وزیر ارشاد در نوزدهمین همایش سراسری ائمه جمعه سراسر کشور با ارائه گزارشی از عملکرد وزارت ارشاد در ماههای آغازین کار دولت جدید گفت: «آنچه که برای جا افتادن چیزی به نام فرهنگ ضروری است انگیزه و پس از آن تصمیمگیری و برنامهریزی در مرحله بعد توان اجرای تصمیمهاست.»
صفارهرندی گفت: «اگر انگیزه برای استقرار فرهنگ سالم در سایه مقدسات مردم که قطعا در راس آنها باورهای الهی قرار دارد در کنار اراده لازم و برنامهریزی کافی قرار نگیرد، قطعا رضایت مومنان را تامین نخواهد کرد.»
وی افزود: «اگر با وجود همه عوامل فوق این برنامه به اجرا در نیاید که به یا اجرا در نیامدن آن محصول ضعف و ناتوانی باشد و یا محصول مقاومتهای جریانات مخالف و مقابل، در هر دو صورت حاصل همان چیزی است که موجب تکدر خاطر متدینین و مردم شما سردمدران و پیشگامان عرصههای دیانت خواهد بود.»
وی گفت: «آنچه که در گذشته اتفاق افتاده یا معلول یکی از سه عامل فوق و یا نقصان همه آنها بوده است. در مدتی که سرپرستی وزارتخانه را عهدهدار شدم ردپای ناتوانی بیانگیزگی و بیبرنامگی در مقاطع پشتسر گذاشته، میبینیم.»
صفارهرندی افزود: «از ابتدای ورود به این عرصه بنا بر این نگذاشتم که از طریق ضربه زدن به وجهه کسانی که قبلاً در این موضع بودند برای خودم تشخصی کسب کنم، اما تعریفی که از فرهنگ در برخی مقاطع پشتسر گذاشته شده ارائه شد لاجرم باید فرهنگ را به همین جایی میکشاند که اکنون سربرآورده است.»
وی تاکید کرد: «تعریف از فرهنگ مبتنی بر شرایط غیربومی آن و به خصوص در سالهای اخیر با تکیه بر مفهوم جهانی شدن آن که توسط قدرتهای برتر به قصد له کردن خرده فرهنگها تعریف شد در کشور ما غالب شد و میشود انگیزه و اراده تحول فرهنگی، منتهی در سمت منفی آن را در آن تعاریف دید.»
وزیر ارشاد گفت: «مشکل دوم این بود که در جایی که قرار بود کاری مبتنی بر داشتههای حقیقی این مردم که اعتقادات و تاریخ ملی آنهاست صورت بگیرد، نبود عناصر متناسب با چنین اهدافی باعث عملی نشدن این خواستهها شد.»
وی در ادامه با اشاره به روند نشر کتاب و مجوز آن در وزارت ارشاد سابق گفت: «کتابی که در بازار جمهوری اسلامی عرضه میشود نباید ارزشهای دینی و مقدس ما را دچار خدشه کند اما حتی در جاهایی که خدشه وارد نکردهاند کسانی که مدیریت امر را به عهده داشتند باور قلبی به این امر نداشتند و فقط به عنوان قانونی که در برابر آنها گذاشته شده است عمل میکردند. برداشت ما این است که آنها اساسا فهم چنین کاری را نداشتند و حتی اگر میخواستند نیز نمیتوانستند.»
وضعیت تاسفانگیز نشر کتاب
وی با بیان اینکه اظهاراتش آسیبشناسی مقاطع گذشته است افزود: «به نظر میرسد که ما به این فهم رسیدهایم و در مسیر حل مشکل قدم برمیداریم. به کتابی مسالهدار مجوز دادند که از قضا در زمان ما هم منتشر شد؛ اما این ربطی به ما ندارد چرا که مجوز آن در زمان ما صادر نشده است و در حال چاپ است. وقتی ما به چنین مسایلی برمیخوریم شخص را موظف خواهیم کرد که این کتاب را به دلیل تخطی از قواعد مسلم نظام از بازار جمعآوری کند البته خسارت آن به شخص پرداخت خواهد شد. کتابی که به قصد جا انداختن 2500 سال نحوست تدوین شده است چطور ممکن است که امروز با اندک تغییری آن را بازسازی کرد. این کتاب چاپ شد و ما دستور جمعآوری آن را صادر کردیم.»
وی ادامه داد: «با بررسیهای بعدی مشخص شد نفرات ارشد بعد از وزیر نه ارادهای در این کار داشتهاند و نه برنامهای تدارک دیده بودند، فقط به دلیل خطا در گزینش افراد زیرمجموعهاش چنین مشکلی ایجاد شد. بنابراین در نگاه به یک مجموعه تنها نفر اصلی نیست که باید عوض شود گاهی زیرمجموعهها نیز باید تغییر کند. چرا که ارادههای منفی در آخرین حلقههای عناصر اجرایی بیشتر است. بنابراین سازمان دادن به موضوع نشر نیازمند نگاهی همهجانبه است. در حال حاضر فرد دقیقی برای این مسئولیت انتخاب شده است که در حال جایگزینی زیرمجموعهها با دقت نظر کافی است. به گونهای که خیال ما از بابت وجود برنامه و ارادهای که منجر به نشر کتب مشابه شود وجود ندارد. مگر آنکه اشتباهی پیش بیاید و اشتباه به دلیل انسان بودنمان بر ما پذیرفته است.»
جایگاه موسیقی در کشور
وزیر ارشاد با بیان اینکه حوزههای تئاتر، سینما و موسیقی تنشبرانگیزتر از بحث کتاب هستند به بررسی جایگاه موسیقی در مدیریت جدید فرهنگی کشور پرداخت و گفت: «نمیتوانیم مقوله موسیقی را از دایره زندگی خود حذف کنیم به شهادت آنچه که از دوران حضرت امام و تغییر ولی فقیه برایمان موجود است موسیقی جزء زندگی ماست اما سوال این است که کدام موسیقی و از اینجاست که تفاوت دیدگاهها آغاز میشود.»
وی ادامه داد: «این نگاه متاثر از نگاه حاکم است اگرچه احترام میگذاریم به اختلافنظر همه علما در باب این مساله، اما چارهای نیست جز پیروی از یک نگاه و آن نگاه رهبری و حکومت است.»
وی با اعتقاد به وجود جریانی که قصد تحمیل نگاه خود در باب فرهنگ به جامعه را دارد گفت: «میخواهند با القای اینکه هنر هیچ قید و بندی برنمیتابد ناهنجاریها را به جامعه ارائه دهند. طبیعی است که ما با اتکا به باورها و اعتقاداتمان تئاتر و سینمایی میخواهیم که با نظم دینی حاکم بر جامعهمان تعارض نداشته باشد، اما چون تحول از آن حال قدیم به حال جدید مستلزم گذشت زمان است تقاضای فرصت از شما را دارم. در مسیر راه حتماً مشکلاتی خواهد بود چرا که در گذشته بخشهایی از حقوق و تکالیف حاکمیت به دوش دیگران سپرده شده است. حکومت بعضی اختیارات را از خود خلع کرده و حق خود را به دیگران داده است و تا زمانی که بخواهیم آن حق را از دیگران بگیریم و به حکومت بسپاریم زمانی سپری خواهد شد.»
وی افزود: «نمیتوانیم ادعا کنیم در این مدت هیچ مشکلی پیش نخواهد آمد چرا که صدها انجمن فرهنگی و هنری وجود دارد که کاملاً تحت نظارت ما نیستند و اگر اتفاقی از آنچه که در گذشته رخ میداد تکرار شود من به شما این اطمینان را میدهم که هیچ ارادهای در کار نبوده است و اگر اتفاقی افتاد با کمک هم باید این مشکل را حل کنیم. در برابر اعتراضها و نصایحی که از جانب مومنان و متدینین جامعه به سمت ما میآید هیچ مقاومتی نشان نمیدهیم.»
صفارهرندی با اشاره به قسمتهای مختلف وزارت ارشاد در صدور مجوز ساخت فیلم گفت: «در دو مرحله تصویب فیلم نامه و اکران آن بر ساخت یک فیلم سینمایی کنترل داریم. در گذشته کسانی در این معبر نشسته بودند که نمیخواستند قبول کنند این مملکت امام زمان(عج) است و قانون اساسی دارد که اجازه نمیدهد قانونی خلاف شرع به اجرا درآید این عوامل حذف شدند و امید است از این پس حتی یک فیلمنامه مبتذل و مخالف آرمانهای ما به تایید نرسد در عین حالی که تنوع سلایق امری طبیعی است و با اهل هنر باید با رعایتی فوق رعایت دیگران رفتار شود.»
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه بار دیگر با اشاره به این که احتمال مشاهدهی آثار هنری نامطلوب در جامعه وجود دارد، گفت: «از نمایش آنچه که در تعارض آشکار با مقدسات مردم متدین ماست با قدری مسامحه جلوگیری خواهیم کرد. باید بپذیریم که مشکلات متنوعی را در مجموعهی فیلمهایمان مواجه هستیم چرا که اگر این رعایت را بخواهیم در حداکثر آن اعمال کنیم آن وقت هیچ فیلمی نباید نمایش داده شود.»
آینده مطبوعات
صفارهرندی در خصوص وضعیت مطبوعات در کشور نیز گفت: «فرض اول ما در خصوص مطبوعات آزادی آنها و آزادی مردم در بهرهمندی از اطلاعات است و ما از گسترش اطلاعات هیچ گاه ضرر نخواهیم کرد اما این آزادی چند قید کوچک دارد.»
وی افزود: «اولین حد مطبوعات حدود الهی است و بعد از آن حقوق مردم و جلوگیری از اضرار به غیر. مطبوعات آزادند از بالاترین شخصیتهای اداره کنندهی جامعه انتقاد کنند، گاهی این انتقاد شکل جفا به خود میگیرند، اما تحمل خواهند شد.»
وی با اشاره به انتقادات اخیر مطبوعات به رییسجمهور گفت: «در چند ماهی که از روی کار آمدن دولت جدید گذشته است بعضیها تخریب را تا آنجا دنبال کردهاند که طرح عدم کفایت رییسجمهور را مطرح کردهاند.»
صفارهرندی ادامه داد: «به دوستانم گفتهام که بگذارید این هتاکیها ادامه پیدا کند پاسخ ما به آنها تنها این است که هیأت دولت به تازگی از بیرجند آمده است و تا دو هفتهی دیگر اردوی دولت در منطقهی محروم دیگری قرار خواهد گرفت و این روند تا پایان سال ادامه خواهد داشت و این بهترین پاسخ دولت به کسانی است که تخریب دولت را در پیش گرفتهاند و این مسائل برای ما قابل تحمل است.»
وی با بیان این که حوزههایی غیر قابل تحمل برای ما وجود دارد، افزود: «تعرض به مقدسات برای ما غیر قابل تحمل است و البته در بدو امر بهتر است که در آنجا بگیرو ببند نداشته و دفعات اول را با تذکر و توجیه آنها پیش برویم.»
وی افزود: «ما به کسانی که در میدان مذاکره هستهای برای مذاکره کنندگان مینگذاری میکند با هیاهو و تعطیلی برخورد نمیکنیم چرا که بستن و هیاهو خواسته آنهاست در جهت مطرح شدن در جامعه و ما نمیخواهیم به آنها وجههای بدهیم که تیراژ روزنامههایشان افزایش یابد.»
وزیر ارشاد در این مراسم همچنین به سئوالات حاضران در جلسه پاسخ گفت.
وی در پاسخ به سئوالی در خصوص نحوهی اعمال بودجه فرهنگی در دولت جدید گفت: «نگاه به بودجه فرهنگی در سالهای گذشته این گونه بود، که بود و نبود آن چنان فرقی برای مسئوولان نمیکرد.
وی افزود: تعبیر رهبری این است که هر آنچه که در نظام است بهانهای است برای فرهنگ. طبعات عدالت اقتضاء میکند نهادهایی که در گذشته بهرهی کمتری از این بودجه بردهاند اعتبار بیشتری دریافت کنند.
صفار هرندی در پاسخ به این که چرا در انتصاب مسئولان فرهنگی کشور تأخیر صورت گرفته است، گفت: «اگر بشود اسم آن را تأخیر گذاشت تأخیر بیجایی نبوده است.
این انتصابها نیاز به بررسی دقیق دارد و هر جا که عجولانه افرادی تثبیت شدهاند بررسیها نشان داده است که این تثبیتها نابجا بوده است. سعی ما بر این بوده است که برآیندمان را با در نظر گرفتن نظر نماینده ولی فقیه و ائمهی جماعت استانها، مدیران کل استانها و استانداران منصوب کنیم امید است طی دو هفتهی آینده تمام استانداران جدید منصوب شوند.
وی در ادامه در پاسخ به کسانی که اعتقاد دارند مدیریت جدید بازگشتن به عقب را دنبال میکند، گفت: «رجوعی پیشروانه به آرمانهای معقول انقلاب داریم. دچار چنین غفلتی نیستیم و با در نظر داشتن تمام دستاوردهای بشری و استفاده از آنها قدم برمیداریم.
وزیر ارشاد به تشکیل شورای فرهنگ عمومی در استانها اشاره کرد و خطاب به حاضران در جلسه گفت: شما مدیران این امر در استانها هستید و مسئوولان ارشاد استانها دبیر این شورا هستند و هر جا شما از مسئوولان تعللی دیدید به ما اطلاع خواهید داد.
وی افزود: مصوبات شورای فرهنگ عمومی لازمالاجرا بوده و متخلف از مصوبات آن را باید تحت تعقیب قرار داد چون برداشتن قدمهای مؤثر از شعارهای من بوده است و از شما انتظار دارم این ارتباط دوسویه را با هم داشته باشیم.
وی با بیان این که تسامح و تساهل در مرحلهی اجرا تا حدی باید وجود داشته باشد گفت: تسامح و تساهل مذموم که در سالهای گذشته حتی در حوزه مقدسات هم وارد شده است منظور نظر ما نیست اما باید توجه داشت که نمیتوان فشاری فوق طاقت جامعه در مرحلهی عمل به آن وارد کرد.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی همچنین در جمع خبرنگاران در پاسخ به این که برای حفظ حریم مقدسات چه اقداماتی قرار است انجام گیرد، گفت: قانون آن وجود دارد. اگر بخواهیم در تعرض به مقدسات تشکیک قائل شویم مثل شک در بدیهیات است.
وی افزود: در سالهای گذشته به پیامبر اکرم(ص)، حضرت اباعبدالله(ع) و دیگر مقدسات اهانت شده است؛ در جایی که قانون تعرض را به آن را ممنوع کرده است، کما اینکه اگر در اروپا باشید و به صهیونیسم حمله کنید حتی اگر "روژه گارودی باشید" با شما برخورد خواهد شد.
وی در عین حال افزود: البته اصلا تجویز نمیکنیم که برای هر چیزی به نام مقدسات حریم امن قائل شویم. قانون برای هر انسانی که توسط مطبوعات به حقوق او تعرض کنند، حق قائل شده است تا جایی که بتواند آن روزنامه را تعطیل کند. بنابراین ما به شدت به آزادی مطبوعات معتقدیم. احساس من این است که در این دور مطبوعات تعامل خوبی با دولت خواهند داشت.
وی در پاسخ به سوالی درخصوص شفافترشدن نگاه وزارت ارشاد به مقوله موسیقی نیز گفت: نگاه وزارت ارشاد مبتنی بر نگاه رهبری است که البته نگاه بسیار باز و گستردهای است.