تهران ـ دوحه؛ مناسبات نمونه

«شیخ حمد بن خلیفه آل ثانى» امیر قطر امروز براى دیدارى رسمى میهمان رئیس جمهورى اسلامى ایران خواهد بود. هم تهران و هم دوحه بر این نظر هستند که روابط دو کشور در همه زمینه ها اینک در بالاترین و مناسب ترین سطوح و در عین حال گرم و توأم با احترام قرار دارد. در پیام هایى که بویژه در ماه هاى اخیر میان رئیس جمهورى اسلامى ایران و امیر قطر مبادله شده، دو طرف گفته اند که تمامى مساعى خویش را معطوف توسعه هرچه بیشتر مناسبات با هم بویژه در زمینه اقتصادى و خصوصاً نفت و گاز چه در قالب روابط دوجانبه و چندجانبه و نیز در چارچوب سازمان اوپک خواهند نمود.
یکى از محورهاى کار کمیسیون مشترک اقتصادى دو کشور که این هفته و در آستانه سفر امیر قطر در تهران برگزار شد، بررسى راه هاى تعمیق مناسبات تهران و دوحه است و قراردادهاى تازه اى علاوه بر 40 سند همکارى قبلى، براى محقق ساختن آن آماده شده که در جریان سفر امیر قطر به تهران امضا خواهد شد.
امیر قطر در هر مناسبت از ایران به عنوان کشورى «صاحب فرهنگ، تاریخ و تمدن بزرگ» نام برده است. قطر با آنکه به لحاظ جغرافیایى کشورى کوچک در خلیج فارس است، اما نقش مهمى در تحولات منطقه بازى مى کند. قطر از حوادث عراق نگران است و در تلاش براى اعاده امنیت در این کشور معتقد به همکارى نزدیک همه اقوام عراقى براى احیاى دولت دارى مى باشد که با دیدگاه هاى تهران تطبیق دارد.
دوحه همچنین داراى روابط دیرینه و نزدیکى با دولت حماس و یکى از حامیان سیاسى و مالى آن و نیز از مدافعان خاورمیانه عارى از سلاح هاى هسته اى مى باشد که ایران نیز سال هاست این ایده را تعقیب مى کند. ایران و قطر داراى سوابق دوستانه طولانى هستند.
امیرنشین قطر بر اساس حروف الفبا اخیراً به جمع اعضاى غیردائم شوراى امنیت وارد شده است و در موضعگیرى هاى خود همواره از حق ایران به موجب پیمان ان.پى.تى براى برخوردارى از فناورى صلح آمیز هسته اى حمایت کرده است. این کشور تا دو سال دیگر عضو غیردائم شوراى امنیت خواهد بود و از یازدهم شهریور نیز ریاست دوره اى این شورا را عهده‌دار خواهد شد.
در میان کشورهاى عرب حوزه خلیج فارس، قطر پیشتاز اصلاحات سیاسى و اجتماعى بویژه در زمینه حقوق بشر و حقوق زنان شناخته مى شود و رهبرى آن را همسر امیر این کشور برعهده دارد. علاوه بر آن قطر در میان کشورهاى منطقه به «کشور همایش ها»ى جهانى نیز معروف است و این کشور در سال جارى میلادى میزبان 86 همایش بین المللى در زمینه هاى مختلف خواهد بود.
قطر گرچه داراى روابط نزدیکى با آمریکاست، اما رهبرى سیاسى این کشور کوشیده است که روابط خوب و صمیمانه دوحه با تهران تحت تأثیر اختلافات سیاسى تهران و واشنگتن قرار نگیرد و تهران نیز مى گوید علاقه مند است روابط خود با قطر را در بالاترین سطح ممکن ادامه دهد و روابط دو کشور در زمینه هاى مختلف روابطى مستقل مى باشد و مناسبات دوجانبه ایران با سایر کشورها هیچ تأثیرى بر مناسبات ایران و قطر ندارد.
احمدى نژاد، رئیس جمهورى اسلامى ایران چندى پیش به شیخ حمد بن جاسم آل ثانى، معاون نخست وزیر و وزیر امور خارجه قطر که از تهران دیدن کرد گفت که معتقد است «توسعه روابط برادرانه ایران و قطر سبب بسط امنیت و برادرى در منطقه خلیج فارس خواهد شد و دو کشور زمینه هاى مختلفى براى همکارى بویژه در بخش نفت و گاز دارا هستند و نباید هیچ محدودیتى را در گسترش روابط دوجانبه خود بپذیریم.»
معاون نخست وزیر و وزیر امور خارجه قطر در دفاع از برنامه هاى مسالمت آمیز هسته اى ایران اخیراً تعبیر بسیار معنادارى را به کار برد. او بیان مواضع و استدلال هاى جمهورى اسلامى ایران براى حقانیت خود در دستیابى به دانش صلح آمیز هسته اى را تداعى کننده «مواجهه موسى با ساحران فرعون» توصیف کرد و با این عبارت پیام خود را تکمیل کرد که «قطر ثبات و پیشرفت ایران را ثبات و پیشرفت خود مى‌داند.»
و این گفته ایران را باور دارد که «ما هیچ چیزى بیشتر از حقوق قانونى خود که در قوانین آژانس بین المللى انرژى اتمى بر آنها تصریح شده است، نمى خواهیم و غربى ها نیز به خوبى مى دانند که دنبال سلاح هسته اى نیستیم و اقدامات ما بر اساس بازرسى هاى آنان کاملاً صلح‌آمیز است.»