رزمایش یا عملیات پیش‌دستانه؟

سعدالله زارعی
سومین رزمایش بزرگ ایران در سال جاری توجه ویژه‌ای را سبب شده به گونه‌ای که توانسته است خبرهای مربوط به رزمایش مشترک چند روز پیش آمریکا و 25 کشور هم پیمان آن را تحت‌الشعاع قرار داده و آثار روانی آن را کاملاً از اذهان بزداید.
آمریکایی‌ها با نگرانی خاصی اخبار مربوط به رزمایش پیامبر اعظم(ص) 2 را پیگیری کردند تا جایی که کاندولیزا رایس وزیر خارجه آمریکا آن را نه مانور بلکه عملیات واقعی خواند و گمان کرد ایران دست به «عملیات پیش دستانه» زده است از این رو با نگرانی گفت: «ایران باید بداند اگر بخواهد اقدام واقعی انجام دهد باید بهای آن را بپردازد» .
اما رایس در پاسخ به رزمایش ایران اشاره‌ای به توانایی رزمناوهای آمریکایی در خلیج فارس نکرد و از دهها پایگاه نظامی ایالات متحده در حد فاصل پایگاه اینجرلیک ترکیه تا بندر جوانی پاکستان ذکری به میان نیاورد - چرا که قاعدتاً می‌دانست در برابر صدها پایگاه و تجهیزات پیشرفته‌ای که ایران دارد، قابل ذکر نیستند - او نومیدانه به تفاوت فرهنگی «ایران با اکثریت شیعه» در« منطقه‌ای با اکثریت سنی» اشاره کرد و حال آنکه قاعدتاً به یاد دارد در جریان جنگ 33 روزه لبنان، حمایت برادران اهل سنت کشورهای منطقه از حمایت شیعیان به هیچ‌وجه کم رنگ‌تر نبود.
آمریکایی‌ها گمان کردند تجربه حزب‌الله لبنان در جریان جنگ پیش‌دستانه اخیر با اسرائیل که با پیروزی قاطع و همه جانبه حزب‌اله لبنان به پایان رسید، در خلیج فارس در حال تکرار شدن است از این رو با سرآسیمگی خاصی با خبر مانور ایران مواجه شدند. البته این فقط آمریکا نبود که احتمال داد ایران در تدارک جنگ پیش‌دستانه است بلکه خبرگزاری ریانوواستی هم با استناد به سخنان کارشناسان اسرائیلی نوشت: موشک شهاب 3 ایران با کلاهک خوشه‌ای غیرقابل مهار است. شبکه دوم تلویزیون دولتی روسیه نیز اعلام کرد: موشک شهاب 3 ایران قادر است قلمرو اسرائیل و پایگاههای آمریکا در منطقه را منهدم نماید. این تلویزیون اضافه کرد: موشک ایران قادر است بمب اتم را هم تا برد 2000 کیلومتر حمل کند.
فرانسه نیز با حساسیت خاصی مانور ایران را تعقیب نمود. وزیر دفاع این کشور (میشل‌البوماری) رزمایش موشکی ایران را نگران‌کننده خواند. لوموند حتی برد موشک شهاب 3 ایران را 3000 کیلومتر عنوان کرد و روزنامه دیگر فرانسوی (فیگارو) به نحو پرسش آمیزی نوشت: این نخستین باری است که موشک‌های شهاب در رزمایش شلیک شده‌اند.
آنگونه که خبرگزاری آسوشیتدپرس هم نوشت وزیر زیربنایی رژیم صهیونیستی (بنیامین بن‌الیزر) موشک شهاب 3 را فوق‌العاده خطرناک خواند و گفت این موشک‌ها می‌توانند کلاهک هسته‌ای را حمل کرده و بردی برابر با 1242 مایل (یعنی بیش از 2200کیلومتر) داشته باشند.
کشورهای منطقه خلیج‌فارس که میزبان آمریکایی‌های متجاوز هستند نیز از مانور موشکی پیامبر اعظم(ص)2 ایران بشدت نگران‌شده و آن را مقدمه جنگ پیش‌دستانه ایران علیه آمریکا - و پایگاه‌های عربی آن - دانسته‌اند. شبکه تلویزیونی الجزیره - پرقدرت‌ترین رسانه کشورهای عربی - در تحلیلی، سخن فرمانده سپاه پاسداران را که گفته بود این رزمایش پیامی به قدرت‌های خارجی است، بازتاب داد ولی بلافاصله اضافه کرد: برخلاف اظهارات سرلشکر صفوی، رزمایش ایران پیامی بیش از این دارد. شبکه تلویزیونی‌العربیه - وابسته به حکومت عربستان سعودی - نیز بلافاصله پس از آنکه موشک شهاب3 در روز پنجشنبه شلیک شد، اقدام ایران را «جنگی» خواند و در عین حال آن را خنثی‌کننده اقدامات نظامی آمریکا معرفی نمود. این شبکه خبری گفت: «مانور نظامی ایران، غلتیدن به سمت نوعی رویارویی حتمی میان دو کشور نیست زیرا هر دو طرف درک می‌کنند که معادله ضرر و زیان هیچیک از آنان را استثنا نمی‌کند».
سومین رزمایش مهم ایران در سال 85- پس از رزمایش پیامبر اعظم(ص) -1 در اواخر فروردین ماه و رزمایش سه هفته‌ای ضربت ذوالفقار در شهریورماه - به لحاظ زمانی در شرایط ویژه‌ای برگزار شده است. تلاش آمریکا برای ایجاد نوعی رویارویی جهانی با ایران و همگرا کردن رژیم‌های عربی منطقه علیه کشورمان، به تصویر کشیدن نوعی رویارویی نظامی که در مانور هفته گذشته آنان در خلیج فارس بروز یافت، تلاش برای ایجاد فتنه‌های قومی در ایران و چندین پروژه سنگین دیگر که بطور همزمان توسط آمریکا اجرا می‌شود به مانور پیامبر اعظم(ص) معنا و مفهوم ویژه‌ای بخشید. در واقع ایران با برگزاری این مانور سنگین در تنگه هرمز و آب‌های دریای عمان نشان داد که می‌تواند نقشه عملیات چند جانبه آمریکا را خنثی کند و علاوه بر آن سبب نگرانی عمیق همه طرف‌هایی که برای تحت فشار قرار دادن ایران «همگرا» شده‌اند، شود تا جایی که رئیس ستاد ارتش روسیه واکنش کشورش به آزمایش موشکی ایران را به سمت‌گیری موشک‌های ایران منوط کرد و گفت: «همه چیز بستگی به این دارد که این موشک (شهاب3) به چه سمتی نشانه‌گیری شود».
از مجموع اظهارنظرهای مختلف مقامات آمریکا، روسیه و کشورهای عربی به خوبی دو نکته را می‌توان استنباط کرد؛ اول این که یک توطئه مشترک و هماهنگ‌شده علیه ایران در جریان بود و به عنوان یک زنجیره جغرافیایی - لبنان، عراق و ایران - یکی پس از دیگری به حرکت در می‌آمد از این رو ما شاهد هستیم که همه این طرف‌ها از عملیات «پیش دستانه ایران» سخن می‌گویند! این یادآور خاطره لبنان است. اسناد و مدارک انکارناپذیر نشان داد که آمریکا، اسرائیل، بسیاری از رژیم‌های عربی، روسیه، اروپا و... طرح هماهنگ شده و زمان‌داری را علیه حزب‌الله لبنان تدارک دیده بودند که با عملیات پیش‌دستانه حزب‌الله لبنان و مقاومت دلیرانه و بی‌مانندشان آن طرح‌های کاملا هماهنگ شده به شکست کشیده شدند. از این زاویه اهمیت مانور «موشکی» ایران در «تنگه هرمز» کاملا مشخص است و لذا خانم رایس، رئیس ستاد مشترک ارتش روسیه، دستگاه تبلیغی قطر، دستگاه تبلیغی عربستان و وزیر دفاع فرانسه حق دارند آن را «عملیات پیش‌دستانه» بدانند و باید اضافه کرد که حق با بی‌بی‌سی است که دیروز با تحلیل قدرت نظامی ایران گفت: ایران به قدرت بازدارنده دست یافته است و نیز شبکه خبری آمریکایی «بلومبرگ» نقل درستی از «وانکن لنکس» سردبیر مجله «سیستم‌های تسلیحات راهبردی GIN» کرد: «ایران توانایی بازدارندگی بالای خود را به رخ کشید».
نکته دیگر این که عملیات تمرینی ایران در تنگه هرمز و آب های عمان به هیچ وجه «تحریک کننده» نبود. اظهارنظرهای طرف های خارجی پس از مانور ایران در این منطقه حساس نشان داد که برخلاف ادعای تسلیم طلبان داخلی، آزمایش موشکی ایران و شلیک پرحجم 51 نوع موشک ایران در حساس ترین نقطه خلیج فارس منطقه را آرام می کند چرا که سبب انزوای جنگ افروزان و «اسلحه سالاران» می شود. اظهارنظرات مقامات عربی منطقه که هر کدام به نوعی این مانور را حق ایران دانستند - در حالی که قبلا کوچکتر از آن را بر هم زننده صلح و آرامش منطقه قلمداد می کردند- نشان داد حرکت ایران روی موازین حقوقی و بین المللی نباید کشور ما را از به نمایش گذاشتن توانایی های خود غافل کند. وقتی مقامات اسرائیلی با صراحت از عدم توانایی خود در مواجهه با توانایی موشکی ایران خبر دادند و رایس از ایران خواست مانور را به عملیات تبدیل نکند، همه فهمیدند که موضوع جنگ علیه ایران نمی تواند در دستور کار قرار گیرد، چرا که قدرت های نظامی مخالف ایران اینک با یک قدرت نظامی طرف هستند که «مهارپذیر» نیست.
اقدام توامان نیروهای هوایی و دریایی ایران و نیروی مقاومت بسیج در برگزاری مانور گسترده ده روزه در 41 استان کشور نشان داد ایران خود را برای مواجهه آماده کرده است. انجام تمرین هایی پیرامون «عملیات تاخیری»، «بازپس گیری»، «مقابله با فرود نیروهای دشمن فرضی»، «مقابله با ناآرامی های احتمالی» و «عملیات امداد و نجات» ابعاد این آمادگی را به نمایش گذاشت و این ها که امروز به نمایش درآمده اند- به تعبیر فرمانده کل سپاه- تنها بخشی از توانایی ایران است.