نقش روحانیون شیعه در عراق

خبرگزاری آسوشیتدپرس از بغداد در گزارشی نوشت: اگر عراق از خطر جنگ داخلی در امان بماند، بیش از هر عامل دیگر به لطف اعتبار و اقتدار روحانیون قدرتمند شیعه صورت گرفته است.
این خبرگزاری در خصوص توانمندی ویژه روحانیون عراقی در کنترل امور و برقراری نظم و آرامش افزود: روحانیون شیعه بودند که پس از ویرانی حرم امام هادی(ع)، توانستند موج حملات تلافی‌جویانه را متوقف کنند.
در این گزارش با تاکید بر این که این بحران قومی، عملا قدرت رهبری دینی عراق را به نمایش گذاشت، آمده است: پس از اقدام روحانیت شیعه در جهت متوقف کردن خشونت‌های ناشی از اعتراض به حمله به بارگاه زرین امام هادی(ع) در سامرا، افراد ارتش المهدی وابسته به مقتدا صدر پیشنهاد حمایت از مساجد اهل تسنن را ارایه کردند.
صرف‌نظر از آنچه قانون اساسی عراق در مورد آزادی دینی، حقوق زنان و دمکراسی بنیادین می‌تواند بیان کند، قدرت روحانیون واقعیتی سیاسی در عراق پس از صدام حسین است.
با تشدید حملات به مساجد و روحانیون اهل تسنن، رهبران سیاسی عراق از طریق بیانیه‌هایی که از طریق تلویزیون دولتی و رسانه‌ها پخش شد، خواستار حفظ نظم و آرامش شدند اما تاثیر این اقدامات، محدود بود.
از این رو، سیاستمداران که بسیاری از آنها مناصب فعلی خود را مدیون نظر موافق روحانیت شیعه در انتخابات سال گذشته میلادی هستند، برای تقویت تاثیر درخواست خود، به روحانیون متوسل شدند.
تلویزیون دولتی عراق روز چهارشنبه تصاویر کوتاهی را از چهار روحانی عالی‌رتبه شیعه عراقی نشان داد که در جریان دیداری در نجف، مرکز روحانیت شیعه عراق، سرگرم رایزنی در مورد این بحران بودند.
هدف از نمایش تصاویر یاد شده، تاکید بر تعهد و پایبندی شخصی چهار روحانی عالی‌رتبه از جمله آیت‌الله علی سیستانی بر برقراری نظم بود. روحانیون کهنسال که با محاسن جوگندمی و ملبس به لباس‌های سنتی روحانی و عمامه، در یک اتاق ساده روی زمین نشسته بودند، آینده کشور را در دست خود داشتند.
این صحنه، تصاویر مربوط به آیت‌الله خمینی(ره) رهبر فقید ایران را به ذهن متبادر می‌ساخت که هنگام برنامه‌ریزی برای سرنگونی پادشاهی مورد حمایت آمریکا در ایران در 25 سال قبل با یارانش بر روی زمین می‌نشست. این چهار آیت‌الله العظمی خواستار حفظ آرامش شدند. صدر نیز که خارج از کشور بود، این درخواست را تایید کرد و دستورالعمل‌هایی را برای ارتش المهدی ارسال کرد تا برنامه‌های مربوط به راهپیمایی به سمت سامرا به منظور حفظ امنیت حرم‌های امامان شیعه را کنار گذارند.
برپایی یک راهپیمایی، می‌توانست خطر درگیری‌های خیابانی در سامرا میان پیکارجویان صدر و افراد مسلح سنی را در پی داشته باشد. رضا جواد تقی یک عضو برجسته مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق گفت: اگر اقدام مراجع عظما و جنبش صدر در آرام کردن اوضاع نبود، در عراق سنگ روی سنگ نمی‌ماند. حتی زلمای خلیلزاد سفیر آمریکا نیز اذعان کرد که روحانیون بسیار اهمیت دارند.
افزایش قدرت و توان روحانیون، سنت حاکمیت دولت غیردینی در عراق را که پس از ایجاد عراق قرار بوده، تغییر داده است.
بنابراین گزارش، مقامات آمریکایی از زمان اشغال عراق، برای جلب حمایت شیعیان تلاش زیادی کرده و در کنار آن، گسترش قدرت سیاستمداران غیردینی را نیز مد نظر داشته‌اند اما در این زمینه موفقیت چندانی به دست نیاورده‌اند. احمد چلبی اولین گزینه، سیاستمداری شیعه و سکولار بود که موفق نشد در انتخابات پارلمانی 15 دسامبر به پیروزی برسد.
ایاد علاوی گزینه آمریکا به عنوان نخست‌وزیر موقت در سال 2004 میلادی عملکرد بهتری داشته است، اما حزب وی که از اندیشه‌های سکولاریستی برخوردار است، در ماه دسامبر تنها 25 کرسی از 275 کرسی پارلمان را به خود اختصاص داد در حالی که احزاب شیعه مذهبی، 130 کرسی را از آن خود کردند.