کاوه شجاعی
اعتراضات مردمی و واکنش دولتهای مسلمان به انتشار کاریکاتورهایی از پیامبر گرامی اسلام(ص) در یک روزنامه دانمارکی آنچنان گسترش یافته است که سردبیر این نشریه مجبور به عذرخواهی رسمی شد و نخستوزیر دانمارک از چاپ این کاریکاتورها اظهار تاسف کرد.
آندرس فوگ راسموس نخستوزیر دانمارک گفت: امیدوارم این عذرخواهی بتواند مشکلات به وجود آمده را حل کند. وی با توجه به خشم جهان اسلام گفت: این اتفاق، افراد بسیاری را به علت تعلقات دینی مورد اهانت قرار داد. پیش از این «کارستن جاست» سردبیر روزنامه «یولند پوستن» با ارسال نامهای به خبرگزاریها، شخصاً از چاپ کاریکاتور توهینآمیز عذرخواهی کرده بود. وی در نامه خود نوشت: این تصاویر خلاف قانون دانمارک نیست، اما قطعاً برای بسیاری از مسلمانان اهانتآمیز بوده و ما از این مساله عذرخواهی میکنیم.
کاریکاتورهای موهن
روزنامه «یولند پوستن» سیام سپتامبر سال 2005، 12 کاریکاتور توهینآمیز از 12 کاریکاتوریست منتشر کرد که در آنها به آنچه که ارتباط اسلام و تروریسم قلمداد میشد، اشاره شده بود. با وجود اعتراضات گسترده مسلمانان در سراسر جهان، روزنامه «مگازنات» نروژ، 10 ژانویه سال جاری تمامی کاریکاتورها را به بهانه «آزادی بیان» مجدداً چاپ کرد. یک نشریه سوئدی هم پس از روزنامه نروژی، به بازچاپ کاریکاتورها پرداخت.
واکنش شدید مسلمانان
مسلمانان دانمارک اولین معترضان به کاریکاتورهای توهینآمیز بودند. اعتراض، اندک اندک به سراسر کشورهای اسلامی کشیده شد، اما دولت دانمارک و مسئولان روزنامه «یولند پوستن» در ابتدا عذرخواهی نکردند. پس از بازچاپ کاریکاتورها در دو نشریه نروژی و سوئدی اعتراضات به اوج رسید.
واکنشها در غزه از همه جا شدیدتر بود. فلسطینیان در اعتراض به این اهانت پرچم دانمارک را آتش زدند و آن را لگدکوب کردند. افراد مسلح حتی یک دفتر اتحادیه اروپا در غزه را برای ساعاتی اشغال کردند. اعتراضات به قدری گسترش یافت که وزارت امور خارجه دانمارک به اتباع این کشور در خاورمیانه هشدار داد «نهایت هوشیاری و احتیاط» را به عمل آورند. وزارت امور خارجه دانمارک از دانمارکیها خواست در عربستان سعودی، الجزایر، مصر، لبنان، پاکستان، ایران، سوریه، اردن و فلسطین مراقب باشند.
صلیب سرخ دانمارکی نیز اعلام کرد، دو تن از از کارکنان خود را از غزه و یک نفر را از یمن خارج کرده است. سخنگوی وزارت امور خارجه نروژ هم گفت که دو تن از امدادگران نروژی، غزه را ترک کردهاند.
از سوی دیگر کنسولگری سوئد در بیتالمقدس نمابری تهدیدآمیز دریافت کرد که ادعا میشود از سوی گردان شهدایالاقصی بوده است. در این نمابر آمده است: تمام سوئدیها و دانمارکیها که در خاک ما هستند، برای ترک کشور 48 ساعت فرصت دارند. حماس هم از کشورهای اسلامی خواست علیه رفتار «احمقانه» دانمارک اقدامی بازدارنده اتخاذ کنند.
موج گسترده اعتراضات پس از آن، به دولتها نیز کشیده شد. ریاض سفیر خود را از دانمارک فرا خواند، دولت اردن کنسول دانمارک در امان را احضار کرد و لیبی سفارت خود را در کپنهاک بست. دولت سودان هم دیدار از پیش تعیین شده وزیر دفاع دانمارک را از سودان لغو کرد. ژنرال عبدالرحیم محمد حسین وزیر دفاع سودان گفت: تا زمانی که دولت دانمارک به طور رسمی از مسلمانان جهان عذرخواهی نکند. ما با آنها گفتوگو نخواهیم کرد.
دولت عربستان نیز از بقیه کشورهای مسلمان خواست سفرای خود را از دانمارک فرا خوانند. «پر استیگ مولر» وزیر خارجه دانمارک با انتشار بیانیهای، توهین به پیامبر اسلام(ص) و همچنین به آتش کشیده شدن پرچم دانمارک را به شدت محکوم کرد.
تحریم کالاهای دانمارکی
کالاهای دانمارکی در بسیاری از کشورهای اسلامی با تحریم مصرف کنندگان روبهرو شده است. با اینکه دولتها رسماً تحریم را تایید نکردهاند، «پیتر ماندلسون» کمیسر بازرگانی اروپا در دیدار با یک مقام بلند پایه عربستان سعودی هشدار داد: تحریم کالاهای دانمارک به معنای تحریم اروپاست و این موضوع بسیار خطرناک است.
در عربستان و کویت گروههای مختلف مردمی و تشکلهای مدنی در روزهای اخیر تحریم کالاهای دانمارکی را خواستار شدهاند.
«استرید نیلسن» مدیر روابط عمومی شرکت فرآوردههای لبنی «آرلا» در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه ضمن اشاره به تحریم کالاهای این شرکت، اعلام کرد که صادرات این شرکت به منطقه عملاً با بنبست مواجه شده است. ارزش معاملات شرکت آرلا در خاورمیانه 486 میلیون دلار است که دو سوم آن به عربستان سعودی مربوط میشود. به گزارش خبرگزاریهای مختلف، تحریم اجناس و کالاهای دانمارکی در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس روزانه با 200 میلیون درهم به شرکتهای دانمارکی زیان وارد میکند. «توماس بی» رایزن تجاری کنسولگری دانمارک در دبی گفت برای مذاکره با سوپرمارکتها و فروشگاههای زنجیرهای که محصولات دانمارک را تحریم کردهاند، تلاش میکند. بیش از 60 شرکت دانمارکی در امارات به طور مستقیم فعالیت دارند. «پیتر باور» سخنگوی کمیسر بازرگانی اروپا تصریح کرد: در صورتی که ریاض کشورهای عربی را تشویق به تحریم کند، ما ناچار خواهیم شد به سازمان تجارت جهانی شکایت کنیم. البته یک مقام بلند پایه سعودی به کمسیر بازرگانی اروپا گفت که دولت متبوعش تشویق به تحریم نمیکند. با این حال سید حسن نصرالله، دبیر کل حزبالله لبنان اعلام کرد: تحریم کمترین چیزی است که میتواند نشان از ایمان مسلمانان و تعلق خاطر آنها به پیامبرشان داشته باشد.
نصرالله گفت: اعتراضات طی روزهای آینده ابعاد بیشتری خواهد یافت.