انقلاب سبز در فلسطین جهان را غافلگیر کرد

گروه بین‌الملل: پیروزی چشمگیر جنبش مقاومت اسلامی (حماس) در انتخابات فلسطین آن چنان غیر مترقبه بود که حتی رهبران این جنبش را نیز غافلگیر کرد. آنها قبل از انتخابات پیش‌بینی چنین پیروزی را نمی‌کردند. پیروزی حماس به چهار دهه حاکمیت جنبش فتح خاتمه داد. به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، پیروزی در انتخابات پارلمانی حتی رهبران حماس که تبلیغاتی گسترده برپا کرده بودند ولی تجربه‌ای در کار دولتی ندارند، را شگفت‌زده کرد. آنها پیشنهاد کردند که در قدرت با «محمود عباس» رئیس تشکیلات خودگردان و رهبر جنبش فتح شریک شوند. گفتنی است محمود عباس گفته که ممکن است شرایط گفت‌و‌گو درباره صلح با اسرائیل را در دولت جدید ایجاد کند. حدود سه هزار هوادار حماس با تاکید بر تنش‌های بین فتح و حماس در رام‌الله تظاهرات کردند و پرچم سبز خود را برفراز پارلمان فلسطین به اهتزاز درآوردند. حامیان فتح برای پائین آوردن پرچم تلاش کردند و این امر به درگیری نیم ساعته بین دو طرف منجر شد که با پرتاب سنگ و شکستن شیشه‌های ساختمان آغاز شد. عباس که سال گذشته برای مدت چهار سال به ریاست تشکیلات خودگردان انتخاب شد، همچنان در حال بررسی ابعاد پیروزی قاطع جنبش حماس در انتخابات است ولی به گفته «صائب عریقات» فتح تصمیم گرفته به دولت حماس ملحق نشود. عریقات بعد از دیدار با عباس گفت: «ما یک اپوزیسیون وفادار به تعهدات خود خواهیم بود و سازمان خود را بازسازی خواهیم کرد.»
حماس در انتخابات چهارشنبه گذشته با تصاحب 76 کرسی از 132 کرسی به اکثریت قاطعی دست یافت. چهار کاندیدای مستقل مورد حمایت حماس نیز کرسی‌هایی کسب کردند. فتح که از دهه 1960 امور سیاسی فلسطین را اداره کرده ولی به دلیل فساد موجود در رده‌های بالا رای خود را در میان مردم از دست داده، 43 کرسی به دست آورد. فلسطینی‌های نوار غزه و کرانه باختری با شادمانی از نتایج استقبال کردند. ولی رهبران دنیا خواستار آن شدند که حماس، اسرائیل را به رسمیت بشناسد.
واکنش‌های بین‌المللی به پیروزی حماس
پیروزی قاطعانه و غیر منتظره حماس در انتخابات مجلس قانونگذاری فلسطین واکنش‌های متفاوت بین‌المللی را در پی داشته است. به گزارش سایت اینترنتی ایلاف، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل اعلام کرد، حماس باید سلاحهایش را بر زمین گذاشته و دولت اسرائیل را به رسمیت بشناسد. استفان دو جاریک گفت: سازمان ملل امیدوار است هر دولت فلسطینی که توسط مردم آن انتخاب می‌شود، اسرائیل را به رسمیت بشناسد تا مذاکرات صلح ادامه یابد. وی افزود: هر گروهی که خواهان مشارکت در روند سیاسی است باید خود را خلع سلاح کند و به اصول دموکراسی پایبند باشد.
جرج بوش رئیس‌جمهور آمریکا نیز گفت: حماس باید از خواسته‌هایش برای نابودی اسرائیل دست بردارد. وی در یک کنفرانس مطبوعاتی در کاخ سفید اظهار داشت: واشنگتن از گروهی که خواهان نابودی هم‌پیمانش یعنی اسرائیل است، حمایت نمی‌کند. وی افزود پیروزی حماس بیدارباشی برای فتح است.
کاندولیزا رایس وزیر خارجه آمریکا هم کمک واشنگتن به حماس را بعید دانست. وی گفت: در گفت‌و‌گوی تلفنی با همتای اسرائیل خودم، به او اطمینان دادم که جامعه بین‌الملل از حماس خواهد خواست اسرائیل را به رسمیت بشناسد.
کمیته چهار جانبه تدوین‌کننده نقشه راه شامل آمریکا، روسیه، سازمان ملل و اتحادیه اروپا نیز با انتشار بیانیه‌ای خواستار پایان دادن به درگیری‌ها میان فلسطین و اسرائیل شد. در این بیانیه آمده است: از تمام شرکت‌کنندگان در روند دموکراسی می‌خواهیم به خشونت و اقدامات تروریستی پایان داده و حق موجودیت اسرائیل را به رسمیت بشناسند و همچنین سلاحهای خود را بر زمین بگذارند.
این بیانیه افزوده است: تنها راه تشکیل دو دولت مستقل فلسطین و اسرائیل، دست برداشتن از خشونت و درگیری است. در همین حال سخنگوی تونی‌بلر نخست وزیر انگلیس نیز اعلام کرد: لندن به شرطی که حماس از اقدامات تروریستی دست بردارد، از آن حمایت می‌کند. فیلیپ دوست بلازی وزیر خارجه فرانسه نیز اعلام کرد: حماس باید موجودیت دولت اسرائیل را پذیرفته و توافقنامه‌های امضا شده با سازمان آزادیبخش فلسطین را به رسمیت بشناسد و همچنین دست از خشونت بردارد. وی در عین حال از نتایج انتخابات فلسطین ابراز نگرانی کرد. فرانک والتر اشتاین مایر وزیر خارجه آلمان هم اظهار داشت: از حماس می‌خواهیم به خشونت‌ها پایان داده و حق موجودیت اسرائیل را به رسمیت بشناسد. وی در عین حال گفت: البته بعید به نظر می‌رسد که حماس چنین چیزی را قبول کند. اما موضعگیری روسیه نسبت به کشورهای دیگر متفاوت بود. وزارت خارجه این کشور با انتشار بیانیه‌ای انتخابات فلسطین را رویداد بزرگی در جهت تحقق دموکراسی مردم فلسطین برشمرد و اعلام کرد مسکو به انتخاب مردم فلسطین که مجلس قانونگذاری و دیگر موسسات حکومت قانونی آتی فلسطین برپایه آن شکل می‌گیرد، احترام می‌گذارد. در بیانیه وزارت خارجه روسیه تصریح شده است: این انتخابات نشان داد که مردم فلسطین توانایی همکاری گسترده با اسرائیل را دادند.
وزیر خارجه ژاپن از تشکیلات خودگردان فلسطین خواست پس از پیروزی حماس در انتخابات، بر افراطی‌ها تسلط داشته باشد. وی افزود: توکیو امیدوار است که حکومت خودگردان برای صلح طبق نقشه راه تلاش کند.
جان هاوارد نخست وزیر استرالیا هم از حماس خواست خشونت‌ها علیه اسرائیل را کنار بگذارد. وی گفت: استرالیا با حکومتی که عملیات بر ضد اسرائیلی‌‌ها را تشویق می‌کند، رابطه برقرار نخواهد کرد. اما ایران به نقل از حمید رضا آصفی سخنگوی وزارت خارجه، پیروزی حماس را تبریک گفت. آصفی افزود: ایران این پیروزی را به حماس، تمام گروههای مقاومت فلسطینی و امت بزرگ اسلام تبریک می‌گوید. وی گفت: نتیجه این انتخابات وحدت مردم فلسطین را در دفاع از حقوق خود استحکام می‌بخشد و مشارکت گسترده فلسطینی‌ها در این انتخابات نشان داد که مردم فلسطین تمایل به ادامه جنگ و مقاومت بر ضد اشغالگری اسرائیل دارند. در همین حال برخی تحلیلگران معتقدند که ممکن نیست حماس استراتژی خود برای مقابله با اسرائیل را به سرعت تغییر دهد اما ممکن است به دلیل فشارهای خارجی و تهدید به قطع کمک‌های بین‌المللی به حکومت خودگردان فلسطین، حماس از اقدامات خود بر ضد اسرائیل بکاهد. اما حماس نیز نسبت به ان واکنش‌ها، موضع‌گیری کرد. به گزارش شبکه الجزیره، یاسر منصور سخنگوی حماس در کرانه باختری اظهار داشت: جرج بوش و دولت آمریکا بهتر است به خواست و اراده مردم فلسطین احترام بگذارند و سدی در مقابل دموکراسی و انتخاب مردم فلسطین نشوند. وی افزود: حماس براساس برنامه سیاسی و دیدگاه کلی در قبال موضوع فلسطین در این انتخابات شرکت کرد. عدنان عصفور از رهبران حماس در کرانه باختری نیز اعلام کرد مهمترین اولویت حماس پس از پیروزی، بازگرداندن اعتبار به مجلس قانونگذاری و ایجاد یک نظام سیاسی تکثرگرا و مخالفت با یکجانبه‌گرایی است. برخی دیگر از رهبران حماس نیز اعلام کرده‌اند که به زودی رایزنی‌ها با محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان، جنبش فتح و دیگر گروه‌های فلسطینی را برای توافق بر سر مشارکت سیاسی در آینده آغاز می‌کنند. آنها همچنین اعلام کردند در صورتی که اسرائیل به آتش‌بس پایبند باشد، حماس نیز به آن پایبند خواهد بود.
استعفای احمد قریع در پی پیروزی ماس
«احمد قریرع» نخست وزیر فلسطین بعد از پیروزی حماس درخواست استعفای خود را ارائه داد که این امر نشان از چرخشی تاریخی در خاورمیانه است. به گزارش روزنامه واشنگتن تایمز، در پی پیروزی حماس «محمود عباس» رئیس تشکیلات خودگردان همچنان مسئولیت سیاست امنیت داخلی و خارجی را برعهده خواهد داشت و مذاکرات صلح با اسرائیل را رهبری خواهد کرد. ولی با کابینه وزیران حماس، احتمالا دستور کار محمودعباس که در سال قبل اعلام شد دگرگونی می‌شود. عباس در یک مصاحبه تلویزیونی برتعهد خود به نقشه راه تاکید کرد. وی گفت: «من متعهد به اجرای طرحی هستم که به خاطر آن مردم به من رای دادند. بنیان این طرح مذاکرات و صلح با اسرائیل است.»
اسماعیل هنیه نخست وزیر احتمالی فلسطین
یک مقام مسئول در جنبش حماس از تصدی پست نخست وزیری تشکیلات خودگردان فلسطین توسط اسماعیل هنیه از رهبران این جنبش خبر داد. به گزارش سیاست اینترنتی ایلاف، وی گفت: هنیه به زودی دولت فلسطین را با رایزنی با جنبش فتح و سایر گروههای فلسطینی تشکیل می‌دهد. وی افزود: البته بعید است وزیران سابق در دولت احمد قریع نخست وزیر مستفی فلسطین در دولت آتی جایگاهی داشته باشند. در همین حال اسماعیل هنیه نیز اظهار داشت: حماس توانایی برآوردن خواسته‌های مردم فلسطین را دارد. وی افزود: همچنانکه توانستیم درگیری‌ها با اسرائیل را کنترل کنیم، توانایی اداره حکومت را نیز داریم. وی گفت: چنانچه جنبش فتح با حماس در تشکیل دولت همکاری نکند، با لیست‌ها و کاندیداهای مستقل هماهنگی می‌کنیم.