توجه آمریکا به نقش ایران اقرار به یک واقعیت است

* آقاى قمى اوضاع عراق در چند روز اخیر از حیث امنیت غیر قابل تحمل شده، چرا ضریب خشونت افزایش یافته است؟ علت ها و ریشه این وضع در مرحله کنونى چیست؟
**باوجود ادامه بحران امنیتى در عراق که در حقیقت ناشى از استمرار شرایط گذشته است لکن در ارزیابى عملکرد دولت منتخب عراق در بعد امنیتى باید بین کشته شدن نیروهاى آمریکایى با نا امنى داخلى در عراق تفکیک قائل شد. علاوه بر این وضعیت امروز باید با دوره هاى قبلى این کشور مقایسه شود.
در دوره حکومت دولت منتخب به ریاست آقاى نورى المالکى شاخص هاى امنیتى مثبت و رو به پیشرفت بوده است که البته این برخلاف آن چیزى است که از سوى برخى رسانه ها و محافل داخلى و خارجى عراق با مقاصد سیاسى خاص مطرح مى شود. بیشترین بحران امنیتى در اطراف بغداد و غرب عراق مشاهده مى شود که نواحى برادران اهل سنت و مرزهاى اردن و سوریه است، هم اکنون با به اجرا درآمدن سومین مرحله طرح امنیتى در بغداد ازحجم عملیات هاى خودروهاى انفجارى انتحارى کاسته شده است اگر چه عملیات خمپاره زنى و انفجار خودروها از طریق ریموت کنترل طبق روال گذشته وجود دارد و در مجموع مناطق بیشترى در مقایسه با گذشته از امنیت نسبى برخوردار شده اند.
در حال حاضر پلیس و نیروهاى نظامى عراق در عملیات ها مستقل تر از گذشته عمل مى کنند و از وابستگى آنها به آمریکا کاسته شده است. در همین مدت حجم دستگیرى یا کشته شدن عوامل اصلى گروه هاى تروریستى در مقایسه با گذشته از رشد فزاینده برخوردار بوده است در نتیجه از حجم آمار کشته شدن افراد در عراق درصد قابل توجهى کاسته شده است اما متأسفانه عملیات هاى واکنشى که در آن دشمنان به دنبال ایجاد جنگ طایفه اى شیعه و سنى بوده اند ادامه دارد که قطعاً در بخش عمده این اقدامات نیروهاى بعثى و تروریستى نقش دارند.
در منطقه کرد نشین شرایط امنیتى خوب است، همچنین در 9 استان جنوبى در مقایسه با قبل وضع امنیتى مناسب بوده و عملیات بازسازى آغاز شده است. از طرف دیگر با وجود کمبود هاى دولت در عرصه تجهیزات نظامى و امکانات امنیتى، سازماندهى نیروهاعلیه برهم زنندگان امنیت موفق تر از پیش بوده است.
در زمینه خدمات هم عملکرد دولت بهتر از قبل بوده و دولت توانسته بر بحران سوخت هم فائق بیاید. در زمینه انرژى و برق هم یک مقدار شاهدعلایم مثبت هستیم. علاوه بر این ها پروسه سیاسى طرح آشتى ملى از سوى دولت توفیقات خوبى را موجب شده به طورى که کار با عشایر بویژه عشایر منطقه غربى عراق که برادران و خواهران اهل سنت هستند و با امضاى میثاق شرف بین کل طوایف و همکارى سران عشایر با دولت عراق نزدیکى بیشترى بین طرفین خصوصاً در منطقه غرب را موجب شده است.
در امر بازسازى هم دولت ابتکار عمل هایى به دست آورده و بازسازى در مناطق امن تر، بغداد و نواحى شمالى و جنوبى آغاز شده است. لذا على رغم سیاه نمایى هایى که صورت مى گیرد عملکرد دولت عراق مثبت تر از پیش و روبه جلو ارزیابى مى شود. این که برخى مى گویند آقاى مالکى 2 ماه بیشتر فرصت ندارد، حرفى غلط، سیاسى و هدفمند است.
* آقاى قمى ارزیابى تان از تحرکات تازه آمریکایى ها چیست؟ چرا آنها جبهه دیگرى را به سمت صدریون در عراق کشانده اند؟
**از ابتداى تشکیل دولت منتخب و حکومت آقاى مالکى در عراق نگاه آمریکایى ها و به دنبال آنها برخى مجموعه هاى داخلى این بود که در بحث تهدیدات امنیتى نگاه ها را از جریان بعثى و تروریست ها برگرفته و متوجه میلیشیا (شبه نظامیان) کنند. تعریف آنها هم از میلیشیا جریان جیش المهدى (صدریون) است. در حالى که تهدید اصلى از سوى همان جریان بعثى و جریانات تکفیرى داخل و خارج عراق است. این که چرا بحث میلیشیا مطرح است به این دلیل است که در زمان حکومت بر مر (حاکم آمریکایى عراق) و بنابر آمار مقامات عراقى، حدود 60درصد نیروهاى مسلح عراق بدون ضابطه و برنامه جذب وزارتخانه ها و نهادهاى مختلف عراق شدند که خارج از اداره حکومت قرار دارند، بنابر تحقیقات دستگاه هاى امنیتى برخى از وابستگان و اعضاى این نیروها در جنایات اخیر دست داشته اند، امروز نظر حکومت درباره این گروه ها روشن است که مى خواهد تکلیف آنها روشن شود، بعد دیگر موضوع جریان هاى معارض با رژیم صدام است که امروز در خدمت حکومت هستند، مثل سپاه بدر و دیگران که درحکومت هستند، جریان صدرى نیز در پارلمان و دولت کرسى دارد و به مردم خدمات ارائه مى کند. سیاست دولت آقاى مالکى این است که هیچ نیروى خارج حکومت را قبول ندارد و راه حل ایشان خلع سلاح میلیشیا در چارچوب و روند معین سیاسى است. یعنى جریان هاى بعثى، تکفیرى و گروه هاى خارج از حکومت به سرعت خلع سلاح و مابقى با برنامه مدون در نهادهاى مدنى، امنیتى، دفاعى و غیره جذب شوند، اما علت این که چرا آمریکا با تعریف خود موضوع میلیشیا را عمده مى کند؟ این است که هدف آنها حل مشکل امنیتى عراق نیست و دنبال درگیر کردن حکومت با جریان هاى مردمى هستند، خصوصاً مى خواهند بین حکومت و گروه هاى شیعى درگیرى ایجاد کنند، اما برنامه دولت مقابله با عوامل تروریستى با روش و برنامه اى دیگر است.
* برخى معتقدند ایران براى خلاصى از اتهام هاى آزار دهنده آمریکایى ها قدرى پاى خود را از صحنه تحولات عراق بیرون کشیده است در این باره چه نظرى دارید؟
**از ابتداى سقوط رژیم گذشته عراق، روند تحولات سیاسى این کشور مورد حمایت بى دریغ ایران بوده است، در شرایط امروز نیز که حکومت دایمى برپایه مشروعیت مردمى شکل گرفته ایران بر میزان کمک به دولت جدید و دوست در عراق افزوده است و ان شاءالله خواهد افزود. در دیدار اخیر نخست وزیر عراق از ایران از جمله سند هاى مورد توافق، سند همکارى امنیتى بود و سیاست ایران آن است که در پرونده امنیت، بازسازى و خدمات رسانى در عراق نقش جدى ایفا کند که اقدامات مهمى هم در این راستا شروع شده است. با توجه به اداره سیاسى رهبران و ویژگى هاى ممتاز دو کشور امیدواریم هرچه سریعتر کلیه توافقات طرفین به طور کامل به اجرا در آید.
* از همسایگان عراق و منجمله ایران چه کارهایى ساخته است تا بحران امنیتى عراق بیش از این توسعه نیافته و مهار شود؟
**به طور قطع یکى از چالش هاى اصلى عراق آن است که هنوز سیادت کامل بر پرونده امنیتى از طرف نیروهاى اشغالگر به دولت انتقال نیافته است که این مهم در بیانات اخیر نخست وزیر عراق تصریح شده است. باور ما این است که خود دستگاه هاى امنیتى عراق شایستگى حل بحران امنیتى را دارند. شک نیست بحران امنیتى در عراق وجود دارد ولى بخشى از آن تصنعى است به این معنا که دولت نتواند به طور مستقل بر مشکلات امنیتى فائق بیاید تا بهانه براى ادامه حضور اشغالگران باقى باشد.
در این بین کشورهاى همسایه مى توانند نقش بسیار مثبتى در حل مشکلات خصوصاً در زمینه امنیت داشته باشند اگر مانند ایران مرزهاى خود با عراق را بهتر کنترل کرده و به تبادل اطلاعات با دولت عراق پرداخته و با مشارکت در آموزش و سازماندهى نیروها دولت همسایه خویش را در مأموریت هاى خطیر خوش یارى کنند.
* شما به موفقیت اجلاس و پیمان مکه چقدر امیدوارید؟
**اکنون با وضعى که پیش آمد، تلاش علما و اهتمام دولت بر این است که گروه هاى تروریستى که درپى ایجاد جنگ شیعه و سنى هستند طرد و دفع شوند، ورود علما در جهت حرام دانستن ریختن خون مسلمین است. کنفرانس عربستان در این جهت بود و در داخل عراق استقبال خوبى از آن صورت گرفت، اما جریانات تروریستى طبیعى است که واکنش منفى داشته باشند، به هر حال این یک گام بود و باید گام هاى بعدى هم برداشته شود،ایران هم آمادگى خود را براى هرگونه کمک اعلام کرده است.
* دعوت هاى اخیر انگلیس و آمریکا از ایران براى کمک به آنها در عراق را چه مقدار جدى مى بینید؟ آیا این یک ژست سیاسى است یا ترفندى براى متهم کردن ایران یا در چارچوبى دیگر باید ارزیابى شود؟
**آمریکا در زمینه امنیت با چالش جدى در عراق مواجه است، ضمن این که در موضوع سیاسى آمریکا به حکومت مطلوب خود در عراق نرسید و حکومت در نهایت برخاسته از اراده مردم شد، و این حکومت در پى اعمال حاکمیت مستقل است. آمریکا اعتماد مردمى را در عراق و منطقه از دست داده و با توجه به نزدیکى انتخابات، موضوع عراق سایه خود را بر انتخابات آن کشور حکمفرما ساخته است. این که مى گویند نقش ایران و سوریه مهم است اظهار یک واقعیت است. ایران نیازندارد که کسى بخواهد به او نقش بدهد، ایران خود از نقش مؤثر در صحنه عراق برخوردار است ما داراى منافع مشترک با عراق هستیم، ضمن این که حتى نقش ما با سوریه هم متفاوت بوده و ازابتداى سرنگونى رژیم صدام ما حامى روند سیاسى و تحقق اداره مردم عراق بوده ایم.
* درباره این درخواست کمک ها آیا دعوتنامه اى هم دریافت کرده اید یا فقط در مصاحبه ها از طرف آمریکا و انگلیس از ایران درخواست کمک شده است؟
**دعوت رسمى را من اطلاع ندارم، اما دراظهارات مقامات رسمى و گزارش ها این موضوع را مطرح کرده اند، البته ایران منتظر این دعوت ها و ارزیابى ها نیست ما براساس منافع و مصالح گره خورده به همسایگان و منطقه خویش، سیاست هایمان را دنبال مى کنیم و نیازى به توصیه نیست.