ما به دنبال سلاح هستهاى نیستیم
محمدجواد ظریف/نماینده دائم ایران در سازمان ملل
جنجال درباره برنامه صلحآمیز هستهاى ایران مشخصاً موجب گردیده تا نکتهاى درک نشود و آن این است که نیازى به بروز بحران نیست و یک راهحل براى این وضعیت ممکن است، و ما به نحو شایستهاى به این راه حل دست خواهیم یافت.
آنچه که در این گیر و دار به آن توجهى نشده این است که ایران علاقه شدیدى به گسترش انسجام و اقتدار معاهده منع تکثیر سلاحهاى هستهاى موسوم به انپىتى دارد و همواره براى جهانى کردن این معاهده پیشرو بوده است و اتکا و اطمینان جمهورى اسلامى به رژیم منع تکثیر بر اساس تعهدات حقوقى، محاسبات میانه رو و معتدل و دکترین ایدئولوژیکى و معنوى استوار است و در این رابطه آیتالله خامنهاى رهبر جمهورى اسلامى در مخالفت با توسعه، تولید و انباشت سلاحهاى هستهاى فتوا داده است.
اجازه دهید کاملاً روشن کنم. ایران، امنیت ملى خود را در چارچوب همکارىهاى بینالمللى و منطقهاى تعریف مىکند و ثبات منطقهاى را براى توسعه خود ضرورى تلقى مىکند. ما عضو تمام موافقتنامههاى بینالمللى درباره کنترل تسلیحات کشتار جمعى، و خواهان ثبات منطقهاى هستیم و هرگز درصدد آن نبودیم تا از زور و یا تهدید به زور علیه یکى دیگر از اعضاى سازمان ملل متوسل شویم. گرچه از سلاحهاى شیمیایى بر ضد ایران استفاده شده است، اما جمهورى اسلامى از این سلاحها براى اقدام تلافىجویانه بهره بردارى نکرد و این مسئله (اینکه ایران هرگز از سلاحهاى شیمیایى استفاده نکرده است) را گزارشهاى سازمان ملل نیز تائید کرده است و ایران در 250 سال گذشته به هیچ کشورى حمله نکرده است.
از اکتبر 2003 تاکنون ایران رژیم بازرسىهاى گسترده سازمان ملل را پذیرفته است و بیش از 1700 نفر روز به بازرسان اجازه دادهایم از تاسیسات هستهاىمان بازرسى به عمل آورند. بسیارى از مسائل برجسته در مورد فعالیتهاى مربوط به تبدیل اورانیوم، غنىسازى لیزرى، تولید سوخت و برنامه رآکتور تحقیقاتى آب سنگین و حتى مسئله آلودگى مربوط به غنىسازى اورانیوم با درصد بالا (HEU) ـ مسئلهاى که برخى آن را نشانهاى بر وجود یک برنامه مخفى تسلیحاتى خوانده بودند ـ به شیوهاى رضایتبخش توضیح داده شده و حل و فصل شده است که این را آژانس بینالمللى انرژى اتمى مىگوید و من نمىگویم و یافتههاى آژانس اظهارات ایران را درباره منشاء خارجى اکثر آلودگىهاى HEU مشاهده شده، تایید مىکند.
ایران فراتر از تعهدات بینالمللى خود اجازه بازرسى از سایتهاى نظامى خود را به بازرسان آژانس بینالمللى انرژى اتمى داده است و آنها توانستهاند از این محلها نمونهبردارى محیطى انجام دهند و آژانس هیچگونه فعالیت غیر معمولى را مشاهده نکرده و این نمونهها مواد هستهاى در این مکانها را نشان نمىداد و از همه مهمتر اینکه آژانس بارها تاکید کرده است که شواهدى وجود ندارد دال بر این که ایران داراى یک برنامه تسلیحات هستهاى است.
براى نمونه در نوامبر 2003 آژانس تاکید کرد که «تا این لحظه هیچ گونه شواهدى دال بر اینکه ایران قبلاً فعالیتها و مواد هستهاى اعلام نشده یا یک برنامه تسلیحات هستهاى داشته است» به دست نیامده است. یک سال بعد و در سپتامبر گذشته آژانس بار دیگر به این نتیجه رسید که همه مواد هستهاى اعلام نشده در ایران مورد محاسبه قرار گرفته است و لذا این مواد به سمت فعالیتهاى ممنوعه منحرف نشده است. نکته دیگرى که درک نشده این است که ایران آماده گفتوگو و مذاکره است.
از اکتبر 2003 تاکنون ایران حداکثر تلاش خود را براى موفقیت و حتى احیاى مذاکرات با انگلیس، فرانسه و آلمان ـ سه کشور اروپایى مذاکرهکننده با جمهورى اسلامى ـ صورت داده و از آگوست 2004 هشت پیشنهاد فراگیر مطرح کرده و افزون بر آن ایران در این مدت اقدامات گسترده و پر هزینهاى براى تدابیر اعتمادسازى از جمله تعلیق داوطلبانه فعالیتهاى غنىسازى براى دو سال که حق مسلم ایران است، انجام داد تا موفقیت مذاکرات را تضمین کند و در طول مذاکرات تهران داوطلبانه اقدامات زیر را در قالب یک بسته متوازن صورت داد که عبارتند از:
* ارائه پروتکل جدید الحاقى آژانس در خصوص بازرسىهاى سرزده به مجلس شوراى اسلامى براى تصویب و ادامه اجراى آن موکول به تصویب آن از سوى مجلس است.
* اجازه حضور مستمر بازرسان آژانس در تاسیسات غنىسازى و تبدیل اورانیوم.
* پیشنهاد لایحهاى در زمینه ممنوعیت دائمى توسعه و انباشت و همچنین استفاده از سلاحهاى هستهاى.
* همکارى درباره کنترل صادرات در راستاى ممانعت از دسترسى غیر مجاز به مواد هستهاى.
* پرهیز و خوددارى از تولید و یا بازفرآورى پلوتونیوم.
* محدود نمودن غنىسازى مواد هستهاى به طورى که براى تولید انرژى مناسب باشد، اما براى ساخت تسلیحات مورد استفاده قرار نگیرد.
* تبدیل فورى تمام اورانیوم غنى شده به میلههاى سوخت و با استفاده از این شیوه ممانعت از احتمال غنىسازى بیشتر.
* محدود کردن برنامه غنىسازى براى رفع نیازهاى فورى به سوخت رآکتورهاى نیروگاههاى ایران و آینده رآکتورهاى آب سبک.
* شروع به اجراى ابعاد کمتر بحثانگیز برنامه غنىسازى، مانند تحقیق و توسعه در راستاى اعتمادسازى جهانى در مورد اهداف برنامههاى هستهاى ایران.
* پذیرش طرفهاى خصوصى و دولتى غیر ایرانى و خارجى در برنامه غنىسازى اورانیوم خودمان.
ایران اخیراً ایجاد و تاسیس یک کنسرسیوم منطقهاى براى توسعه چرخه سوخت پیشنهاد کرده است که مىتواند به طور مشترک اداره شود و تحت نظارت پادمانهاى آژانس اتمى فعالیت کند. در ادامه این مقاله، ظریف آورده است: سایر دولتها به ویژه فدراسیون روسیه پیشنهادهاى عمیقى براى همکارىهاى احتمالى مطرح کردهاند و ایران تمایل خود را براى یافتن یک راهحل از طریق گفتوگو که حق ایران را به رسمیت بشناسد و در عین حال این اطمینان را بدهد که برنامه هستهاى ما کاملاً صلحآمیز باقى خواهد ماند اعلام کرده است.
فشار و تهدیدات مسائل را حل نمىکند و یافتن راه حل نیاز به خواست و اراده سیاسى و آمادگى براى همکارى در گفتوگوهاى جدى دارد؛ ایران آماده است و ما امیدوار هستیم کشورهاى دیگر نیز در این مسیر به ما ملحق شوند. این مقاله در شماره روز پنج شنبه نیویورک تایمز منتشر شده است.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
