در حالی که رهبران جهان در حال برگزاری نشستهایی برای تعیین سیاستشان در قبال پیروزی حماس در انتخابات شورای قانونگذاری فلسطین هستند، رهبران عرب و مسلمان در حال ارزیابی دورنمای این پیروزی هستند.
علامه محمدحسین فضلالله، اعلام کرد، وی انتظار دارد حماس به طور غیرمستقیم با اسراییل وارد مذاکره شود. علامه فضلالله از موضعگیریهای آمریکا و اروپا در قبال حماس و این امر که حماس نمیتواند دولت فلسطین را تشکیل دهد مگر آن که هدفش برای سرنگونی اسراییل و رد ناآرامیها را کنار بگذارد، انتقاد کرد. علامه فضلالله که رهبر 2/1 میلیون شیعه لبنان است، اظهار داشت: ما رد نتایج انتخابات از سوی آمریکا و اروپا را رد دموکراسی و انتخاب مردم فلسطین میپنداریم. وی در خطبههای نمازجمعه در حضور 5000 نمازگزار در جنوب بیروت، گفت: انتخابات فلسطین یک شگفتی سیاسی را به وجود آورد. جنبش حماس با اکثریت قاطع در شورای قانونگذاری فلسطین پیروز شد. این امر نشان میدهد که مردم فلسطین به این مقاومت اسلامی مسئولیت سیاسی دادهاند. حماس به صورت غیرمستقیم به منظور کسب آزادی سرزمینهایش، با دشمن وارد مذاکره شود. وی هیچ اشارهای به نحوه برگزاری این مذاکرات غیرمستقیم نکرده و گفت: اسراییل میتواند انجام این مذاکرات را با توقف حملاتش علیه فلسطینیان در کرانه باختری و نوار غزه تسهیل بخشد. روزنامه النهار به نقل از بری نوشت: آنچه که ضروری است برآوردهای جدید کل منطقه از انتخابات فلسطین است، به ویژه لبنان سریعا اقداماتی را در جهت حل مسایل آنها به انجام میرساند. عمرو موسی دبیرکل اتحادیه عرب نیز اظهار داشت: حماس باید طرح اتحادیه عرب را در بیروت که شامل به رسمیت شناختن اسراییل است به رغم موضعگیریهای این سازمان بپذیرد. دراین طرح از عقبنشینی اسراییل به خطوط آتشبس سال 1949 و اجرای توافقنامههای 242 و 338 شورای امنیت سازمان ملل حمایت شده است.
جک استرا، وزیر امور خارجه انگلیس نیز اظهار داشت: حماس هماکنون باید نشان دهد که انتقال قدرت از نخبگان به خیابان، دموکراسی واقعی را برای مردم فلسطین به ارمغان میآورد.
استرا و نظیف پیش از ضیافت شام در مجمع جهانی اقتصاد در داووس با یکدیگر گفتوگو کردند. استرا ادامه داد: حق موجودیت اسراییل سومین اصل است و هیچ دولت فلسطینی نمیتواند بدون همکاری و تعامل با اسراییل در خدمت مردمش باشد. وی افزود: بسیاری از این نتیجه شگفتزده شدند؛ اما من تردید ندارم هیچکس بیشتر از خود رهبری حماس شگفتزده شده باشد. هماکنون آنها باید این حقیقت را تغییر دهند که مسئولیت دولت در تمامی دموکراسیها از قدرت فراتر رفته و رهبران حماس باید به مسئولیتهایشان عمل کنند. از سوی دیگر، جیمز ولفنسن، نماینده ویژه بانک جهانی که کمکهای مالی میان کشورها و تشکیلات خودگردان را هماهنگ میکند، اظهار داشت، وی معتقد است این کشورها کمکهای مالیشان را به تشکیلات خودگران به دنبال پیروزی حماس متوقف میکنند. ولفنسن اظهار داشت، این مساله شرایط دشواری را ایجاد میکند که تشکیلات خودگردان هیچ پولی برای پرداخت حقوق کارمندانش در چند روز آینده نخواهد داشت. از سوی دیگر، دنیل آیالون، سفیر اسراییل در آمریکا، اظهار داشت: اسراییل با جنبش حماس مذاکره نمیکند. موضع ما این است که حماس نباید در این انتخابات شرکت میکرد. وی این جنبش را یک سازمان تروریستی خواند که متعهد شده تا ما را سرنگون سازد. از سوی دیگر، شیمون پرز نخستوزیر سابق اسراییل اعلام کرد: اسراییل احتمالا با دولت فلسطین به رهبری حماس در صورتی که تروریسم را رد کند، مذاکره میکند. پرز در سخنرانیاش در داووس در مجمع جهانی اقتصاد به خبرگزاری آسوشتیدپرس گفت: اگر حماس این سیاست را تغییر ندهد، اسراییل با این جنبش وارد مذاکره نمیشود. تاکنون حماس سیاستاش را تغییر نداده است. آنها نمیخواهند این مذاکرات را از سر بگیرند، شما هم نمیتوانید آنها را ودار کنید.
احتمالا قطع کمک مالی به دولت جدید فلسطین
جرج بوش، رییسجمهور آمریکا نیز اظهار داشت: در صورتی که حماس شاخه نظامیاش را منحل و درخواست برای سرنگونی اسراییل را متوقف نکند، آمریکا کمک مالیاش را به دولت جدید فلسطین قطع میکند. بوش در گفتوگو با بخش ایونینگ نیوز شبکه سی.بی.اس گفت: اگر آنها این اقدامات را به انجام نرسانند ما با آنها تعامل نمیکنیم. بوش افزود: این کمک مالی قطع میشود. این تصمیم خود آنهاست، اما ما نمیخواهیم به دولتی کمک کنیم که سرنگونی متحد و دولت ما را خواهان است. مک کورمک اظهار داشت دولت آمریکا در سال جاری 150 میلیون دلار برای توسعه و پیشرفت فلسطین اختصاص داده و 84 میلیون دلار دیگر از طریق سازمان ملل به این تشکیلات اختصاص یافته است. وی افزود: مردم فلسطین نیازهای بشردوستانه دارند. آنها مردم فقیری هستند.
جرج بوش با درخواست از حماس برای رد تروریسم گفت: اگر سکوی مبارزات انتخاباتیشان تخریب اسراییل است، این بدان معنی است که شما شریک صلح نیستید و ما به برقراری صلح متمایلیم. بوش گفت: حزبی که به دنبال سرنگونی اسراییل باشد، با آن تعامل نمیکنیم. وی گفت: صلح هرگز نمرده، چرا که مردم صلح میخواهند. کنگره آمریکا نیز مخالفتش را با ادامه کمک مالی آمریکا به فلسطین ابراز داشت. رییس مجلس نمایندگان آمریکا در بیانیههای اعلام کرد: حماس نشان داده تروریسم علیه غیرنظامیان را به پیگیری اهداف سیاسیاش ترجیح میدهد و آمریکا نباید هیچ نقشی در کمک به این پارلمان ایفا کند. اسکات مک کللان سخنگوی کاخ سفید نیز به خبرنگاران گفت: من این نتیجه را یک شگفتی توصیف نمیکنم. وی همچنین درباره پیروزی حماس گفت: مردم فلسطین برای تغییر رأی دادند، اما آمال آنها برای صلح و زندگی صلحآمیز بدون تغییر باقی مانده است. مساله بزرگ در دموکراسی این است که رهبران پاسخگویی داشته باشند و در صورتی که فساد باشد و یا دولت به نیازهای مردم پاسخ دهد، مردم برای یک تغییر رای میدهند و این همان چیزی است که ما در انتخابات فلسطین شاهد آن بودیم.
پیروزیهای حماس تکرار خواهد شد
معاون دبیرکل حزبالله لبنان تاکید کرد: جهان باید پیروزی جنبش حماس فلسطین در انتخابات را بپذیرد زیرا دیگر جنبشهای اسلامی در منطقه نیز این پیروزیها را تکرار خواهند کرد.
شیخ نعیم قاسم، معاون دبیرکل حزبالله لبنان اظهار داشت: جهان باید این حقیقت را بپذیرد و بداند که هرگز نمیتواند شروط خود را به مردم فلسطین تحمیل کند، زیرا آنها حق انتخاب سرنوشت خود و آزادی سرزمینشان از اشغال اشغالگران را دارند. وی افزود: هیچ تعارضی بین مقاومت و مشارکت سیاسی در دولت و یا امور دیگر وجود ندارد و این در حالی است که آمریکا و کشورهای غربی با اعمال فشار علیه مردم سعی دارند منطق خود را مبنی بر اینکه کسانی که مقاومت میکنند نمیتوانند در روند سیاسی شرکت کنند و این مشارکت آنها منوط به ترک مقاومت است، تحمیل کنند.
تظاهرکنندگان فتح استعفای عباس را خواستار شدند
اعضای جنبش فتح که روز چهارشنبه در انتخابات پارلمانی فلسطین متحمل شکست سختی مقابل جنبش حماس شدهاند، بر وجود فشار بین رهبران خود تأکید و خواستار استعفای عباس شدند. بی بی سی گزارش داد:
اعضای جنبش فتح با برپایی تظاهراتها مقابل پارلمان یا شورای قانونگذاری فلسطینی، با آتش زدن خودروهای دولتی و شلیک تیر هوایی مراتب خشم خود را نسبت به پیروزی جنبش مقاومت اسلامی حماس در انتخابات فلسطین ابراز کردند. در این تظاهرات اعضای فتح استعفای محمود عباس رهبر این جنبش را خواستار شدند. تظاهراتکنندگان فتح ضمن آنکه خواستار استعفای رهبران این جنبش شدند، اعلام کردند که با دولت حماس همپیمان نمیشوند. بنابراین گزارش، حامیان فتح تأکید کردند که فساد رهبران این جنبش باعث شکست در انتخابات شده است. مقامات فلسطینی اطلاع دادند که در این تظاهراتها یک پلیس و یک هوادار حماس در تیراندازی اعضای فتح در خان یونس واقع در نواز غزه زخمی شدهاند. در همین حال عباس تاکید کرد که به حماس اجازه میدهد تا دولت جدید را تشکیل دهد. براساس آخرین نتایج بدست آمده از انتخابات فلسطین حماس 76 کرسی از 132 کرسی پارلمان فلسطینی را برای چهار سال آینده اشغال کرده است.