دلتنگى‌هاى ایام انتخابات

احسان محمدی
دومین کنفرانس مطبوعاتى محمود احمدى نژاد، رئیس جمهورى ایران در منظر اصحاب رسانه و خبر واجد عناصرى تازه بود که در فضاى غبارآلود سیاسى کشور نادیده گرفته شد. براى رجال سیاسى حضور در برابر دوربین ها و گوش سپردن به صداى افکار عمومى یک فضیلت است، بویژه اگر این رفتار به سنتى پایدار تبدیل شود. نخستین حضور احمدى نژاد در مقام ریاست جمهورى در برابر تریبون رسانه ها در حالى صورت گرفت که حدود 165 روز از عمر دولت وى سپرى مى‌شد.
گرچه این دوره کوتاه، فرصت مناسبى براى نقد و بررسى عملکرد دولت جدید نبود، اما احمدى نژاد فاصله دومین حضور خود با جامعه خبرى و نمایندگان افکار عمومى را باز هم کاهش داد و به 100 روز رساند.
حضور مکرر و همنشینى مداوم با اصحاب خبر مى تواند تصویرى تازه از مشى دولت نهم و شخص رئیس جمهورى به نمایش گذارد. تصویرى از علاقه رئیس جمهورى و اشتیاق وى به پاسخگویى نقدها، ابهامات و مطالبات.
به هر تقدیر، احمدى نژاد در آغازین روزهاى سال جدید به میان خبرنگاران آمد و با چهره اى گشاده در برابر پرسش هایى صریح و پرشمار قرار گرفت. پرسش هایى که بعضاً رنگى از نقدها و تعریض هاى جناح ها و گروه ها داشت. رئیس جمهورى در این نشست در دو عرصه سیاست داخلى و سیاست خارجى به طور مستقیم و بى تکلف، محورى ترین مسائل کشور را بازگو کرد. زبان شفاف و لحن صریح رئیس جمهورى در این وادى شاید بارزترین ویژگى نشست دوشنبه بود.
او بى آنکه رسم پرده پوشى و ابهام پیشه کند، با شفافیت، سیاست دولت در بحث مذاکره با آمریکا (در عراق)، چشم انداز روابط و همکارى هاى تهران با آژانس بین المللى انرژى اتمى و نگاه خاورمیانه اى نظام جمهورى اسلامى را اعلام کرد. پاسخ هاى احمدى نژاد به پرسش هایى از این دست که دولت در عمر هشت ماهه خود چه کرده و شعارهایش با مطالبات مردم چه توازنى برقرار کرده نیز از دو عنصر شفافیت و پاسخگویى بى‌بهره نبود.
اینک حاصل آن نشست در معرض قضاوت است، هر یک از ناظران داخل و خارج محصول گفت وگوى رئیس جمهورى را به داورى نشسته اند. اما نشست دوشنبه سویه دیگرى نیز دارد و آن جمع نمایندگان مطبوعات هستند و داورى در باب نتیجه این نشست بدون سنجش رفتار رسانه ها راه به حقیقت نخواهد برد. چنانکه خبرهاى فرداى نشست رئیس جمهورى حاکى از آن بود که سخنان احمدى نژاد با انعکاس وسیع در محافل داخلى و خارجى مواجه شده است و طرفه آنکه رسانه هاى خارجى حتى در انعکاس دومین گفت و شنود رسانه اى رئیس جمهورى ایران در قیاس با گذشته خود کمتر دست به تحریف و تخطئه برده اند؛
اما همین خبرها گواه این است که جمعى از رسانه ها و محافل داخل این بار روش و آئین دیگرى پیش گرفته اند روش هایى که خوف گذشتن از مدار و منطق حرفه اى و اخلاق مطبوعاتى برابر دل مى نشاند. حسن این مصاحبه آن بود که احمدى نژاد در جایگاه ریاست بر دولت نهم در برابر سؤالاتى که رنگى از رقابت ایام انتخاباتى داشت حضورى صبورانه یافت.
سؤالاتى که عزم آن داشت که مرد پیروز آن میدان را به سمتى سوق دهد که روى در روى رقیبان جناحى خود بایستد و از فرصت و پایگاه دولت براى تخطئه احزاب سیاسى، رقیبان قدیمى و منتقدان دولت بهره گیرد. اما همه چیز در تصاویراین کنفرانس بر صفحه تلویزیون ها و آنتن هاى ماهواره اى گویاى آن بود که رئیس جمهورى در برابر آن پرسش ها رفتارى از سر مدارا و تسامح و نگاهى از منظر منافع ملى داشت. اما برخلاف انتظار آنچه از متن گفت وشنود دوشنبه بر قلم برخى رسانه ها و اراده محافل داخلى نشست صداى رئیس جمهورى نبود بلکه صداى آغشته به نغمه روزهاى رقابت انتخاباتى بود.
گویى زمان هنوز بر محور روزهاى داغ تیر سال گذشته مى چرخد و همچنان مصادره به مطلوب حرف هاى احمدى نژاد یک تکلیف حزبى محسوب مى شود. بى شک چنین نگاهى به مواضع مقام ارشد اجرایى کشور پیامدى جز شکستن شأن اطلاع رسانى و نقض اخلاق حرفه اى ندارد. در عالم رسانه شاید بازى با کلمات بزرگان جزیى از فنون وسوسه انگیز ژورنالیسم باشد. اما جابجا کردن متن و حاشیه یک رویداد خبرى جفا بر اصول حرفه اى و اجحاف در آگاهى مخاطب است.
این تمایز زمانى صورتى واضح مى یابد که بازتاب هاى داخلى و خارجى این نشست در کنار هم قرار گیرد. در حالى که رسانه هاى خارجى دیدگاه هاى کلان دولتمرد ایران در مباحث انرژى هسته اى، دیپلماسى خارجى، مذاکره با آمریکا، عملکرد دولت جدید و حتى رویکردهاى جدید دولت در عرصه اجتماع و فرهنگ را به پیشانى اخبار خود نشاندند، همتایان داخل این همه تصمیم هاى اعلامى را مغفول گذاشتند و در حواشى نشست مهم رئیس جمهورى با نگاهى حزبى و سیاسى غوطه‌ور شدند.