اشتباهی که جبران نشد

حذف ردیف بودجه احزاب در لایحه ارائه شده از سوی دولت برای بودجه سال آتی، به یکی از چالش‌برانگیزترین مباحث در عرصه سیاسی کشور در یک ماه اخیر تبدیل شد. اگر چه سازمان مدیریت و برنامه­‌ریزی حذف این ردیف را یک اشتباه ارزیابی کرده و قول مساعد داده بود که این مشکل در مجلس شورای اسلامی حل شود اما ظهر دیروز در پایان نشست­‌های بررسی لایحه بودجه نمایندگان «این اشتباه» را جبران نکردند.
از آنجا که موضوع بودجه احزاب در کمیسیون امنیت ملی به شکل جمعی مطرح نشده بود، هیچ پیشنهاد مکتوبی از سوی این کمیسیون در خصوص این مورد به کمیسیون تلفیق ارائه نگردید. از همین رو کمیسیون هم هیچ مصوبه­‌ای در این زمینه نداشت. اما در پی تلاش­های مسئولان وزارت کشور و جلساتی که نمایندگان کمیسیون امنیت ملی داشتند، این کمیسیون بر آن شد که تبصره الحاقی به کل لایح بودجه در مقام تامین بودجه­‌ای برای فعالیت احزاب در سال آینده برآید. از این رو دو پیشنهاد 25 و 60 میلیارد ریالی از سوی رئیس کمیسیون امنیت ملی برای تخصیص به احزاب و نهادهای مدنی ارائه شد اما این کمیسیون به منظور جلب نظر مساعد نمایندگان و تضمین رای‌آوری این پیشنهادات، تنها پیشنهاد تخصیص 25 میلیارد ریالی مطرح شد.
حشمت‌الله فلاحت‌پیشه نماینده مردم اسلام‌آباد غرب و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در موافقت با این پیشنهاد یادآور شد که احزاب سیاسی و نهادهای مدنی به شور و شوق سیاسی در کشور کمک می­‌کنند و نقش اساسی در توسعه کشور دارند. وی این فعالیت مثبت را حاصل عملکرد تمامی احزاب سیاسی کشور از هر دو طیف اصلاح‌طلب و اصولگر دانست و گفت: کشور نیازمند احزاب توانمند است. این عضو فراکسیون اکثریت با اشاره به اینکه ترفندهایی برای ممانعت از شکل‌گیری فضای مدنی در کشور ما انجام می­‌شود و حتی دشمنان برای انجام آن بودجه تصویب می­‌کنند، متذکر شد که عدم کمک به احزاب اجحاف است. پس از او نوبت به شاپور مرحبا نماینده آستارا رسید که به عنوان مخالف این پیشنهاد سخن بگوید، ولی غلامرضا مصباحی مقدم نماینده تهران با سر و صدا و داد و بیداد معترض بود که نوبت تذکر او بوده است و حتی شفاها هم درخواست تذکر کرده است. حداد عادل با بیان اینکه 6 نفر دیگر پیش از او ثبت‌نام کرده­‌اند، گفت: ثبت‌نام شفاهی نداریم آقا! وی بر همین اساس اجازه سخن گفتن به مصباحی مقدم را نداد ولی او همچنان به اعتراض خود ادامه داد و تلاش­های قدرت‌الله علیخانی نماینده قزوین و عضو فراکسیون اقلیت برای آرام کردن او فایده­‌ای نداشت. در این لحظات شاپور مرحبا با بیان اینکه به احترام روحانیت وقت خود را به مصباحی‌مقدم می­‌دهد از او خواست تا مخالفت خود را بیان کند.
مصباحی‌مقدم که سخنگوی جامعه روحانیت مبارز نیز هست، با تشکر از مرحبا گفت احزاب در کشور ما دولت فرمده­‌اند و همواره با کمک­‌های مالی و سیاسی دولت­ها شکل گرفته­‌اند. اگر دولت برای روی کار آمدن احزاب کمک کند، همواره دهان انتقاد و اعتراض احزاب بسته خواهد بود و نمی­‌توان انتظار داشت که آنها به دفاع از حقوق مردم و طرح مطالباتشان در مقابل دولت­ها بپردازند. به همین دلیل است که پس از پایان یافتن هر دولت فتیله احزاب هم پایین کشیده می­‌شود. به اعتقاد مصباحی مقدم تخصیص بودجه برای احزاب مختص کشورهایی است که احزاب توانسته­‌اند مشکلات مردم را حل کنند نه برای کشوری نظیر ایران که احزاب در این راستا موفق نبوده­‌اند. این عضو فراکسیون اصولگرایان از زندگی 40 درصد از مردم زیر خط فقر و عدم دسترسی بسیاری از روستاها به آب و برق و راه یاد کرد و گفت: در چنین شرایطی کمک به احزاب یک کار فانتزی است. جهانبخش محبی‌نیا نماینده مردم میاندوآب و عضو هیات رئیسه مجلس در رد نظرات مصباحی با بیان اینکه کار کارشناسی لازم در خصوص این پیشنهاد صورت گرفته از حضور پیش‌بین و زاکانی در کمیسیون ماده 10 احزاب یاد کرد و گفت: احزاب نقش اساسی در توسعه سیاسی و اجتماعی کشور دارند اگر چه ممکن است این نقش در شرایط کنونی کمرنگ باشد.
­به گفته وی باید نگران زیر سوال رفتن عملکرد کشور از سوی برخی کشورهای مدعی دموکراسی بود که معتقدند در ایران با ابزارهای توسعه سیاسی موافق نیستند. حال آنکه از بدو تاریخ اسلام انصار و مهاجرین از جمله نمونه­‌های تشکل­های سیاسی بوده‌اند و پس از انقلاب نیز بلافاصله حزب جمهوری اسلامی شکل گرفت. محبی‌نیا به خاطر وجاهت جمهوری اسلامی و اینکه دولت نهم و مجلس هفتم در معرض انگ‌های ناموزون قرار نگیرند، خواستار دقت زیاد در این زمینه و ارائه رای موافق به پیشنهاد کمیسیون امنیت ملی شد.
وی با بیان اینکه رقم بودجه مدنظر برای احزاب آنقدر نیست که نگران کننده باشد، خطاب به مصباحی مقدم گفت: روحانیت مبارز هم مشروعیتشان را از معمار انقلاب گرفت و اگر اندیشه سیاسی حضرت آقا را در نظر بگیریم نباید نسبت به اندیشه‌ها و احزاب سیاسی سالم بدبین باشیم. به زعم وی اگر احزاب وامدار دولت نباشند وامدار جریاناتی می‌شوند که زیرزمینی‌اند و همین عارضه برای همبستگی ملی و آسیب‌پذیری آن مضر است.
مختار وزیری نماینده کهنوج در تذکری، قیاس محبی‌نیا میان انصار و مهاجرین با احزاب سیاسی امروزی را نادرست خواند؛ البته رئیس مجلس این تذکر را وارد ندانست.
پس از اعلام مخالفت دولت و رای ممتنع کمیسیون تلفیق، از میان 228 نماینده حاضر در مجلس، تنها 84 نفر به این پیشنهاد رای مثبت دادند و به این ترتیب مجلس با ارائه بودجه به احزاب مخالفت کرد.