غنیسازی اوقات فراغت دانشآموزان
صفیالله ملکی
یکی از کارکردهای عمومی آموزش و پرورش، جامعهپذیر نمودن نسل آتی است. آموزش و پرورش اعم از رسمی و غیر رسمی (فوق برنامه) به شکل امروز در جهان معاصر برای پاسخگویی به نیازها، خواستهها و مرتفع نمودن مشکلات و مسایل روزافزون جامعه به وجود آمده است.
با تغییرات گسترده در ساختار اجتماعی جوامع بشری، خانواده و سایر ارگانها و نهادها به تنهایی نمیتوانند از عهده جامعهپذیر شدن دانشآموزان برآیند.
تغریف جامعهپذیری:
جامعهپذیری به معنای همسازی و همنوایی فرد با ارزشها، هنجارها و نگرشهای گروهی و اجتماعی جامعه میباشد یا به مفهوم دیگر، اجتماعی شدن فرآیندی است که به واسطه آن هر فرد، دانش و مهارتهای اجتماعی لازم برای مشارکت موثر و فعال در زندگی گروهی و اجتماعی را کسب میکند.(بروم و سلزنیک 1968)
مدرسه امروز باید نقش هدایتگری و مرکز توانبخشی را ایفا کند یعنی نباید تنها به معلومات کلیشهای دانشآموزان بیندیشد بلکه باید به رشد شخصیت سالم آنها و موفقیتشان در علم و تربیت اهمیت قایل شود.
مدرسه موفق و موثر، مدرسهای است آیندهنگر، که باید کودکان را برای پذیرش تغییرات، سازگاری اجتماعی، خلاقیت و پذیرش مسئولیت مهیا کند.
برای تحقق موارد مذکور باید فعالیتهای فوق برنامه خارج از کلاس و مدرسه ترویج، توسعه و تقویت شود، آموزش و پرورش با بیش از 500 اردوگاه دانشآموزی فرهنگی و تربیتی و قریب دو هزار کانون فرهنگی و تربیتی، 145 هزار آموزشگاه و بیش از 1000 مراکز و اماکن ورزشی، دارالقرآن و... پتانسیل بسیار مطلوب و مناسبی در غنیسازی اوقات فراغت جوانان به عهده دارد. امروزه، بیش از هر زمان دیگر آینده انسانها به طور کامل در گرو آموزش و پرورش است.
آموزش و پرورش علیرغم ارزش و اهمیتی که در پیشرفت علم و صنعت در کشور داشته است اما در تربیت افراد مسئولیتپذیر، دارای عزت نفس و خلاق و مبتکر، ناموفق بوده و نتوانسته کودکان و نوجوانان را برای زندگی موفق در آینده مهیا و مجهز کند. البته حرکتهای خوبی بعد از انقلاب اسلامی از طریق معاونت پرورشی وقت، سازمان دانشآموزی، تربیت بدنی، اداره کل فرهنگی و هنری و... انجام شده اما نیاز به همت بیشتر و برنامهریزی علمی و عملی صحیح و اصولی دارد.
غنیسازی اوقات فراغت دانشآموز، علاوه بر تکوین شخصیت کودکان و جوانان و تقویت روحیه مسئولیتپذیری و مشارکتجویی در آنان میتواند مکمل برنامههای درسی آنان در مدارس باشد و در برنامههای درسی مدرسه یار و یاور معلمان و مدیران در بهبود امور تحصیلی و تسریع و تسهیل در اداره مدرسه باشد.
رسیدگی به حضور و غیاب دانشآموزان، کمک به جبران عقبماندگی دانشآموزان ضعیف، کمک به پاکیزه نگه داشتن کلاس و مدرسه، همکاری در امور کتابخانه، امور ورزشی مدرسه و ... از فعالیتهای مکمل درسی دانشآموزان و کمک در کاهش هزینههای مدرسه و استفاده از توانمندیهای دانشآموزان در رفع کاستیهای مدرسه میباشد لذا فعالیتهای فوق برنامه در راستای تقویت و کمک به فعالیتهای رسمی آموزش و پرورش است.
توسعه تعاونیهای آموزشگاهی (برای تأمین مایحتاج دانشآموزان) راهاندازی پلیس مدرسه برای امنیت ایاب و ذهاب دانشآموزان، توسعه و راهاندازی شهردار مدرسه برای عمران و آبادانی مدارس، راهاندازی انجمنهای نویسندگی ـ ادبی، تربیت بدنی (فوتبال ـ شنا و...) تحقیقات و مطالعات انجمنهای هنری و فرهنگی، علوم، ریاضیات، اردو، بازدید، موسیقی ـ هنرهای دستی و تجسمی و...
از فعالیتهای فوق برنامه مناسبی است که لزوم ساماندهی ـ انسجامبخشی فعالیتها با متولی و مدیریت واحد بیش از هر زمان دیگر احساس میشود. از دیدگاه جامعهشناسان اوقات فراغت برای ثروتمندان تنپروری برای عالمان ساعات تفکر و تامل و برای هنرمندان زمان ساختن و ابتکار و ابداع است.
وظایف آموزش و پرورش؛
1- سیاستگذاری و برنامهریزی منسجم و واحد برای غنیسازی اوقات فراغت دانشآموزان
2- حذف واحدها و ادارات پراکنده مرتبط و همسو نمودن و یکپارچگی در استفاده از امکانات موجود
3- اهمیت و بها دادن به نقش فعالیتهای فوق برنامه در غنیسازی اوقات فراغت
4- استفاده از نیروهای توانمند، با انگیزه و مجرب در امور فوق برنامه
5- طرحریزی فعالیتهای فوق برنامه به عنوان مکمل برنامههای رسمی و آموزشی دانشآموزان
6- مشارکت همه معلمان در اجرای برنامههای تربیتی و آموزشی فوق برنامه
7- هدفمند نمودن فعالیتهای فوق برنامه برای جلوگیری از اتلاف وقت و هزینههای گزاف
8- هزینههای شرکت در فعالیتهای فوق برنامه برای دانشآموزان و اولیای آنان بسیار کم و یا اصلاً از آنان اخذ نشود
9- همکاری و هماهنگی با ارگانها و سازمانهای ذیربط از قبیل تربیت بدنی، سازمان، تبلیغات اسلامی، شهرداریها و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و استفاده از امکانات بالقوه آنان بر اساس توافقنامههای منعقده
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
