براى روستاییان بلغار پادگان آمریکایى یعنى شغل

ترجمه: بنفشه غلامی
براى سران بلغارستان امضاى موافقتنامه جدید آنها با آمریکا بر سر گشایش سه پادگان نظامى آمریکایى دراین کشور، به معناى سال هاى سخت دیپلماسى و براى ناسیونالیست هاى صوفیه همین مسأله بسترى براى اعتراض است. اما مردم بومى ساکن در جنوبى ترین نقطه این کشور، این توافقنامه را به منزله مسأله اى مهم تر براى خود مى دانند. آنها به این مسأله به دید «تجارت و زمینه کارى» مى نگرند.
«بوژیدار بورداروف»، یکى از اعضاى گارد امنیتى در روستاى «بزمر» در حوالى پادگان نیروى هوایى «بزمر» است. ساختمانى ویژه که در طول جنگ سرد ساخته شد و هنوز نیز پابرجاست. «بورداروف» 65 ساله مى گوید: «امیدوارى هاى مردم در مورد آمدن آمریکایى ها به اینجا این است که آمریکایى ها بتواندن براى آنها ایجاد شغل کنند و یا حداقل روستا به پیشرفتى محسوس برسد». مأمور سالخورده گارد امنیتى، زمانى این سخنان را بیان داشت که هنوز «کاندولیزا رایس» براى ملاقات با وزراى خارجه کشورهاى عضو ناتو وارد بلغارستان نشده بود و انتظار مى رفت رایس روز جمعه در ادامه سفر خود، موافقتنامه یاد شده را با «ایوایلو کالفین»، همتاى بلغارى اش امضا کند که همین اتفاق نیز روى داد. مطابق این توافقنامه حدود 2500 سرباز آمریکایى تا شش ماه اول 2007 در بلغارستان مستقر خواهند شد. این بخشى از سیاست آمریکا است تا نیروهاى خود را در سراسر اروپاى شرقى پخش و مستقر کند.
روز پنجشنبه صدها تن از ناسیونالیست هاى معترض به امضاى این معاهده اعتراض خود را به این مسأله آشکار نشان دادند و برخى از آنان خطاب به رایس فریاد برآوردند: «یانکى به خانه ات برگرد». در یک نظرخواهى جدید نیز 60درصد مردم که هنوز پایبندى هاى اعتقادى به نظام کمونیستى سابق خود دارند، مخالف امضاى این قرارداد بودند. اما برخلاف اعتراض هاى ناسیونالیست ها، مردم روستاى «بزمر» به این معاهده کاملاً روى خوش نشان داده اند. آنها به این موضوع فکر نمى کنند که به زودى هواپیماهاى آمریکایى مدام بالاى سر آنها پرواز خواهند کرد و وسایل نقلیه زمینى شان نیز جاده هاى اطراف را به مقصد پادگان نیروى هوایى به تسخیر خود درخواهند آورد. به عقیده این مردم مهم ترین چیز براى آنها این است که جوانانشان کار پیدا خواهند کرد. بیشتر خانه ها و ساختمان هایى که براساس پیمان جدید در زمین هاى پادگان بزمر قرار دارند، به هیأت دیگر درخواهند آمد و تغییر کاربرى خواهند داد. در مقابل ایالات متحده پذیرفته است که پادگان هوایى «گراف ایگناتیه وو» در حدود 120 کیلومترى غرب «بزمر» و زمین تمرین«ناووسلو» در 40کیلومترى شمال در دسترس بلغارها هم باشد. نیروهاى بلغارستان و آمریکا از سال 2003 به این سو سه بار در زمین «ناووسلو» تمرین نظامى داشته اند.
«ایوان گئورگى یف» 55 ساله که بزرگ دهکده «بزمر» است، مى گوید محل هاى «ناووسلو» هنگام حضور آمریکایى ها در طول تمرینات مشترک مقابله با تروریسم، کلى پول به دست آوردند. آمریکایى ها در «ناووسلو» به محلى ها براى یک روز بازى کردن نقش «تروریست» معادل 25دلار دستمزد دادند. کجاى بلغارستان چنین پول خوبى را براى یک روز کار مى دهند؟» «گئورگى یف» مى گوید محلى ها از همین الآن که تازه معاهده امضا شده، بابت حضور آمریکایى هایى که جاده ها را به قرق خود درمى آورند و ساختمان هایى که در بزمر برپا خواهند ساخت، هیجان زده اند. این در حالى است که همه آنها به خوبى مى دانند که براین اساس حدود 500 سرباز بلغار که در این پادگان مشغول کار بودند، کار خود را از دست خواهند داد.
از دیگر سو این سرزمین به شدت مورد علاقه نظامیان سابق است. نظامیانى که حالا بازنشسته شده اند و تا سال 1989 زمانى که فروپاشى کمونیسم روى داد، ارتش حرفه اى متشکل از 39 هزار نفر بودند که از میان100 هزار داوطلب خدمت، غربال شده بودند. در آن ایام جنگ سرد حاکم بود و فضاى این منطقه نیز مطابق همان ایام پیش مى رفت. بزمر در 60 کیلومترى مرز ترکیه قرار دارد پرده آهنین سابق که بین ناتو در جنوب و ورشو از دیگر سو فاصله مى انداخت. اما پیمان ورشو سال 1991 به کنارى نهاده شد و سال 2004 نیز بلغارستان به کشورهاى عضو ناتو پیوست.
هم اکنون سفارتخانه آمریکا در صوفیه تمام تلاش خود را به کار گرفته است تا از استفاده واژه «پادگان آمریکا» بپرهیزند و به همین منظور مدام تأکید مى کنند. پادگان ها، تحت حاکمیت بلغارها و زیر پرچم بلغارستان به کار خود ادامه خواهند داد. اما آنها در کنار این تأکیدات در مورد جزئیات ماجرا به پرده پوشى ادامه مى دهند. اما آنچه واضح است آن که امکانات و تسهیلاتى که از آن گفته مى شود بسیار کوچک تر و کم اهمیت تر از آن چیزى هستند که به آن پر و بال داده مى شود.
یکى ازمباحثى که در این میان به آن پرداخته مى شود، این است که آیا این تسهیلات و امکانات مى توانند جلوى حملاتى را به دیگر کشورها بگیرد، حملاتى که به ویژه از سوى آمریکا صورت مى گیرند.
«میتکو پتروف» نیروى سابق نیروى هوایى بلغارستان مى گوید: «تجارت و پول همیشه بهترین ابزارى بودند که براى باز کردن راه نفوذ مورد استفاده قرار گرفته اند. حال چه در جهت مثبت و چه در جهت منفى». او مى افزاید: «حالا در اینجا هم همه چیز به این صورت نشان داده مى شود که حرکت ها براى رفع بیکارى و... است. اما معلوم نیست عاقبت رهایى از بیکارى چیست؟ استثمار شدن یا چیز دیگر».