نقش زنان در اجتماع در اندیشه امام خمینی(ره)
نجمه اسدپور زوارهای
اشاره:
این تبلیغات که اگر اسلام پیدا شد مثلا دیگر زنها باید بروند توی خانهها بنشینند و قفلی هم درش بزنند که بیرون نیایند این چه حرف غلطی است که به اسلام نسبت میدهند، صدر اسلام زنها توی لشکرها هم بودهاند، توی میدانهای جنگ هم میرفتند.
امام خمینی(ره)
امام خمینی سفیری الهی بود که با عقل فرزانه خود، رهایی نوع بشر را از قید بندگی و بردگی غیر خدا فریاد میکرد و بشریت را به بیداد، آگاهی و قیام بر ضد تمام بندها و عبودیتهای باطل فرا میخواند.
انقلاب اسلامی ایران، نویدی آسمانی بود که انسانها را به بازیافت اصیل خود بشارت داده و به جسمهای بیجانشان حیاتی تازه بخشید، بنا به اعتراف همه اندیشمندان و پژوهشگران ـ امام خمینی(ره) زندهکننده اسلام ناب محمدی(ص) ـ با بنیانگذاری جمهوری اسلامی توان و ظرفیت (اسلام ناب) را در اداره جامعه و حکومت به اثبات رسانید.
در فراخوانی جهانی امام(قدسالله)، توحید محور اساسی حرکت است و "معنویت و تهذیب فردی" زیر بنای ساختار جدید جامعه را تشکیل میدهد. حضرت امام با تاکید بر احکام نورانی قرآن منجی انسانهای بسیاری شد که در غفلت فرهنگ غرب حتی احساس خودباوری را از دست داده بودند.
زن وجود الهی است که در مکتب انقلابی امام(ره) ـ اسلام ناب ـ بیش از مردان، بشارت آزادی و انسانیت داده میشود. زن در طول تاریخ در حاکمیتهای کفر و شرکت در شکلهای قدیم و جدید، پیوسته به سوی بندگی سوق داده شده است، صورتهای صرفا مادی و حتی حقیری که در دورانهای مختلف تاریخی از زن ترسیم شده، در عصر حاضر به بدترین شکل جلوه کرده است. نتایج این دسیسهها که شیطانصفتان طراح و عامل اجزای آن بوده و هستند، ابعاد الهی زن را واژگونه کرده است.
شگفت آن که دارندگان این تیغهای طلایی "منادیان آزادی و حمایت از زن" به شمار میآیند. گروههایی ناآگاه از زنان، دستوراتی را در آیات شیطانی یافته، با قدمهای تند به سوی مرگ حقیقی خویش پیش میروند. در این راستا، بررسی دیدگاه رهبر انقلاب حضرت امام(ره) راهگشای ترسیم و تبیین این مقوله خواهد بود.
امام خمینی در یک تقسیمبندی، دوران زندگی زن در ارتباط با مکتب متعالی اسلام به عنوان دو مرحله از حاکمیت جاهلیت قلمداد میکند.
1) عصر جاهلیت قبل از ظهور اسلام
2) عصر جاهلیت پهلوی قبل از پیروزی انقلاب اسلامی ایران
در هر دوره نموداری از شخصیت ترسیم شده زن ملاحظه میشود که توسط صاحبان زر و زور طراحی شده است.
پس فرهنگ جاهلی حاکم بر تقدیر و سرنوشت زن از دو بعد زمان و مکان، فراگیر شده است.
از نگاه حضرت امام(ره) زن دارای شخصیت و مقامی قرآنی است و نباید خارج از این ظرف ملاکها و ارزشهای دیگر را پذیرا شود. شاخصههای انسانی قرآن "علم و تقوی" هستند. اینها معیارهایی الهی هستند که در راس تعالیم همه مکاتب الهی میباشند و قرآن کریم و حضرت ختمی مرتبت(ص) نیز بر آن تصریح و تاکید داشتهاند.
شاخصههای علم و تقوا. زن و مرد را مشمول خود قرار دادهاند و در پیشگاه حضرت احدیت هیچ یک را بر دیگری مزیتی نیست.
در خطاب پروردگار به پیامبر اکرم(ص)، مومنین اعم از زن و مرد مفتخر شدهاند تا نامشان در کنار نام حضرت حق قرار گیرد. حضرت امام (قدس سره) تنها رهبر و اندیشمندی است که مقام و شخصیت حقیقی زن را باور داشت و با تمام وجود برای ظهور و بروز آن کوشید. امام خمینی(ره) سفیری الهی بود که با عقل فرزانه خود، رهایی نوع بشر را از قید بندگی و بردگی غیر خدا فریاد میکرد و بشریت را به بیداد، آگاهی و قیام بر ضد تمام بندها و عبودیتهای باطل فرا میخواند.
زن در این دعوت به قیام آزادیخواهانه، جایگاهی خاص دارد. امام(قدسسره) زن را به سوی رستگاری و نجات میخواند و شان والای او را به بهترین و زیباترین بیان ترسیم میکند. (زن مظهر تحقق آمال بشر است)
رهبری پر بار و پر افتخار ده ساله حضرت امام(قدسسره) موجب گردید تا دستیابی به اندیشه آن حضرت، از حالت نظری صرف خارج شده و نظر و نمونه عملی هر دو قابل حصول باشند. این مزیت، اندیشه امام(س) را از دیگر متفکران و صاحبنظران مسلمان ممتاز میسازد. در نگاهی گذرا، میتوان درجات عالی حیات اجتماعی زن را در این دیدگاه ملاحظه کرد. شگفتآور است که در این جولانگاه ایمانی جایگاه زن والاتر از مرد است.
(من خدمتگزار بانوان ایران هستم) این شعار عملی را نمیتوان در هیچ یک از نظریهها و راهبردهای دیگران یافت، که با هیاهو به دفاع از حقوق زن در طول تاریخ برخاستهاند. رسیدن زن به مقام والای انسانیت در راس دیدگاه الهی امام(قدسسره) قرار دارد. این هدف، مقصد نهایی زن را در طی طریق معین میکند. آن سیری عارفانه است که بر اساس انگیزهای الهی برای رسیدن به مقصدی الهی آغاز میشود. در این مسیر متعالی بارزههای عملی حیات اجتماعی جلوه میکند.
نقش زن در حیات اجتماعی دارای ویژگی خاصی است و آن (اصلاح و فساد جامعه) است که سرچشمهاش به وجود زن پیوند دارد. برداشت غلط از پیشرفت و ترقی زن، که تقلیدی نابخردانه از فرهنگ غرب است در اندیشه امام(س) نفی شده است و در این اندیشه ترقی مفهوم (کمالجویی) میدهد.
مقام مادری اولین مرتبه از شان زن در حیات اجتماعی است. در این مقام زن همتراز با انبیاء شمرده میشود. در معرفت امام(س) باطن امور و مسائل، کشف میشود و با بیانی در معرض فهم عامه قرار میگیرد. در این نگاه تزکیه و سازندگی جامعه دو عنصر بزرگی است که واژه (مادر) را معنا میکند. مادری مقامی است که هم مسئولیت و هم ظرفیت سازندگی و تزکیه را دارد.
در نظر امام ابتدا و غایت قرآن کریم (انسانسازی است و شان حقیقی زن، شانی قرآنی، یعنی انسانسازی در جامعه است).
انحطاط جوامع بشری ثمره زیانباری است که از عدم انجام وظیفه مادری ناشی شده است. بنابراین مادر مربی اصلی و آغازین جامعه است. سعادت و تباهی ملل و کشورها پیوندی عمیق و اصیل با وجود زن دارد. زن میتواند مبدا تمامی سعادتهای یک ملت باشد. نقش بنیادین زن در حیات جوامع از دیدگاه امام والاتر از نقش مردان بوده و آن را در بیانی زیبا چنین مطرح میکند: (مردان بر ملل حق دارند و زنها حقی بیشتر از آنها دارند.) و نیز (ساختمان صحیح کشورها با نیروی توانمند زن، استوار میگردد.)
در شناخت عرفانی امام(س) معراج مردان الهی از مهد و بستری است که توسط زن گسترده میشود.
رشد و تعالی هر فرد به استقلال فکری وی بستگی دارد. فکر مستقل، زمینهساز رشد فردی و اجتماعی است و عامل شناخت عوامل بازدارنده و مبارزه با آنهاست.
در طرحهای شوم صاحبان زر و زور و تزویر برای انحطاط و استثمار جوامع، بیشترین سرمایهگذاری بر روی قشر زن بوده است. این امر بیانگر نقش زن در حیات جامعه از دیدگاه قرآنی امام(س) است. از این رو استقلال فکری زن، مورد تاکید و تصریح قرار گرفته است.
تحول زنان در پرتو انقلاب اسلامی
به طور قطع میتوان گفت انقلاب اسلامی ایران که به رهبری حضرت امام خمینی(رحمهالله علیه) به پیروزی رسید دارای برکات و دستاوردهای مهمی است از جمله آن دستاوردها که این انقلاب را از دیگر انقلابها متمایز میکند، دفاع از جایگاه و حقوق زن در نظام اسلامی است که در این راستا نیز کشورهای غربی با سر دادن شعارهایی همچون زنگرایی [فمینیسم] تساوی حقوق میان زن و مرد، آزادیهای بیحد و حصر زنان و... سعی داشتهاند که زنان و دختران کشور ما را به ابتذال اخلاقی همانگونه که امروزه در کشورهای اروپایی و آمریکایی مشهود است. بکشانند.
امید است با دقت و همت مسئولان و نیز با اجرا کردن فرمایشهای امام سلامالله علیه و مقام معظم رهبری، بیش از پیش به این مساله توجه شود تا شاهد حل مشکلات جامعه زنان در همه زمینهها باشیم.
مهمترین تحولات زنان پس از پیروزی انقلاب اسلامی عبارتند از
الف) تحول روحی و فکری
یکی از تحولاتی که در پرتو انقلاب اسلامی به وجود "تحول روحی و فکری" زنان بود که پیش از پیروزی انقلاب اسلامی آنان نه تنها عنوان کالا و ابزاری برای شهوترانی و... مورد سوءاستفاده قرار میگرفتند، بلکه از جهت فکری نیز در اسارت بیگانگان در آمده بودند؛ از این رو پس از پیروزی انقلاب اسلامی ما همواره شاهد بروز استعدادهای ناب و نخبه از طبقه زنان میباشیم. این همان چیزی است که مرحوم امام به ما آموخته بود که ما باید به خود بیاییم و به خودباوری برسیم. بی شک در سایه انقلاب اسلامی در زنان ما تحولی ایجاد شده است.
در این باره ایشان میفرمایند: "یک تحول روحی یک تحول فکری با اراده مصمم از بچههای کوچک تا مردهای بزرگ از دخترهای کوچک تا خانمهای بزرگ همه اقشار با هم قیام کردند و استقامت کردند "ان تقوموالله؛ قیام بری خدا جمعا و فردا".1
ب) تحول الهی
همان طور که از آیات قرآن و روایات به دست میآید اگر انسان به مرحلهای از رشد و کمال الهی دست پیدا کند خداوند متعال همه چیز را در مقابلش خوار و ذلیل میگرداند به گونهای که هیچ ترس و بیمی از ظواهر مادی طاغوت و طاغوتیان نخواهد داشت.
اگر بخواهیم برای این مطلب مصداق روشنی بیابیم باید به زنان فداکار و شجاعی اشاره کرد که در راهپیماییها و تظاهرات بر ضد نظام طاغوتی مقابل توپ و تانک قرار میگرفتند در این باره رهبر کبیر انقلاب میفرمایند: "این یک تحولی بود که بشر نمیتوانست این تحول را درست کند، این تحول الهی بود یعنی مقلبالقلوب این کار را کرد قلبها را از آن وحشت بیرون آورد.
از آن وحشتی که از این رژیمها همه داشتند از آن وحشت بیرون آورد، و به جای آن تصمیم و شجاعت به ایشان داد به طوری که زنها، بچهها و مردها، همه به مبارزه برخاستند. کی سابقه داشت که زن در مبارزه بیاید، مقابل توپ و تانک بیاید، این یک تحول روحی بود که خدای تبارک و تعالی در این ملت تحول را ایجاد فرمود و مادامی که ما این تحول را حفظ بکنیم و نهضت را به همان طوری که تا حالا آمده است حفظش بکنیم. برای ما پیروزی هست.2
ج) تحول اجتماعی در قالب خدمات و...
یکی از ایرادات اساسی که دشمنان به ویژه غربیها به مبانی و آموزههای اسلامی داشته و دارند آن است که میگویند اسلام زنان را همیشه در پس خانه و اتاق پنهان داشته و او را از حقوق سیاسی و اجتماعی خود محروم کرده است. در این باره نیز رهبر کبیر انقلاب میفرمایند: "این تبلیغات که اگر اسلام پیدا شد مثلا دیگر زنها باید بروند توی خانهها بنشینند و قفلی هم به درش بزنند که بیرون نیایند این چه حرف غلطی است که به اسلام نسبت میدهند، صدر اسلام زنها توی لشکرها هم بودند، توی میدانهای جنگ هم میرفتند.3
علاوه بر آن هم اکنون که یک ربع قرن از پیروزی انقلاب اسلامی سپری شده و از آن میگذرد نه تنها این پندار خام و بیاساس اثبات نشده است بلکه درست عکس آن نیز اتفاق افتاده است به گونهای که زنان در دوران جنگ و پس از آن، دوشادوش مردان مشغول خدمترسانی و پاسخگویی به نیازهای مردم بودند در این راستا نیز حضرت امام رحمهالله علیه میفرمایند: "خواهرهای ما که اشتغال به مسایل دیگر داشتند الان همدوش با برادرها و مقدم بر آنها به سرنوشت ملت و به سرنوشت کشور خودشان فکر میکنند، طرح میدهند، فکر میکنند، انتقاد میکنند. این تحول تحولی است که خدای تبارک و تعالی که مقلبالقلوب است این تحول را ایجاد کرد."4
در پایان نیز میتوان به برخی از برکات و تاثیرات حضور زنان که پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایجاد شده به صورت فهرستوار در موارد ذیل اشاره کرد:
1- افزایش خودباوری و کرامت زن در زمینههای مختلف
2- احیا و بازسازی حقوق زنان به صورت روشمند و نظاممند
3- نداشتن نگاه تک بعدی (جنسی یا ابزاری) به زنان
4- نقشآفرینی زنان در عرصههای مختلف که در برخی مواقع از مردها نیز جلوتر بودهاند
5- عوض شدن دیدگاه جامعه نسبت به حضور زنان به ویژه در سطح کلان مدیریتی
6- برچیده شدن اجتماعات فاسد که در آن به هرزگی و فساد اخلاقی مشغول بودند. مانند کابارهها، رقاصخانهها و...
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
