پذیرش طرح روسیه در قالب یک بسته سیاسی

گزارش‌های رسیده حکایت دارد که ایران سرانجام از میان راه‌حل‌های مطرح برای حل بحران هسته‌ای توافق با روسیه را پذیرفته، و تنها شرطی که بر آن افزوده این است که دست شستن ایران از غنی‌سازی اورانیوم در یک مجموعه [پکیچ] قرار گیرد که تضمین امنیت ایران توسط کشورهای حامی این قرارداد نیز در آن به دست آید.
کارشناسان معتقدند که ایران به این ترتیب کوشیده یک گام به سوی خواست خود، که به دست آوردن تضمینی از سوی جامعه بین‌المللی برای جلوگیری از حمله نظامی به کشور باشد، بردارد. این بسته [پکیچ] که اعلام آن به عهده غلامرضا آقازاده رییس سازمان انرژی اتمی ایران واگذار گردیده و هنوز از سوی دبیر شورای عالی امنیت ملی کشور رسما اعلام نشده است، بنا به تصمیم مقامات ایرانی یک روز قبل از آخرین مهلت تعیین شده [ششم مارس] برای تشکیل جلسه شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نهائی و اعلام خواهد شد.
غلامرضا آقازاده بعد از گفتگوی با همتای روسی خود در بوشهر و به دنبال بازدیدی تشریفاتی از اولین نیروگاه‌های هسته‌ای کشور، اعلام داشت که ایران با طرح هسته‌ای روسیه موافقت اصولی کرده، اما هنگامی که در قالب یک بسته سیاسی قرار گیرد. وی در پاسخ خبرنگاران که مقصود از بسته سیاسی را می‌پرسیدند گفت "این البته در مذاکراتی که بزودی در مسکو برگزار خواهد شد تصمیم‌گیری می‌شود اما در آن مسائل سیاسی هم قرار دارد."
کارشناسان سیاسی در اولین واکنش خود به توافق ایران و روسیه معتقدند که هنوز طرح در ایران در مرحله اولیه قرار داد لازم است پیش از اعلام آن به جامعه بین‌المللی، مسکو بتواند در گفتگو با هم‌پیمانان آمریکائی و اروپائی توافق آن‌ها را نیز جذب کند. شورای عالی امنیت ملی، گامی در جهت تغییر بخشی از سیاست خارجی کشور بر می‌دارد. این شورا در زمانی درصدد است با طرح "تضمین امنیتی" به سمت کاهش خصومت بیست و هفت ساله ایران و آمریکا حرکت کند. دولت در روزهای گذشته از سوی دیگر با فراهم آوردن زمینه‌های دیدار نمایندگان رسانه‌های مشهور بین‌المللی کوشیده تا اندازه ممکن در سطح اطلاع‌رسانی جهانی هم دخالت کند.
در همین راستا، جلسه مصاحبه مطبوعاتی غلامرضا آقازاده و سرگئی کرینکو رییس سازمان انرژی اتمی روسیه با حضور عده زیادی از خبرنگاران ایرانی و خارجی در بوشهر صورت پذیرفت. اما واکنش‌های اولیه جهانی چنان نبود که انتظار می‌رفت و ظاهرا رسانه‌های بزرگ بین‌المللی با هشدار قبلی مقامات آمریکائی و اروپائی ترجیح دادند اعلام توافق را به موقعی موکول کنند که مقامات سیاسی مسکو هم آن را اعلام داشته و قرارداد‌ها نهائی شده باشد.
در مصاحبه مطبوعاتی، طرف روسی از هر نوع اظهارنظری درباره سخن آقازاده خودداری کرد و در پاسخ سئوالات مختلف گفت: روسیه پیشنهاد کرده یک شرکت مشترک برای غنی‌سازی در خاک روسیه تاسیس شود. به نظر ما اگر این پیشنهاد عملی گردد، فرصت لازم و اعتماد متقابل ایجاد خواهد شد. کرینکو با بیان این که مذاکرات برای ایجاد چنین شرکتی به طور فعال ادامه دارد، گفت: به نظر ما امروز از لحاظ مالی یا مواردی چون سازماندهی و غیره تقریبا مسئله‌ای برای تاسیس چنین شرکتی نداریم. در مقابل آقازاده خبر از این داد که با ادامه روند کنونی، تا زمان اجلاس آینده شورای حکام [ششم مارس برابر با پانزده اسفند] احتمالاً راه‌حل مناسبی پیدا خواهد شد.
کرینکو از این هم پیش‌تر رفت و در پاسخ سئوال خبرنگاری اعلام داشت که در گفتگوهای این دو روزه در مورد زمان و چگونگی انجام پروژه نیروگاه اتمی بوشهر بحث شده و به این ترتیب حاضر نشد هیچ نوعی مسئولیتی در قبال گفته‌های معاون رییس‌جمهور ایران به عهده گیرد و نظر موافق و مخالفی از سوی دولت روسیه بدهد. بر اساس خبری که خبرگزاری جمهوری اسلامی مخابره کرده، رییس سازمان اتمی در همین جلسه گفت آقای کرینکو پذیرفتند که به صورت ماهانه و منظم پیشرفت کار را از تیم مشترک ایران و روسیه در زمینه مسایل هسته‌ای دریافت کنند و در صورت ضرورت، ملاقات‌هایی در سطح روسای سازمان‌های انرژی اتمی دو کشور انجام خواهد گرفت.
در همین حال معاون امور بین‌الملل سازمان انرژی اتمی با بیان اینکه در طرح پیشنهادی روسیه، قطعاً باید اروپایی‌ها نقش داشته باشند و در این میان روسیه نقش اساسی دارد، گفت: "چین هم می‌تواند در این راستا ایفای نقش کند. تنها با حضور تمام این طرف‌هاست که طرح پیشنهادی روسیه می‌تواند جلو رود." پیش از این چند بار مقامات ایرانی نسبت به حضور اروپا در مذاکرات هسته‌ای ابراز بی‌اعتنائی کرده و حتی خواستار پایان دادن به مذاکرات شده بودند؛ اما در هفته‌های آینده این دومین باری است که مقام ایرانی شرکت اروپائی‌ها را شرطی از سوی ایران اعلام می‌دارد. دکتر محمد سعیدی در پاسخ خبرنگاری که پرسید "با توجه به تاکید افکار عمومی ایران بر انجام غنی‌سازی در خاک خود، طرح پیشنهادی روسیه مبنی بر غنی‌سازی در خاک این کشور چه توجیه منطقی دارد؟" گفت: "ارایه چنین طرحی به معنای در نظر نگرفتن حق ایران نیست."
سعیدی در پاسخ به این که "آیا ایران با انجام چنین گزینه‌ای توافق دارد؟" گفت: "این گزینه به همراه دیگر گزینه‌ها در قالب یک مجموعه بر روی میز مذاکرات قرار دارد، منتها یک علامت سؤال بر روی این مجموعه مسایل وجود دارد که تا آن حل نشود، توافق بر سر یکی از این گزینه‌ها غیر ممکن است." معاون سازمان انرژی اتمی کشورمان خاطرنشان کرد: "توافقات اولیه بر سر طرح پیشنهادی روسیه به دست آمده است."
وی در پاسخ به این سؤال که "آیا قبول یا عدم قبول طرح روسیه تأثیری بر نشست ماه مارس خواهد داشت؟" گفت: "اساساً اگر در این نشست بحث ارجاع مسئله هسته‌ای ایران به شورای امنیت مطرح شود همه این راه‌ها از جمله طرح پیشنهادی روسیه بسته محسوب می‌شود و این مسئله قطعی است. در صورتی که موضوع ارجاع منتفی شود این طرح‌ها کارکرد می‌یابند."