نشست سران گروه هشت

مژگان ایزدی زمان‌آبادی
نشست سران گروه هشت (هشت کشور بزرگ صنعتى جهان) از 15تا 17ژوئیه (24 تا 26تیرماه) در سن پترزبورگ روسیه برگزار مى شود. آمریکا، انگلیس، روسیه، فرانسه، کانادا، ایتالیا، ژاپن و آلمان اعضاى گروه جى هشت را تشکیل مى دهند. یکى از مسائل مهم در آستانه برگزارى این نشست، توافق بین روسیه و آمریکا در ارتباط با پیوستن روسیه به سازمان تجارت جهانى است. به گزارش «خبرگزارى مهر» دو مقام مذاکره کننده روسیه و دو منبع آگاه از موضع آمریکا اعلام کردند امکان یک توافق دوجانبه بین واشینگتن و مسکو براى پیوستن روسیه به سازمان تجارت جهانى طى هفته هاى آتى قبل یا در طول نشست سران گروه هشت وجود دارد. آمریکا تنها عضو سازمان تجارت جهانى است که تاکنون پیشنهاد روسیه را براى پیوستن به این سازمان تصویب نکرده است.
یکى دیگر از مهم ترین دغدغه هاى این نشست امنیت عرضه انرژى است، به طورى که بسیارى از کشورهاى مصرف کننده نفت معتقدند امنیت لازم براى سرمایه گذارى در خاورمیانه برقرار نیست و این منطقه نیازمند تنش زدایى است. در غیر این صورت پتانسیل هاى بالقوه این منطقه به بالفعل تبدیل نمى شود و به این ترتیب نفتى نیز براى عرضه در آینده تولید نخواهد شد. این درحالى است که کشورهاى تولیدکننده نفت نشان داده اند با تمام توان در حال تولید نفت و گاز بوده و رفع نگرانى کشورهاى مصرف کننده نفت از عهده آنها به تنهایى خارج است. یکى دیگر از مسائل مورد توجه در رابطه با گروه هشت، درخواست گروه ها و سازمان هاى مختلف براى عضویت چین در این گروه است. البته وزارت امور خارجه آمریکا در واکنش به این درخواست اعلام کرد که گروه هشت فعلاً در نظر ندارد تعداد اعضاى خود را افزایش دهد.
این در حالى است که چین با جمعیتى بیش از یک میلیارد نفر و با توجه به اینکه داراى چهارمین اقتصاد قوى جهان است، مى تواند یکى از کاندیداهاى پیوستن به گروه هشت باشد. اما آمریکا که چین را رقیبى براى خود مى داند، همواره تلاش مى کند از ورود این کشور به گروه هشت جلوگیرى کند. البته برخى از کارشناسان اعتقاد دارند سوابق حقوق بشر چین مى تواند مانعى بزرگ براى عضویت چین در گروه هشت باشد، اگرچه روسیه نیز در مورد حقوق بشر داراى سوابق روشنى نیست. از دیگر برنامه هاى احتمالى این نشست، گفت وگو درباره موضوع هسته اى ایران خواهد بود. در این راستا جورج بوش رئیس جمهور آمریکا مى کوشد با حضور پررنگ در محافل اروپایى، بر اتحاد جبهه غرب علیه ایران که بسیارى از وجود شکاف در آن سخن مى گویند، صحه بگذارد.
با وجود آنکه در بسته پیشنهادى کشورهاى 1+5 به ایران، ضرب الاجلى براى پاسخگویى تهران تعیین نشده است، اما بسیارى از مقامات آمریکایى و اروپایى در اظهارات خود به تاریخ 29ژوئن (8 تیرماه)- زمانى که سران هشت کشور صنعتى جهان در روسیه گردهم مى آیند- به عنوان مهلت نهایى ایران براى پذیرش یار در مجموعه پیشنهادى غرب اشاره مى کنند.به نظر مى رسد استراتژى آمریکا براى تقویت جبهه اى مشترک با اروپا است که هدف آن تحت فشار قرار دادن ایران براى توقف غنى سازى خواهد بود. «چارلز کایچان» مسئول امور اروپا در شوراى امنیت ملى کلینتون مى گوید: این نشست در حالى برگزار مى شود که آمریکا به سوى دیپلماسى براى تعامل با ایران گام برمى دارد و رهبران اروپایى ابتکار عمل را براى یافتن یک ساختار مشترک برعهده گرفته اند. وى مى افزاید: این روند براى دستیابى به یک رویکرد متحد ضرورى است و در شرایط حساس کنونى براى تعامل با ایران، یکپارچگى کشورهاى آن سوى دریاى آتلانتیک از اهمیت ویژه اى برخوردار است. با این افزایش احتمال اختلاف در صورت مخالفت ایران با طرح پیشنهادى غرب وجود خواهد داشت چراکه آمریکا و اروپا در بحث اعمال تحریم هاى اقتصادى یا استفاده از گزینه نظامى به واقع دو قطب متفاوت هستند.