پس از آن که آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان در نخستین سفر رسمیاش به واشنگتن با جورج بوش. دیدار کرد، وی در اقدامی مشابه دیروز (دوشنبه) وارد روسیه شده است و با ولادیمیر پوتین رییسجمهور روسیه دیدار و گفتوگو میکند، اما از این دیدار چه انتظاراتی میتوان داشت؟
پایگاه اینترنتی شبکه خبری دویچه وله با بیان مطلب فوق در تحلیلی از این دیدار آورده است: دیدار رهبران آلمان و روسیه دیروز در جوی آکنده از نگرانی و اضطراب صورت میپذیرد.
سلف مرکل یعنی گرهارد شرودر نه تنها یکی از حامیان سرسخت روسیه در عرصه بینالمللی بود بلکه با شخص پوتین نیز روابط شخصی بسیار گرم و دوستانهای داشت. شرودر صدراعظم سابق آلمان طی دوره تصدی خود کوچکترین خطاهای پوتین در سیاستهای داخلی بحثبرانگیزش را به وی گوشزد نمیکرد. سرانجام شرودر به خاطر همین رویکردش در قبال روسیه به شدت از سوی اتحادیههای دموکرات مسیحی و سوسیال مسیحی (CDU/CSU) به رهبری مرکل مورد انتقاد قرار گرفت به همین سبب قبل از برگزاری انتخابات پارلمانی آلمان که در 18 سپتامبر 2005 برگزار شد، بسیاری بیم آن داشتند که روابط روسیه و آلمان در صورت روی کار آمدن دولت مرکل و همپیمانانش دستخوش ضرر و زیان شود، اما تردیدها به یقین بدل شد و نهایتا دولت مرکل به قدرت رسید و اکنون همه نگاهها معطوف به آن است که مرکل در نخستین سفر رسمی خود به روسیه چگونه از در دوستی با پوتین وارد خواهد شد تاکنون همه شواهد و قرائن حکایت از آن دارد که مناسبات آلمان و روسیه تحت صدارت اعظمی مرکل تنها دستخوش تغییرات مختصری خواهد شد؛ اما طبیعتا آن تصویری که از رفاقت شرودر و پوتین در اذهان همه نقش بسته بود و این دو با وسواس زیاد سعی در حفظ چنین وجهی را داشتند به تدریج محو خواهد شد.
مرکل موضع خود را کاملا مشخص بیان داشته است. وی طی مصاحبهای با هفتهنامه اشپیگل گفت که خواستار تداوم همکاری استراتژیک آلمان با روسیه است. به طور حتم وی تا وقتی که دو کشور از ارزشهای مشترک برخوردار نیستند قادر نخواهد بود از دوستانه بودن روابط روسیه و آلمان سخن بگوید.
در ورای همین اختلاف جزیی که میان همکاری استراتژیک با همکاری دوستانه وجود دارد هدف اصلی مرکل مبنی بر ایجاد ثبات در روابط آلمان و روسیه نهفته شده است.
مسلما مرکل نمیخواهد با ایجاد تغییرات ناگهانی روابط برلین - مسکو را به مخاطره اندازد چرا که نقش روسیه در مناقشات هستهای ایران و بحث تامین امنیت سوختی کشورهای اروپایی در دیدگاه دولت آلمان اهمیت بسزایی دارد.
بازار تجاری روسیه برای آلمانیها هم چنان جذابیت خواهد داشت.
ارتقا سطح روابط تجاری میان روسیه و آلمان به احتمال زیاد یکی از مباحث مهم و کلیدی مرکل با پوتین خواهد بود موضوعاتی چون جنگ در چچن گرایشهای استبدادی پوتین و حمایت روسیه از ایران در قبال برنامههای هستهای این کشور نیز به بحث گذاشته خواهد شد. صدراعظم آلمان احتمالا مراتب نگرانی خود را نسبت به برخی جریانات سیاسی در روسیه به طور مثال نشست از پیش برنامهریزی شده این کشور با منتقدان کرملین ابراز خواهد داشت. عکسالعمل پوتین رییسجمهور پوتین سیاستمداری واقعبین عملگرا است.
تغییر مسیر آلمان از همکاری دوستانه به همکاری استراتژیک وی را خوشحال نخواهد کرد اما میتواند با این قضیه کنار آید.
صرفنظر از اختلافات واژگانی روسیه و آلمان در نوع همکاریهایشان برلین آماده همکاری استراتژیک با مسکو است و این آمادگی کاملا سازگار و همسو با اهداف سیاست خارجی پوتین تلقی میشود چرا که یکی از اهداف پوتین هماهنگ ساختن روسیه در اقتصاد جهانی به عنوان قدرت برتر سوختی است.