طلا و زرورق شکلات

صالح اسکندری
بالاخره بخش‌هایى از پکیج پیشنهادى اروپا منتشر شد. سه کشور آلمان، انگلیس و فرانسه که طراح این پیشنهاد هستند قرار است آن را در اجلاس اعضاى دائمى شوراى امنیت و آلمان که روز چهارشنبه در لندن برگزار مى‌شود به بحث بگذارند.
دیروز که بخش‌هایى از این پیشنهاد روى خبرگزارى‌ها و تلکس‌هاى خبرى انتشار یافت ناخودآگاه خاطره مفاد عهدنامه‌هاى گلستان و ترکمنچاى برایم زنده شد.
در 29 شوال 1228 هجرى قمرى روسها در قبال تصرف ایالات گرجستان، باکو، دربند، شروان، قره‌باغ، شکی، گنجه، موقان و قسمت علیاى طالش و همچنین دریافت 10 کرور تومان به طور اقساط از ایران تنها تعهد کردند که از ولیعهدى عباس میرزا حمایت کنند و در به سلطنت رساندن وى پس از مرگ شاه کوشش نمایند. البته در این عهدنامه، روسها در قبال ایران تعهدات دیگرى هم داشتند که آن قدر بى‌پایه و اساس هستند که حتى اکثر مورخان نیز از نگاشتن این تعهدات صرف نظر مى‌کنند.
در پنجم شعبان 1243 هجرى قمرى نیز عهدنامه ترکمنچاى در 16 فصل و یک قرارداد تجارى الحاقى در 9 فصل بین ایران و روسیه نوشته شد که این بار نیز همانند قرارداد ننگین گلستان، تعهدات ایران در قبال روسیه محکم و بدون چرا و در مقابل روسها با منت، تنها ولیعهدى عباس میرزا را تایید کردند و موافقت کردند که پس از جلوس بر تخت سلطنت، حکومت او را به رسمیت بشناسند.
پکیج پیشنهادى اروپا نیز که امروز روى میز ایران گذاشته شده است آنقدر مبهم و بى‌اساس است که به نظر مى‌رسد اروپا حاضر نیست هیچ تعهد جدى را در قبال ایران بپذیرد اما در مقابل خواستار تعلیق همه فعالیت‌هاى مربوط به غنى‌سازى و بازفرآورى جمهورى اسلامى شده است.
حمایت از یک نشست منطقه‌اى بین دولتی، حمایت از هدف ایجاد یک منطقه عارى از تسلیحات کشتار جمعی، حمایت از پیوستن کامل به سازمان‌هاى بین‌المللی، سرمایه‌گذارى مستقیم بیشتر در ایران، همکارى راهبردى طولانى مدت بین ایران و اتحادیه اروپا، تایید حل تمام مسائل مهم و دیگر نگرانى‌هاى بین‌المللى از سوى آژانس و ... همگى وعده‌هاى بى‌اساسى است که هیچ الزام و ضمانتى را براى اروپا به همراه ندارد. تنها مورد جدید و مشخص این پکیج به اصطلاح تشویقى همکارى در زمینه هواپیماهاى غیر نظامى و لغو محدودیت‌هاى اعمال شده بر سازندگان هواپیماهاى مسافربرى در خصوص صادرات چنین هواپیماهایى به ایران است که تنها مصداق آن تحریم آمریکا درباره فروش این هواپیماها و قطعات یدکى آن به جمهورى اسلامى است که اولا در اختیار اروپا نیست و ثانیا معاون وزیر خارجه آمریکا گفته که این کشور درباره تایید این پیشنهاد و فروش هواپیما و قطعات یدکى به ایران براى حل بحران هسته‌اى تصمیمى نگرفته است. در این پیشنهاد حتى واژه تضمین‌هاى امنیتى نیز ذکر نشده است زیرا آمریکا مخالف ارائه هر گونه تعهد و تضمین به ایران است.
در کل اروپایى‌ها تصور مى‌کنند که دستگاه دیپلماسى ایران هنوز از امثال ابوالحسن خان‌هاى ایلچی، آصف‌الدوله‌ها، میرزا ابوالحسن‌خان‌هاى شیرازى و ... تشکیل شده است که چنین پیشنهاد احمقانه‌اى را ارائه مى‌دهند. چندى پیش رئیس جمهور گفته بود که ما طلا را با گردو و شکلات عوض نمى‌کنیم، گویا اروپایى‌ها حتى از گردوهاى تو پر هم مضایقه مى‌کنند.
امروز دانش هسته‌اى و انرژى‌هاى جایگزین حرف اول خردمندان دنیاست. وقتى جیمز وولسى رئیس اسبق سازمان سیا تمام فعالیت‌هاى سیاسى خود را رها مى‌کند و تمام ذهن خود را بر انرژى‌هاى جایگزین متمرکز مى‌کند، وقتى دنیا حاضرا ست هر کارى بکند اما جمهورى اسلامى ایران به این فناورى دست پیدا نکند حتما سود و فایده‌اى بى‌سابقه و غیر قابل مقایسه در آن وجود دارد.
اروپا و آمریکا باید بدانند که ایران طلا را با شکلات عوض نمى‌کند.