پاکستان صحنه جنگ سرد چین و آمریکا

این روزها پاکستان صحنه جدى جنگ سرد بین چینى ها و آمریکایى ها شده است.جنگى که در آن پاکستان اتحادى استراتژیک با آمریکایى ها دارد، اما استقبالى استراتژیکى از چینى ها به عمل آورد.
پاکستان که پس از وقایع 11 سپتامبر 2001میلادى با یک چرخش 180درجه اى از متحد و حامى طالبان در افغانستان به کشورى معارض با این گروه تبدیل شد، در راستاى مبارزه با تروریسم خدمات بى شائبه اى را در اختیار نیروهاى نظامى آمریکا ومتحدانش قرار داد.
تعاملات پاکستان با آمریکا پس از 11سپتامبر منجر به انتصاب این کشور به عنوان «متحد استراتژیک» از سوى واشنگتن شد.پاکستان به امید رفع چالشهاى موجود با آمریکا از هیچ اقدامى فرو گذار نکرد، اما عدم اطمینان مقامهاى آمریکایى به پاکستان مساله اى نبود که یک شبه بتوان آن را حل کرد.
اوج بى اعتمادى در سفر شش ماه پیش بوش (اسفندماه84) به اسلام آباد رخ داد.
در این سفر که از آن به عنوان «تحقیر تاریخى» مردم و مقامهاى پاکستان نام مى برند، ژنرال «پرویز مشرف» رئیس جمهورى این کشور امیدوار بود که همان توافقاتى که بوش با مقامهاى هندى داشته است، با پاکستانى ها نیز امضا کند که این موضوع محقق نشد.
جرج بوش و همکارانش در مصاحبه با خبرنگاران در اسلام آباد این موضوع را به نوعى توجیه و تاکید کردند که مشکلات پاکستان را به خوبى مى شناسند و براى رفع آن تلاش خواهند کرد.
وى در این دیدار گفت: مشکل تامین انرژى پاکستان را حل خواهیم کرد.
براى پاکستانى ها بسیار مهم بود که آمریکا با کشور همسایه آنها (هند) قرارداد همکاریهاى اتمى امضا کند، اما به خواسته هاى متحد خودش بى تفاوت باشد.
از سوى دیگر هند متحد جدى با روسیه است، توقع دولتمردان پاکستانى این بود که نگاه واشنگتن به اسلام آباد جدى تر باشد.
پس از سفر بوش رایزنى هاى گسترده و فراوانى بین مقامهاى پاکستان و چین که از قبل نیز وجود داشت ادامه یافت تا جاییکه مقامهاى چینى بصورت ضمنى موضوع ساخت شش نیروگاه هسته اى را در پاکستان قابل طرح و تبادل نظر دانستند.
در همین راستا ژنرال مشرف در سفر به چین و دیدار با مقامهاى ارشد این کشور خواستار همکارى در بخش انرژى و دفاعى با پاکستان شد.
سفر مشرف زمینه ساز ساخت شش نیروگاه اتمى براى تولید برق بود که چینى ها آمادگى براى همکارى در این زمینه را اعلام کردند.
از سوى دیگر مشرف با بازدید از تولید نظامى و هوایى شرکت هاى چینى بر ساخت هواپیماهاى «تندر» و دیگر تسلیحات مشترک نظامى توافق کرد.
به گزارش ایسنا، خرید چند ناو با تجهیزات از دیگر برنامه هاى پاکستان از چین بود که سال آینده تحقق خواهد یافت.
همجوارى اژدهاى بیدار شده شرق به پاکستان به لحاظ استراتژیکى و قرار گرفتن آن در منطقه ژئوپلتیک، استفاده از فرصت و یک تقابل با آمریکایى ها را فراهم کرد که در جنگ سردى وارد شود که سود آن متوجه پاکستان در حال توسعه خواهد شد.
چینى ها با گرایش به سرمایه گذارى تا سقف 15میلیارد دلار تاپنج سال آینده کارى عظیم در قبال متحد و همپیمان آمریکا در منطقه خواهند کرد.
به گزارش ایرنا پاکستانى ها زمینه پیروزى براى چینى ها در این جنگ سرد را فراهم کرده اند.
چینى ها با حضور و سرمایه گذارى در بندر گوادر که الگویى از بندر دبى است، تصمیم دارند با بیش از سه هزار مهندس و کارشناس چینى در قالب 60شرکت در این بندر با تاسیس پالایشگاه نفت، ساخت سکوهاى بارگیرى، ایجاد اسکله و دیگر تجهیزات آن، ساخت بزرگراه، هتل، فضاهاى اقتصادى شمال به جنوب آسیا از بزرگراه «قراقروم» را متصل کنند.
تکمیل بزرگراه قراقروم از جنوب چین و شمال پاکستان تا بندر کراچى و گوادر تنها مسیرى خواهد بود که چینى ها مى توانند صادرات کالاهاى خود را در کوتاه ترین زمان به دیگر کشورها انتقال دهند.
به نظر مى رسد مقامهاى پاکستانى با درک درست از موقعیت جغرافیایى و استراتژیکى کشورشان و علاقه مندى خود به گسترش روابط در تمامى زمینه ها با چین، به چالش سرد بین واشنگتن و پکن کمک مى کنند.
از این رو استقبال گرم و پرشکوهى از «هو جین تائو» در این کشور به عمل مى آید تا جاییکه رئیس جمهورى، نخست وزیر، وزراى کابینه فدرال، رییس مجلس ملى، تعدادى از سفراى کشورهاى مقیم در اسلام آباد، مقامهاى ارشد نظامى به استقبال وى در فرودگاه «چک لاله» مى روند.
شواهد نشان از این دارد که مقامات پاکستانى یک دهم این استقبال را از آمریکا متحد استراتژیکى خود در سفر اسفند ماه 1384خورشیدى از جرج بوش به عمل نیاورد.
به نظر مى رسد که جغرافیاى پاکستان بین چین و آمریکا به یک چانه زنى تبدیل شده و مقامهاى ارشد پاکستانى با زیرکى از این فضاى بوجودآمده نهایت بهره را مى برند و کشورى که با کمبودهاى جدى در تمامى بخش ها مواجه مى باشد در حال تبدیل شدن به یک اقتصاد پویا است.
از سوى دیگر، 164میلیون جمعیت پاکستان بازار بسیار مناسب و نزدیک براى تولیدات چینى ها است و برخى از معادن و منابع کانى این کشور نیاز صنایع چین را تامین کند.
وجود کالاهاى ارزان قیمت چین به راحتى جذب بازار مصرف پاکستان شده ومردم نیازمند و کم درآمد این کشور را مجذوب خود کرده است.
آنچه بیش از هر چیز جلوه مى کند این است که سفر «هو جین تائو» پس از هند به پاکستان انجام شده و هندى ها که متحد روسها بوده و هستند، وجه تعارض با پاکستان در بخش هایى از سیاست خارجى و تعاملات مرزى مى باشند.
چینى ها به خوبى دریافتند که با همکاریهاى اقتصادى، تامین انرژى و سرمایه گذارى و حضور فعال در این دو کشور (هند و پاکستان) بازار اقتصادى را از دست ندهند و نگاهى به آینده دارند.
از سوى دیگر چینى ها با حضور فعال در بندر گوادر به عنوان رقیب جدى آمریکایى ها، همکاریهاى نظامى و قراردادن پاکستان به عنوان «دالان» صادرات خود به بخش دیگرى از جهان به خصوص کشورهاى حاشیه خلیج فارس در صحنه جنگ سرد با غرب به خصوص آمریکا رودررو شده اند.
بخشى از این تبادلات و تاثیر آن به ایران نیز بازمى گردد و آن اینکه قرار گرفتن پاکستان در منطقه استراتژیکى مى تواند در آینده براى اقتصاد ایران مشکل و چالش ساز باشد و یا تحولات اقتصادى ایران را تحت الشعاع خودقرار دهد.
جدید بودن بندر گوادر و حجم عظیمى از سرمایه گذارى، ساخت هتل، اسکله هاى متعدد، ساخت پالایشگاه، ایجاد دالان صادرات، صادرات نفت در منطقه جنوب شرقى پاکستان به رقابت جدى با بنادر ایران و همجوار آن با منطقه آزاد چابهار تبدیل خواهد شد.
اعتقاد براین است با تدبیر درست و تعامل برنامه ریزى شده مى توان از یک چالش پیش رو به یک فرصت تبدیل کرد.
از سوى دیگر حضور پررنگ آمریکایى ها، نیروهاى ناتو و امروز هم چین شاید فکر و اندیشه دولتمردان ما به شرق کشور نسبت به غرب بیشتر مشغول کند.
باید به این نکته توجه کرد که اژدهاى زرد با بیدارشدن تنها به این مى اندیشد که به اقتصاد جهانى تسلط کافى داشته باشد و سر از کشورهایى در بیاورد که تسهیلات بهترى براى او فراهم مى کنند که این اتفاق در سفر چهار روزه رئیس جمهورى چین و هیات همراهش به پاکستان رخ داد.
فراهم بودن شرایط سرمایه گذارى ، دریافت زمین براى فعالیت هاى اقتصادى و صنعتى به طور رایگان، بستر مناسب براى همکارهاى دوجانبه، دست و پاگیر نبودن شرایط ادارى، همسایگى و تردد بین مردم از ویژگى هایى است که شرایط مناسبى براى پکن فراهم کرده است.
به راحتى مى توان حدس زد که در این جنگ سرد برنده چینى ها خواهد بود چون ساکنند و آمریکایى ها با بیش از 710میلیون دلار سرمایه گذارى در این کشور باید روزى از منطقه خارج شوند چون میهمان و یا به عبارت روشن تر متجاوزند.