امکان غنیسازی از 2 سال پیش وجود داشت
مقدمه:
انتشار اخباری مبنی بر شکست مذاکرات البرادعی و لاریجانی در تهران بهانهای شد تا با دکتر محمد سعیدی معاون امور بینالملل سازمان انرژی اتمی گفتوگویی داشته باشیم و ارزیابی وی از سفر مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی را جویا شویم.
* ارزیابی شما از مذاکرات البرادعی در تهران چیست؟
** از وظایف البرادعی به عنوان مدیرکل آژانس این است که هر از چند گاهی از کشورهایی که دارای فعالیت هستهای هستند بازدید کند و با مقامات آن کشورها مذاکره کند و سفر اخیر وی به تهران سفری کاری بود. وی در این سفر از ایران تقاضا کرد تا با توجه به عدم اجرای پروتکل الحاقی براساس مصوبه مجلس، موافقتنامه جامع پادمان و همکاری ما با آژانس به قوت خود باقی بماند و در این مسیر کارها ادامه یابد که ایران در چارچوب موافقتنامه پادمان همکاریهای خود را با آژانس ادامه دهد و نظارتها نیز همچنان ادامه داشته باشد.
* درخواست البرادعی مبنی بر تعلیق غنیسازی اورانیوم با چه جوابی از سوی ایران مواجه شد؟
** البرادعی چنین درخواستی را نداشته است چون وی به عنوان مدیرکل، وظیفه نظارات بر فعالیت هستهای کشورها را دارد اما دستور کار سفر وی این بود که چند مساله جزئی که بین ایران و آژانس باقی مانده زودتر به سرانجام برسد تا این موضوع در آژانس بسته شود.
* در خبرها آمده بود که البرادعی از لاریجانی خواسته تا تعلیق غنیسازی را انجام دهیم که با عدم موافقت ایران روبهرو شده است؟
** در هیچ یک از ملاقاتهای البرادعی چه با آقای لاریجانی و چه با آقای آقازاده چنین درخواستی مطرح نشده است.
* آیا البرادعی توانست که اطلاعات تکمیلی را برای گزارش خود به دست آورد؟
** سفر وی یک روزه بود و ارتباط با کار بازرسی داشت اما طی روزهای آینده کار فشردهای با بازرسان خواهیم داشت که بتوانیم همکاریهایی که میتوانیم براساس موافقتنامه جامع پادمان با آژانس انجام دهیم را پیگیری کنیم که گزارش آقای البرادعی منطقی و معقول باشد.
* شما فکر میکنید گزارش البرادعی گزارشی منطقی خواهد بود؟
** البرادعی با ما توافق کرد که بارزسیها طی چند روز گذشته به چه شکل باشد و روی چه موضوعاتی صحبت کنیم که برای تکمیل این توافق هیاتی ظرف چند روز آینده به ایران خواهد آمد.
* البرادعی مطرح کرده که ظرف چند روز آینده مذاکراتی انجام خواهد شد. آیا هیاتی به ایران خواهد آمد یا اینکه مقامات ما برای مذاکره میروند و آیا با مطالبی که شما مطرح کردید مرتبط است؟
** بله همان مذاکرات است و تیمی از آنجا به ایران میآید.
* در حال حاضر که ایران با موفقیت پروسه غنیسازی 5/3 درصدی را به انجام رسانده آیا امکان مصالحه با اروپا بر سر تعلیق محتمل هست یا خیر؟
** چنین توافقی در سیاستهای کشور در حال حاضر وجود ندارد، تعلیق در یک زمانی برای اعتمادسازی بود و با توجه به اینکه آژانس بارها اعلام کرده که فعالیتهای گذشته ایران هیچ انحرافی به سمت فعالیتهای ممنوعه نداشته دیگر دلیلی بر ادامه تعلیق وجود ندارد، بنابراین تعلیق باید اساس و مبنایی داشته باشد که چنین چیزی موجود نیست.
* اینکه 2 هفته مانده با پایان مهلت شورای امنیت ایران اعلام میکند که به چرخه سوخت هستهای دست پیدا کرده آیا پیام خاصی را داشتیم؟
** خبر چنین پیامی وجود نداشت، ما طبق برنامهای که با آژانس در دیماه سال گذشته اعلام کردیم این بود که میخواهیم مجموعه پایلوت غنیسازی را راهاندازی کنیم و به همین جهت بازرسان آژانس حضور پیدا کردند و از برنامه دقیق ما آگاه شدند اما چون براساس نرم بینالمللی چنین تاسیساتی باید 60 تا 65 دور از نظر کار فنی طول بکشد و به مرحله گازدهی برسد که با تلاش شبانهروزی متخصصان و بدون وقفه این زمان عملا نصف شد و ما در اوایل فروردینماه به نتایج اولیه و سپس به نتایج قطعی 5/3 درصد رسیدیم.
* یعنی حتما باید این زمان طی میشد تا ما به چنین غنیسازی میرسیدیم و هیچ ربطی به شرایط ویژه پرونده هستهای ایران ندارد؟
** دقیقا همین طور است و هیچ ارتباطی به مسائل سیاسی ندارد بلکه تنها مسائل فنی بود که پیگیری شد و به نتیجه رسید.
* در برخی محافل پس از اعلام رسیدن ایران به چرخه سوخت هستهای اعلام شد که طبق کنوانسیونها هر کشوری مجاز است که غنیسازی 5/3 تا 5 درصد را انجام دهد و ایران نیز چنین کاری را انجام داد تا طبق مصالحهای بعد از 2 هفته اعلام کند که چون به این فناوری دست پیدا کردهایم پس از این به بعد میتوانیم تعلیق کنیم؟
** خبر چنین چیزی صحت ندارد، ما عملا میتوانستیم در دو سال و نیم گذشته به این 5/3 درصد برسیم که به دلیل تعلیقی که طبق سیاستها به وجود آمد این زمان به تاخیر افتاد. بنابراین طبق معاهدات بینالمللی این حق ما هست که به این غنیسازی برسیم و برای اولین بار در کشور این اتفاق افتاد و ایران به عنوان نهمین کشور دارای این فناوری شناخته میشود.
* رئیسجمهور از تلاش ایران برای دستیابی به نسل جدید سانتریفوژها خبر دادند این روند در چه مرحلهای قرار دارد و توسعه هستهای را به چه روندی روبهرو میکند؟
** ما در زمینه فناوریهای نوین هیچ حد و مرزی نداریم و وقتی یک دانشی را ایجاد میکنیم این صنعت روز به روز باید بهینه شود و هیچ محدودیتی طبق معاهدهای نداریم که مانع از رشد توسعه صنعت هستهای ما شود.
* شما مطرح کردید که 2 سال و نیم گذشته چون تعلیق را داشتیم نتوانستیم به چرخه سوخت برسیم آیا احساس شما این است که اگر در آن زمان ضمن برداشتن تعلیق به این چرخه دست پیدا میکردیم شرایط بهتر بود؟
** این فناوری در کشور از حدود 2 سال و نیم پیش ایجاد شده بود و هر زمانی که کشور تصمیم میگرفت غنیسازی در حد پایلوت انجام دهد این کار انجام میشد اما به دلیل بحث تعلیق این فعالیتها متوقف شده بود اما آنجایی که بحث مصلحت سیاسی کشور بود مسئولان تشخیص دادند تعلیق کنند.
* اعلام شده که دور تازهای از مذاکرات بین آمریکا، روسیه، اروپا و چین در مسکو برگزار میشود، ارزیابی شما از این نشست چه خواهد بود؟
** من خیلی آدم سیاسی نیستم که اظهارنظر سیاسی کنم اما این کشورها باید این واقعیت را بپذیرند که با کشوری صحبت میکنند که این فناوری را به دست آورده و به دنبال توسعه آن است و تصمیماتی نگیرند که عقبتر از زمان باشد بلکه تصمیماتی بگیرند که با واقعیتها مطابقت داشته باشد و البته ایران حاضر است برای موضوع عدم انحراف این تاسیسات با کشورهای علاقهمند مذاکره نماید.
* رئیس سازمان انرژی اتمی ایران مطرح کرده بود که تا پایان سال میتوانیم 3 هزار سانتریفوژ داشته باشیم، برخی معتقدند اگر کشوری این تعداد سانتریفوژ داشته باشد میتواند به بمب اتم برسد، بدون در نظر گرفتن دکترین دفاعی آیا چنین چیزی صحت دارد؟
** اساسا با نظارتهای فنی و حقوقی که آژانس بر یک تاسیساسات غنیسازی دارد امکان انحراف هیچ ماشینی به سمت ساخت بمب وجود ندارد حال هر تعداد که باشد.
مگر اینکه این نظارتهای فنی (سیستمهای مانیتورینگ و...) برداشته شود و کشوری حاضر نباشد اینها را اجرا کند که در آن صورت هر کاری قابل انجام است. اما در شرایطی که کشوری با آژانس همکاری میکند رسیدن به بمب امری محال است. ژاپن، برزیل، آلمان و هلند را مشاهده میکنید که تاسیسات غنیسازی دارند و با نظارتهای آژانس انحرافی هم برایشان ایجاد نشده است دقیقا این مدل را در کشورمان با آژانس میتوانیم به توافق برسیم.
* با توجه به اینکه ما اعلام کردیم که به چرخه سوخت هستهای رسیدیم ادامه راه برای ایران چطور میبینید؟
** ادامه راه کاملا روشن است و فکر میکنم این جهشی که در بخش فناوری نصیب کشور شده در آینده ادامه مییابد و کشور را در بخشهای مهم دچار تحول چشمگیر میکند.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
