کابوس زاگبی

حنیف غفاری
گروه سیاسی
بر اساس نتایج موسسه نظرسنجی “زاگبی” تنها 39% از شهروندان ایالات متحده آمریکا از عملکرد “جرج واکر بوش” رییس‌جمهور این کشور رضایت دارند. همچنین نتایج این نظرسنجی نشان می‏دهد اکثر شهروندان آمریکایی اداره جنگ عراق توسط بوش را نامناسب ارزیابی کرده‏اند. “جان زاگبی” رییس این موسسه نظرسنجی معتقد است کاهش حمایت کاخ سفید و جمهوری‌خواهان از حامیان بوش در انتخابات ریاست جمهوری سال 2004 عامل اصلی افول محبوبیت رییس‌جمهور آمریکا در بین مردم این کشور است.
در حقیقت “زاگبی” محبوبیت تنها از یک منظر به موضوع کاهش محبوبیت بوش و قرار گرفتن واشنگتن در سراشیبی سقوط نگریسته است. مطابق این نگرش کاتل‌ها، تراست‏ها، افراد سرمایه‏دار و… معادلات سیاسی ایالات متحده آمریکا و نظر افکار عمومی را تعیین می‏کنند. اما این نوع نگرش مسلما با نواقصی عدیده روبه‌روست و به خودی خود جامع و کامل نیست. مطابق عینیت‏ها و داده‏های موجود کاهش محبوبیت بوش و متحدان آن در نظام بین‏الملل در انگلستان، ژاپن و دیگر کشورهای هم‌پیمان واشنگتن پس از حادثه 11 سپتامبر 2001، کاملا مشهود است.
آخرین نظرسنجی‏ها در انگلستان نشان‌دهنده حمایت 35 درصدی شهروندان بریتانیایی از تونی بلر است. این آمار در حیات سیاسی حزب کارگر بی‏سابقه بوده و موجبات افزایش اختلافات درون حزبی در این مجموعه را فراهم ساخته است. به عبارت دیگر می‏توان با در نظر گرفتن اشتراکات موجود میان “لندن” و “واشنگتن” و با توجه به این که کارتل‏ها و تراست‏ها در انگلستان همانند آمریکا قدرت مانور ندارند این‌گونه استنباط کرد که دلیل اصلی مخالفت مردم این کشورها با سیاستمداران خود رویکرد برون‏گرایی افراطی و عدم توجه به مسایل داخلی کشورهایشان است.
هم اکنون بودجه‏ای که واشنگتن جهت صرف هزینه‏های خود در عراق تصویب کرده بود تقریبا رو به اتمام است و “کاندولیزا رایس” در سفر ماه مارس خود به خاور دور از “توکیو”، “کانبرا” و دیگر متحدان کاخ سفید به بهانه بازسازی عراق تقاضای کمک مالی خواهد کرد. این در حالی است که اوضاع اقتصادی موجود در آمریکا و برهم خوردن معادلات زندگی شهروندی در این کشور هر لحظه بر حساسیت و تنفر افکار عمومی نسبت به چنین مواردی می‏افزاید.
تکیه بر پروپاگاندیسم و سخن گفتن با افکار عمومی از طریق پخش تصاویر القایی و ساختگی دیگر پاسخگو نیست و نومحافظه‏کاران مجبور هستند با خروج از قالب ایده‏آل‏گرایی پاسخ سوالات و اعتراض‏های بی‌شمار شهروندان خود را در قالب واقع‏گرایی دهند. اما موضوع اصلی این جاست که قرار گرفتن در این چارچوب با اعتقادات، افکار و رویکردهای نومحافظه‏کاران کاملا متناقض است و هیچ یک از اعضای این حزب توان قرار گرفتن در چنین چارچوبی را ندارند.
به نظر می‏رسد “جان زاگبی” در مرحله ارایه نتایج نظرسنجی سیر طبیعی این کار را پیموده است ولی در مرحله تفسیر این نتایج از قالب بسته‏ای به موضوع نگاه کرده است. هم‌زمانی و هم‌نوع بودن افول محبوبیت افرادی مانند بلر، بوش، برلوسکونی و دیگر هواداران اشغالگری در نظام بین‏الملل نشان‌دهنده وجود عواملی فراتر از اظهارات مدیر موسسه نظرسنجی زاگبی در این راستاست. در هر صورت انتشار نظرسنجی اخیر موسسه زاگبی زنگ خطر را با شدت بیشتری برای جمهوری‌خواهان به صدا درآورده است.
از آن جایی که ایجاد چرخش از افکار و عملکردهای ایده‏آل‏گرایانه با توجه به بافت سیاسی موجود در کاخ سفید امکان‌پذیر نیست باید در انتظار انتشار نظرسنجی‏هایی مشابه نظرسنجی موسسه زاگبی در آینده‌ای نه چندان دور ماند. نظرسنجی‏هایی که شنیدن و مطالعه نتایج آنها برای بوش و همراهان او حکم کابوسی سخت را دارد.