افق روشن روابط ایران و عراق

یوسف محسن‌زاده
دیدار و گفت و گوهای موفق الربیعی مشاور امنیت ملی عراق با مقامات کشورمان، در شرایط کنونی و در حالی که عراقی‌ها برای برگزاری کنفرانس توافق ملی به قاهره دعوت شدند، حائز اهمیت فراوانی می‌باشد.
الربیعی گفت و گوهای ثمربخشی در ایران داشته است. زیرا بدیهی است که دغدغه‌های امنیتی و سیاسی جمهوری اسلامی ایران و کشور عراق در شرایط تازه سیاسی، نباید افتراق و تفاوت زیادی داشته باشد. وجود عراق مستقل، یکپارچه و عاری از پدیده تروریسم، همانقدر برای خود عراقی‌ها مهم و جنبه حیاتی دارد برای کشورمان نیز اهمیت دارد. هر دو کشور دارای مرزهای مشترک طولانی و همچنین علایق و دلبستگی‌های نزدیک و مشابه به یکدیگر بوده و هیچگاه مرکزیت عراق از لحاظ وجود عتبات عالیات از نظر میلیون‌ها زوار ایرانی و علاقمندان و دوستداران اهل بیت‌(ع)، محو نخواهد شد. به جز دوره حکومت حزب بعث، ایرانی‌ها به دلخواه خود می‌توانستند از مرقد شریفه در نجف و کربلا و کاظمین دیدن کرده و به زیارت عتبات عالیات بروند. اما حکومت بعث که یک فصل تاریک دوران معاصر عراق محسوب می‌شود، با در پیش گرفتن سیاستی با خواست اکثریت مردم عراق کوشید از نزدیک شدن مردم دو کشور به ویژه پس از استقرار نظام اسلامی در ایران جلوگیری کند.
اما با برچیده شدن بساط حزب بعث، اکنون فرصت‌های تازه‌ای برای از سرگیری روابط حسنه، عمیق و مردمی هر دو کشور به وجود آمده است.
اکنون مسأله حضور منافقین در خاک عراق با اظهارات الربیعی روشن شده است. دستگاه قضایی کشورمان باید کیفرخواست‌های جداگانه‌ای علیه سران جریان نفاق به خاطر قتل و کشتار صدها تن از مردم بیگناه کشورمان در جریان ترورهای کورکورانه و بمب‌گذاری‌ها آماده کرده و رسما درخواست استرداد آنها را با ارائه حکم محکومیت قضایی‌شان به دولت عراق تسلیم نماید. در مقابل، دولت عراق موظف است افراد متهم و مجرم را تحویل کشورمان داده و بدین ترتیب گام اساسی در همکاری‌های دو جانبه بردارد. واقعیت این است امروزه مناسبات ایران و عراق، دشمنان متعددی پیدا کرده است. برخی دشمنی خود را به صورت پنهان ادامه می‌دهند و برخی دیگر از اعلان دشمنی خود پرهیز نمی‌کنند.
در داخل عراق، بعثیون سابق که در لوای احزاب تازه کار سنی و هیات علمای مسلمین به فعالیت‌ روی آوردند حملات شدیداللحنی علیه رویکرد دولت جدید عراق برای بهبود روابط با ایران به عمل می‌آورند و از طرفی حکومت‌های عربی از بیم افزایش نفوذ ایران، خواهان احیای تشکیلات سیاسی حزب بعث و کاهش سهم سیاسی شیعیان در قدرت و نظام سیاسی عراق شدند. البته روشن است این درخواست‌ها ناشی از یک تحلیل در شکست و بنیادین درباره جایگاه شیعیان که 65 درصد از جمعیت عراق را تشکیل می‌دهند، نیست و بیشتر از غرض‌ورزی و نگاه بدبینانه و افراطی حکومت‌های عرب نشأت گرفته و همین امر، شکست سیاست‌هایشان را به امری محتوم و گریزناپذیر مبدل ساخته است. امروز آینده روابط دو کشور، روشن‌تر از همیشه است.