بسیجی از نگاه مقام معظم رهبری

علی شیرازی
مقام معظم رهبری در تاریخ 14/7/1373 در جمع فرماندهان و مسؤولان بسیج دانشجویی کشور فرمودند: «بسیج یعنی آمادگی، یعنی احساس تکلیف در همه لحظات و حضور در همه میدان‌هایی که در آن از انسان کاری می‌طلبد.»
معظم‌له در اجتماع 110 هزار نفری بسیجیان در اردوی رزمی - فرهنگی علویون این تعریف را کامل کردند و آوردند: «بسیج، یعنی حضور در میدان‌هایی که نظام اسلامی، وظیفه انسانی و الهی و نیازهای کشور، حضور او را در آن میدان‌ها لازم می‌داند و او را به آن‌ها فرا می‌خواند.»
این معنای بسیج است. برای روشن‌تر شدن موضوع، بیانات آن گوهر گرانبها و رهبر فرزانه را که در جمع بسیجیان اردوی فرهنگی - رزمی یاران امام علی(ع) در تاریخ 29/7/1379 ایراد نمودند می‌آوریم که فرمود: «در میان آحاد عظیم ملت شصت و پنج میلیونی ما، آن کسانی که اگر جان لازم باشد، می‌دهند؛ اگر مال لازم باشد، می‌دهند؛ اگر حضور به تن و جسمشان لازم باشد، پا وسط میدان می‌گذارند؛ اگر بحث دفاع باشد، در وسط میدان می‌آیند؛ اگر لازم باشد برای هدف‌های کشور، خود را از لحاظ علمی آماده کنند، این کار را می‌کنند؛ هر چه هدف‌های والا از آن‌ها بخواهند، حاضرند آن را تقدیم بکنند؛ آن جمعی که این خصوصیت را دارند، اسمشان بسیج است.»
آن جمع «بسیج» نامیده می‌شوند و تک تک افراد از آن جمع را «بسیجی» می‌گویند.
برای شناخت «بسیجی» نیز به بیانات رهبر بزرگوار و عزیز انقلاب اسلامیمان مراجعه می‌کنیم که در تاریخ 12/8/1380 در جمع بسیجیان اصفهان فرمودند: «بسیجی، هر یک از آحاد ملت است که در هر جایی که به حضور او نیاز هست، آماده باشد.»
در تاریخ 8/9/1374 نیز در جمع فرماندهان نیروی مقاومت بسیج سراسر کشور آوردند: «بسیجی کسی است که برای ارزش‌های اسلام، اهمیت قائل است و معتقد به خدا و خاضع و خاشع در مقابل پروردگار عالمیان است. در دل، مشتاق صلاح است و می‌خواهد صالح و پاک باشد و از رذایل اخلاقی دور بماند.»
این «بسیجی» عضو «بسیج» شده است؛ تا فرهنگ دین و معنویت و پاکی و صداقت را در جامعه رشد دهد، از ارزش‌ها دفاع کند، شجاعت و غیرت را در جامعه انسانی توسعه بخشد و فرهنگ بسیجی را رونق دهد.
«فرهنگ بسیجی، فرهنگ معنویت و شجاعت و غیرت و استقلال و آزادگی و اسیر خواست‌های حقیر نشدن است. خواست‌های زندگی، برای همه مهم است؛ اما آن چه که مهم‌تر است، آرمان‌ها و ارزش‌ها و هدف‌هاست. آن‌ها را باید مقدم داشت. این، راه بسیجیان است.»(1)
هر کجا که اجزای این فرهنگ در معرض آسیب است، به حضور بسیجی نیاز داریم و بسیجی با همه وجود در آن میدان حاضر می‌شود؛ و با روشن‌بینی و حرکت خردمندانه و کار دقیق، ارزش‌ها را پاس می‌دارد.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در تاریخ 30/8/75 به مناسبت هفته بسیج در دیدار با گروه کثیری از بسیجیان سراسر کشور فرمودند: «روشن‌بینی، حرکت منطقی و خردمندانه، محاسبات دقیق، کار دقیق و نتایج علمی، جزو خصوصیاتی بوده که از روز اول تا امروز، در بسیج مردمی محسوس بوده است.»
فردا نیز همین است. هر کجا که فرهنگ دین در خطر باشد، بسیجی خردمندانه وارد می‌شود تا ارزش‌ها را پاس دارد.
باید زن و مرد، پیر و جوان جامعه ما بسیجی شوند. فلسفه وجود بسیج و بسیجی همین است. معنای بسیج همین است. چنان که مقام معظم رهبری در تاریخ 6/5/1379 در جمع بسیجیان استان اردبیل فرمودند: «آن جایی که مسأله ارزش‌ها مطرح است، آن جایی که مسأله اساسی انقلاب مطرح است، آن جایی که مسأله حاکمیت دین خدا مطرح است، آن جایی که دشمن می‌خواهد از فرصت‌های - به خیال خود - به دست آمده‌اش علیه این انقلاب عظیم و شکوهمند بهره‌برداری کند، آن جا جای حضور بسیج است؛ فلسفه بسیج آن جا معنا می‌دهد.»
بسیجی در آن میدان حضور پیدا می‌کند؛ البته با محاسبات دقیق و کار دقیق و خردمندانه؛ یعنی با برنامه «برنامه بسیجی، عبارت است از حراست از دستاوردهای انقلاب و از هویت اصلی انقلاب. این برنامه بسیجی است.»(2)
برنامه بسیجی، حساب و کتابش از بسیاری از برنامه‌ها منسجم‌تر است. برنامه بسیج هم فلسفه دارد؛ همان طور که برای وجود آن نیز فلسفه داریم. بر اساس همان فلسفه، امام بزرگوار با آن دید و بصیرت نافذ و تدبیر حکیمان الهی، این نهال برومند و پرثمر و مبارک را به وجود آوردند. بر اساس همان فلسفه، رهبر معظم انقلاب اسلامی، در تاریخ 27/8/1377 در جمع فرماندهان بسیج سراسر کشور فرمودند: «بسیج باید روز به روز توسعه پیدا کند و قوی بشود. باید روحیه و معرفت بسیجی فراگیر بشود؛ تا این کشور بتواند بار سنگینی را که بر دوش دارد - که همان بار هدایت الهی و سعادت انسان‌ها است - به سر منزل برساند، بسیج تمام شدنی نیست.»
بر اساس همان فلسفه و نگرش نیز معظم‌له در جمع فرماندهان پایگاه‌ها و گردان‌های بسیج سراسر کشور در هفته بسیج در سال 1374 فرمودند: «بسیج،‌ متن حرکت نظام است. همه باید بسیجی باشند. دولت و مسؤولان هم باید بسیجی باشند.»
یک ملتی با همه مسؤولانش باید بسیجی شوند. با برنامه و درایت و دقت و عمل خردمندانه، فرهنگ بسیجی را در جامعه گسترش دهند. فرهنگ معنویت و دین را توسعه بخشند. عدالت و شجاعت و عفت و غیرت را در جامعه حاکم کنند. پاک باشند و رذایل را برچینند. تنها به عزت الهی بیندیشند و علیه هر ستمگری و استبداد بشورند.
این حرکت به سازماندهی و تشکیلات قوی نیاز دارد. «این کار با تبلیغات و سازماندهی خوب و توجه به این که از هر قشری چه انتظاری هست و ذهن آن قشر را چگونه می‌شود با حقیقت مسأله بسیج، سیراب و اشباع کرد، میسر است.»(3)
هیچ کس نباید از دایره این سازماندهی خارج باشد؛ مسؤول و غیرمسؤول، همه باید بسیجی شوند. حضرت آیت ا... خامنه‌ای در تاریخ 1/9/1369 به فرماندهان نیروی مقاومت بسیج فرمودند: «همه این جوانانی که شما در خیابان‌ها می‌بینید مشغول زندگیند و دنبال کار خودشانند، باید در دلتان آن‌ها را یک بسیجی بالقوه فرض کنید و بسیج بشوید برای این‌که آن‌ها را جذب کنید. ما نمی‌توانیم راضی بشویم که جوان این کشور و جوان مسلمان، از بسیج عمومی مردم بیرون بیاید.»
باید زن و مرد، پیر و جوان جامعه ما بسیجی شوند. باید همه سن‌ها، جنس‌ها، صنوف و اقوام در بسیج گرد هم آیند. دکتر و کشاورز و مهندس و کارگر و معلم و روحانی و بازاری و فارس و کرد و لُر و ترک و بلوچ و شمالی و جنوبی و فقیر و غنی، همه بسیجی شوند. باید تمامی دانش‌آموزان و دانشجویان و اساتید بسیجی شوند.
مقام معظم رهبری در تاریخ 2/6/84 در مراسم صبحگاه نیروی مقاومت بسیج فرمودند: «بسیج مرز نمی‌شناسد؛ جوان‌های کم سن و سال تا پیران کهنسال در آن شرکت دارند: بسیج مرز جنسی نمی‌شناسد؛ زن و مرد در آن حضور دارند. بسیج مرز صنفی نمی‌شناسد؛ همه اقوام ایرانی، همه اصناف گوناگون ملی در سطح مختلف فکری از انسان‌های نخبه برجسته ممتاز در میان اهل علم و دانشجویان تا جوان‌های فعال و پرشور صحنه دیگر، همه در بسیج جمع‌اند. بسیج نماد حضور ملی و مقاومت ملی و آگاهی یک ملت است؛ آن هم آگاهی همراه با تحرک، همراه با معنویت و همراه با اخلاص.»
معظم له همان روز در جمع فرماندهان و مسؤولان نیروی مقاومت بسیج افزودند: «بسیج در واقع عبارت است از همه ملت، الا ماشذّ و ندر یا الا ما خرج.»
در ادامه نیز به فرماندهان دستور دادند: «شما باید فکری بکنید که این حضور همگانی تأمین بشود ... شما باید کاری بکنید آن عده‌ای که می‌توانند توی میدان باشند، به داخل مجموعه بسیج بیایند و سازماندهی بشوند.»
سازماندهی‌ای همگانی، از هر قشر و صنف و کوچک و بزرگ و زن و مرد. باید با یک تشکل کاملاً مستحکم، و گسترش دادن بسیج و مسؤولیت سپردن به آحاد بسیجی - به حسب فرصت‌ها و امکانات شغلی آنان - بسیج عظیم ملت ایران را ایجاد کرد.
امروزه این تکلیف بر دوش مسؤولان است. برای پاسداری از انقلاب اسلامی، تنها راه «توسعه» و «گسترش» تشکیلات بسیج است و وظیفه آحاد ملت، پاسداری از انقلاب الهی می‌باشد.