کردند به طور تلویحی از داوطلبی عادل عبدالمهدی با این عنوان که با عادل راحت‌تر هستند حمایت کردند. به خصوص آنکه جلال علاوه بر سالها آشنایی و دوستی با عادل، همگامی و کارآمدی وی را در ماههای گذشته که در مقام معاون رییس‌جمهور در کنارش بود سنجیده و پسندیده بود.
با وجود حمایت تشکل پرقدرت مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق از عبدالمهدی، اما معادله‌های درون ائتلاف یکپارچه باعث شد در رای‌گیری درون‌گروهی جعفری با اختلاف یک رای نامزد این ائتلاف برای کسب سمت نخست‌وزیری شود. نارضایتی کردها از جعفری در سفر روز چهارشنبه نخست‌وزیر به ترکیه اوج گرفت و صراحت یافت.
طالبانی این سفر را ناهماهنگ با رییس‌جمهور، غیر قانونی و نشانه‌ای از تداوم روحیه خود رای بودن جعفری و بی‌اعتنایی وی به کار گروهی عنوان کرد. وی اظهار داشت که نتایج و توافق‌های این سفر بدون ارزش بوده زیرا دولت کنونی تنها حق پیشبرد امور را دارد و حق عقد قرارداد مسئولیت‌آور ندارد. این اظهارات نشان داد محتوای مذاکرات جعفری با همتای ترک خود بیشتر از نفس سفر بدون هماهنگی، کردها و شخص طالبانی را نگران کرده است. دکتر جعفری بعد از بازگشت، سفر خود را قانونی و در جهت مصالح و امنیت عراق ذکر کرد.
در اولین دقایق بامداد جمعه، ‌تلویزیون ماهواره‌ای کردستان عراق از هماهنگی کردها، جبهه توافق، العراقیه برای دعوت ائتلاف یکپارچه عراق بری جایگزینی یک نفر دیگر به جای ابراهیم جعفری برای سمت نخست‌وزیری خبر داد. رهبران این جریان‌ها در نشست مشترکی اظهار داشتند که دکتر جعفری را برای رهبری دولت ملی که باید براساس وحدت ایجاد شود مناسب نمی‌دانند و وی نمی‌تواند عراق را با وحدت در طول چهار سال پیش ببرد. باید گفت که موضوع کرکوک در حالیکه هم اینک نظام فدرالیته در کدستان محقق است بزرگ‌ترین حساسیت اکراد است. آنان این شهر نفت‌خیر را اگز نه مرکز اقلیم کردستان دست کم مرکز استانی کردنشین قلمداد می‌کنند.
تلاش برای متقاعد کردن ائتلاف یکپارچه در خصوص تعیین فرد دیگری برای سمت نخست‌وزیری در حالی است که این ائتلاف با 128 کرسی در صدر مجلس نمایندگان با 275 کرسی قرار گرفته است. کردها با 53 کرسی برای حفظ سمت ریاست جمهوری نیازمند دو سوم آرای 275 عضو مجلس نمایندگان هستند که تنها در هم‌پیمانی با ائتلاف شیعیان یکپارچه عراق محقق می‌شود. براساس اظهار یک پایگاه اینترنتی، زلمای خلیل‌زاد گفته بود در صورتی که ائتلاف از نامزدی جعفری صرف نظر نکند اتحادی از همه گروههای پارلمانی علیه این ائتلاف تشکیل می‌شود و به آنها اجازه نمی‌دهد به دولت برسند. به نظر می‌رسد که بخشی از تهدیدهای خلیل‌زاد تحقق پیدا کرده است.