محمد مهاجری
برنامههای درازمدت، هر قدر هوشمندانه و واقعبینانه تدوین شده باشند، برای عملیاتی شدن، نیاز جدی به پشتوانه افکار عمومی دارند. شاید یکی از دلایل ناکامی اینگونه برنامهها، با فرض درست بودن تمام این سیاست ـ همین است که در میان شهروندان اراده قوی برای دستیابی به اهداف آن مشاهده نمیشود.
متاسفانه بعضی از وعدههای میانمدت و درازمدتی که در گذشته داده شده و برای به ثمر نشستن آنها هزینههای سنگینی نیز از جیب ملت پرداخت گردیده، نتایج شیرینی در بر نداشته و به همین سبب باور شهروندان را با مشکل روبهرو کرده است. بیجهت نیست که گهگاه بیان قولهای مدیران با خنده معناداری از سوی مخاطبان روبهرو میشود.
اقدامات آنی هرگاه با منافع آنی در تضاد قرار گیرد، بر جان مردم نمینشیند. این درست است که در فرهنگ بومیمان آموختهایم که با قناعت امروز، رفاه فردا تامین میشود؛ اما اگر فردای روشن و امیدوارکننده به درستی ترسیم نشود و علاوه بر آن خوشبینی کافی وجود نداشته باشد، کسی عشرت امروز به فردا نمیافکند! هر چند که چندان خردمندانه هم تلقی نگردد.
دولتها اگر علاقهمندند که مردم برنامههای درازمدت آنها را بپذیرند و به آنها احترام بگذارند، ناگزیرند رفاه امروز آنها را ـ ولو به صورت نسبی ـ فراهم آورند. در چنین حالتی حس همکاری و مساعدت مردم نزدیک میشود. کافی است شهروندان قبول کنند که آنچه مسوولان وعده میدهند، به واقعیت میپیوندد.
متاسفانه در سالهای گذشته با آن که برنامههای کلان درازمدت در حد قابل قبولی طراحی شدهاند، اما اختلافنظرهای غیرمفید درباره اولویتها باعث گردیده روال امور اجرایی کشور مانند سنگ آسیاب به دور خود بچرخد؛ بیآن که منفعتی از آن حاصل شود. جنگ بر سر تقدم توسعه اقتصادی و توسعه سیاسی هنوز هم از مفاهیمی است که به خاطر آوردن آن باعث رنجش میشود؛ چه حتی مدافعان تقدم توسعه سیاسی، در همین زمینه هم نتوانستند کاری از پیش ببرند.
طرفه آن که نزاعهای سیاسی موجود نه تنها نفعی برای جامعه نداشت که فرصتهای طلایی را محو و نابود کرد. متاسفانه دعواهایی که در مرکز سیاسی کشور ـ تهران ـ حضور فعال داشت. دامنه خود را به شهرهای دورتر و مراکز استانها نیز کشاند و مجریان طرحهای عمرانی، وقت و تلاششان را برای دعواهای جناحی و باندی صرف کردند؛ دعواهایی که گفته میشد قرار است در آیندههای دور، اتوپیایی زیبا به ارمغان آورد.
توصیه اخیر رهبر عزیز انقلاب به استانداران درباره لزوم خدمترسانی به شهروندان، تنها یک سفارش سیاسی نیست. آموزههای دینی ما، رفع مشکلات همنوعان را از عبادات بزرگ میداند. اگر این عبادت با نیت پاک و خالص آمیخته شود، برکاتی از آن برمیآید که حلاوتش کام همه را شیرین خواهد کرد؛ با این تاکید که در صورت خدمت به مردم، قرار نیست فردای آنها فدای امروز شود و نیز امروزشان به خاطر آینده خیالی تباه گردد.