گفتنى‌هاى سفر امیر قطر به تهران

* آقاى ربانى درباره اهداف سفر اخیر امیر قطر به تهران حدس و گمان هاى زیادى مطرح است، به طور مشخص مقاصد این سفر چه بود؟
** در اجابت دعوت آقاى احمدى نژاد رئیس جمهورى محترم آقاى شیخ حمد بن خلیفه آل ثانى امیر قطر قول مساعد داده بودند که در فرصت مناسب به تهران سفرى داشته باشند.
در مجموعه کشورهاى حوزه خلیج فارس قطر از بدو پیروزى انقلاب اسلامى همواره روابط نسبتاً متعادلى با ایران داشته و در جریان جنگ تحمیلى هم که خیلى از این کشورها همسو با صدام بودند، قطر روابط تقریباً معتدل و معقولى با ایران داشت و حتى در شوراى همکارى خلیج فارس هم با همین دید و سیاست موضع خود را همسو با ایران تعدیل کرده بود، همچنین در دوران 8 ساله دولت آقاى خاتمى روابط خوبى بین سران دو کشور وجود داشت، با این وجود ارتقا و تحول در روابط دو کشور چنانچه انتظار مى رفت صورت نگرفته بود، با روى کار آمدن دولت جدید در ایران و سیاست اعلامى ما که اولویت اول گسترش روابط با همسایگان است و شعار جناب احمدى نژاد که خلیج فارس، خلیج صلح و دوستى است، نخستین کشورى که دعوت رئیس جمهورى را اجابت کرد، و رئیس آن به تهران آمد قطر بود.
ملاقات امیر قطر بامقام معظم رهبرى نیز ملاقاتى بسیار مفید بود که در فضاى گرم و معنوى و حاکى از نصایح پدرانه مقام رهبرى و مورد استقبال و قبول امیر قطر قرار گرفت. شیخ حمد از گذشته تاکنون همواره در محافل ذکر خیر مقام معظم رهبرى را داشته و گفته اند که نصایح دلسوزانه و پدرانه ایشان را براى خود سرمشق مى دانند، ملاقات با رئیس جمهورى محترم ایران هم در فضایى گرم و دوستانه برگزار شد و در پایان 6 سند همکارى و موافقتنامه در زمینه هاى مختلف به امضا رسید.
* برخى ناظران سفر اخیر را مأموریتى مرتبط با مناقشه هسته اى ارزیابى مى کنند آیا در این خصوص هم مذاکره صورت گرفت؟
**مجموعه کشورهاى حوزه خلیج فارس نگرانى هاى ویژه اى از موضوع هسته اى ایران دارند، اما قطر بخاطر این که یکى از اعضاى غیر دائم شوراى امنیت سازمان ملل است و به علت رایزنى ها و بحث هاى دو و چند جانبه بیشتر، تاکنون کمتر ابراز نگرانى کرده است، آنها نخستین کشور حوزه خلیج فارس هستند که حق دستیابى ایران به انرژى صلح آمیز هسته اى را به رسمیت شناخته اند، موضع قطر درباره عارى سازى منطقه از سلاح هاى کشتار جمعى همسو و مشابه با ایران است.
* آیا ایران با ملاحظه ریاست دوره اى قطر در شوراى امنیت در آینده نزدیک، امیر این کشور را به تهران دعوت کرده است؟
** در پاسخ به این سؤال باید گفت براى ما روشن است که شخص امیر قطر به عنوان فردى با نفوذ که رهبرى کشور را برعهده داشته و سیاست ها را اعلام مى کند، همواره از موضع به حق جمهورى اسلامى ایران در استفاده مسالمت آمیز و صلح جویانه از انرژى هسته اى، حمایت به عمل آورده و در این خصوص آن گونه که ما از همسایه خود انتظار داریم، عمل کرده است.
* در قیاس با کشورهاى دیگر عربى قطر از چه ویژگى ها وامتیازاتى برخوردار است که در نگاه و رفتار این کشور با ایران مؤثر مى باشد؟
** مطلع هستید که قطر طى 11 سال گذشته با رهبرى شیخ حمد بن خلیفه در زمینه توسعه اصلاحات و گسترش فضاى دموکراسى شاهد تحولات بسیار چشمگیرى بوده است، به طورى که امروز، فضاى اصلاحات داخل کشور ملموس است و نسبت به سایر کشورهاى حوزه خلیج فارس تحولات بیشترى در آن صورت گرفته است. رفراندوم قانون اساسى در سال 2001 میلادى در این کشور برگزار شده و زمینه برگزارى انتخابات پارلمانى در سال آینده در حال فراهم آمدن است، البته اکنون هم مجلس مشورتى با 15 نماینده انتصابى و 30 نماینده انتخابى وجوددارد.
همچنین در مسائل سیاسى تحولات زیادى پیش آمده مشکلات آنها با بحرین و امارات حل شده است و در بعد اقتصادى نیز قطر در منطقه پیشگام صنعت حمل و نقل گاز LNG است.
* شیخ حمد نسبت به امیران دیگر منطقه از چه خصوصیاتى برخوردار است؟
** طى 11 سال که شیخ حمد بن خلیفه آل ثانى قدرت را به دست گرفته با توجه به تحولات چشمگیرى که به لحاظ سیاسى، اقتصادى، بهداشتى و آموزشى در کشور قطر به وجود آمد، این کشور از بن بست عقب ماندگى خارج و به یکى از کشورهاى پیشرفته در رقابت با کشور امارات بدل شده است.
* در میان قرار دادها و طرح هایى که در جریان سفر اخیر دو طرف روى میز مذاکره قرار دارند، کدام طرح و سند را مى توان مهمترین و اتفاق تازه خواند؟
** بین ایران و قطر از گذشته 40 سند همکارى به امضا رسیده است ولى بسیارى از آنها جنبه اجرایى پیدا نکرده بود در سفر اخیر بعد از امضاى6 سند جدید دو کشور توافق کردند که همه اسناد تا به حال به امضا رسیده ضمانت اجرایى داشته باشند، مهمترین موضوع هم به نظرم روان کردن حمل و نقل هوایى و همکارى در زمینه ایجاد تسهیلات ترانزیتى و روادید براى مسافرانى که قصد دارند از ایران به دوحه و از آنجا به مقاصد دیگر سفر کنند و متقابلاً آنها هم در خواست افزایش 8 پرواز در هفته به 21 پرواز به تهران را دارند که دردست بررسى است و قرار شد به زودى مورد توافق طرفین قرار گیرد.
توافق جالب دیگر آن بود که پس از پایان بازیهاى آسیایى ماه دسامبر با حضور بیش از 40 کشور آسیایى در قطر، مجموعه عظیم مقر بازیهاى المپیک به بیمارستان شیخ حمد واگذار مى شود که این بیمارستان به عنوان بیمارستانى مجهز و کم نظیر در منطقه از سوى ایران تجهیز و کادر پزشکى جراحى قلب، اعصاب و دیگر بخش هاى آن توسط ایران تأمین خواهد شد. در زمینه گردشگرى هم توافقات خوبى صورت گرفته است که سازمان هاى گردشگرى طرفین باید برنامه هاى اجرایى خود را سریعتر عرضه کنند.
* آقاى ربانى طرف هاى ایرانى ایراداتى به بخش سیاسى روابط ایران و قطر وارد مى دانند، مثل نارضایتى از صدور روادید، عملکرد شبکه الجزیره و یا پیوندهاى نزدیک قطر با رژیم اسرائیل، آیا این نوع از مشکلات در جریان سفر مورد بحث و بررسى قرار گرفت؟
** براى ایجاد تسهیلات کنسولى و صدور روادید با قطرى ها توافق شد به زودى مانند دبى که روادید 72 ساعته در فرودگاه صادر مى شود، براى ایرانیانى که به مقصد دوحه پرواز مى کنند این امتیاز را قائل شوند و ما بزودى شاهد حضور هموطنان در حوزه خلیج فارس بویژه کشور برادر قطر خواهیم شد.
در مورد شبکه الجزیره، آقاى شیخ حمد بن ثامر آل ثانى مدیر عامل شبکه الجزیره و رئیس رادیو تلویزیون قطر در این سفر امیر را همراهى مى کرد، ایشان با عنایت به این که شبکه الجزیره در راستاى کار رسانه اى خود دچار برخى از لغزش ها و اشتباهات غیر حرفه اى شده بود براى تلطیف فضاى کار رسانه اى و اطمینان دادن به مسئولین ایران و براى پاره اى توضیحات مذاکراتى در ایران داشته و با قائم مقام برون مرزى صدا و سیماى ایران مذاکرات مفصلى به عمل آورد و براى جبران اشتباهات گذشته اصرار زیادى داشتند که دفتر صدا و سیماى در دوحه تأسیس شود و متقابلاً در این پروژه، قرار شد به زودى دفتر رادیو تلویزیون قطر در تهران گشایش یابد.
در مورد شبکه الجزیره هم که از رسانه هاى مهم منطقه و فرامنطقه است و در حجم وسیعى همانند شبکه هاى CNN و BBC بینندگان زیادى را به خود جذب کرده و حداقل 50 میلیون بیننده و مخاطب در کشورهاى عربى و اسلامى دارد هم باید بگوییم که ما علاقه مند به استفاده از ظرفیت و توان این شبکه مهم در راستاى تأمین منافع و رساندن صداى مظلومیت ملت ایران که مورد هجمه قدرت هاى بزرگ بویژه آمریکا قرار گرفته است هستیم و امیدواریم با توجه به پرتوان بودن این شبکه من بعد در راستاى احترام به حقوق ملت ایران در انجام کار رسانه اى خود موفق باشد. لابد فکر مى کنید در مورد سؤال مربوط به رژیم صهیونیستى نمى خواهم پاسخ بدهم؟
* بله این طور به نظر مى‌آید.
** قطر یکى از کشورهاى پیشرو در زمینه پذیرش بسیارى از نیروهاى مخالف دولت هاى حاکم منطقه است و از آنها به عنوان میهمان پذیرایى مى کند به همین دلیل قطرى ها در موضعگیرى سیاسى در مورد انتخابات مردمى فلسطین از دولت حماس به نخست وزیرى اسماعیل هنیه استقبال کردند و آن را به رسمیت شناخته و در مقابل از رفتار دوگانه و غیر اصولى رژیم اشغالگر قدس انتقاد کردند، قطر دومین کشورى بود که بعد از اهداى کمک انسان دوستانه ایران به مبلغ 50 میلیون دلار به دولت فلسطین قطرى ها به همان مبلغ حمایت و کمک مالى به دولت فلسطین را اعلام کردند، همچنین در کنفرانس بین المللى حمایت از فلسطین در تهران موضع قطر طرفدارى از دولت و حاکمیت مردم فلسطین بود.
* به عنوان سؤال پایانى به نظر شما آیا اجماعى در نگاه کشورهاى منطقه خلیج فارس در برابر تز تهدید نظامى آمریکا علیه ایران، به وجود آمده است؟
** از نظر مجموعه کشورهاى منطقه با وقوع سه جنگ در حوزه خلیج فارس در دهه هاى گذشته، منطقه تاب و تحمل جنگ چهارم را نخواهد داشت، از این رو نگاه مجموعه کشورهاى عضو شوراى همکارى خلیج فارس این است که مبادا با وقوع جنگى دیگر مشکلات رفاهى و همچنین عقب ماندگى توسعه صنعتى و انرژى براى آنها فراهم بیاید، لذا همواره توصیه آنها این است که مایل نیستند نیروهاى بیگانه در فکر به هم زدن ثبات و امنیت منطقه باشند و علایق زیادى براى ایجاد صلح و ثبات و برقرارى موازنه سیاسى باقدرتهاى بزرگ منطقه به منظور تأمین هرچه بیشتر ثبات و امنیت دارند.
آنها امنیت خود را در گرو امنیت منطقه و ایران مى دانند و به خوبى درک کرده اند درصورتى که آمریکا یا هر قدرتى به دنبال تشنج و ایجاد درگیرى در منطقه باشد، نخستین کشورهایى که دچار ضرر جبران ناپذیر خواهند شد کشورهاى کوچک منطقه خلیج فارس خواهند بود.