سارکوزى در اندیشه «گسست از گذشته»

گذرى کوتاه بر شعارهاى انتخاباتى راست نوین در فرانسه؛بحث «گسست از گذشته» مدتهاست که بر سر زبان «نیکلا سارکوزى» وزیر کشور و رییس حزب حاکم «یو.ام.پ» فرانسه و یاران اوست که در رسانه ها مطرح مى شود. گسست از گذشته زمینه اى براى معرفى آینده است و سارکوزى نامزد ریاست جمهورى فرانسه، این نکته را شعار انتخاباتى خود کرده تا به راى دهندگان نشان دهد که از هم اینک باید میان او و شیراک و اطرافیان وى فرق گذاشت. «گسست» گفتمان راست نوین است که بر ظهور نسلى نو در فرانسه تاکید دارد، نسلى که هنوز معلوم نیست جز شعار چه در چنته دارد وآیابه ارزشهاى «جمهورى پنجم» که از سال 1958میلادى برقرارشده، پایبند است و یا آنکه از آن خواهد برید؟
مردم فرانسه گرچه همیشه منتقدند ولى در مقام مقایسه، ملتى محافظه کار بشمار مى روند، با وجود میل شدید به تغییرات همیشه جانب احتیاط را نگاه داشته و اغلب با تردید به پدیده نو نگاه مى کنند.
هر دو جناح راست و چپ بر این نکته تاکید دارند که کشور فرانسه گریزى از اصلاحات ندارد ولى چگونگى انجام این اصلاحات و محتواى آن مورد تشکیک و نقد همه گروههاست.
در فرانسه کسى در ضرورت اصلاحات تردید ندارد و اصولا این شعار، شعار خوبى براى ایجاد محبوبیت است، شعارى که «ژان مارى لوپن» رییس راست هاى افراطى هم مى دهد و چپ هاى تند نیز بر آن تاکید دارند.
ظاهرا این شعار در اصل از آن «فرانسوا بایرو» است که بر اصلاحات ادارى ـ سیاسى در فرانسه تاکید داشت و سپس سارکوزى آن را با استفاده در نطقى در سال گذشته در واقع از او وام گرفته و آن را به «گسست» تغییر داده است، مفهومى که «سگولن روایال» (نامزد اصلى حزب سوسیالیست براى ریاست جمهورى) و یا دیگران آن را به معناى «تفاوت» به کار مى برند. حقیقت داستان این است که برنامه هایى را که سارکوزى براى مبارزات انتخاباتى خویش پیش کشیده برنامه هایى تبلیغاتى و خاص انتخابات است و نمى توان این برنامه ها را به عنوان گسست دوره اى از دوره هاى دیگر در فرانسه تعبیر کرد. گسستى که منظور سارکوزى و یاران اوست، بریدن عمیق از زمانه اى است که جمهورى پنجم با سنت هاى ژنرال دوگل و پیروان وى بر آن حاکم بوده و ورود به دوره اى است که فرانسه تجربه اى نوین از دمکراسى و نظام راست لیبرال خواهد داشت، چیزى که این برنامه آن را نشان نمى دهد. علت اصرار سارکوزى بر این مفهوم را باید نگرانى او از اختلاط مواضع و سیاست هاى حزبى و تبلیغاتى با رئیس جمهورى فرانسه و یاران او دانست. از گفته ها و نوشته ها چنین برمى آید که سارکوزى بشدت نگران آن است که رئیس جمهورى فرانسه با توجه به سوابق همکارى سیاسى و نزدیکى حزبى بخواهد از این وزیر بسیار مدعى استفاده کرده و نتیجه انتخابات را به نام خود رقم بزند. از سوى دیگر، شعار گسست مى تواند میزان فاصله او را با چپ ها نیز نشان دهد. وى درعین حال مى خواهد نشان دهد که از نسل نویى است که با گذشتگان خود زیاد فاصله گرفته است.
از همین روى سارکوزى قدرى به گذشته باز مى گردد و در نطق هاى خود سعى دارد تا گذشته فرانسه را پیش کشیده و کارنامه راست کنونى را نه فقط به دوره شیراک که به دوره هاى قبلى بگستراند.
گسست همان شعار مقابل شعار «ژیسکار دستن» با عنوان «تغییر در تداوم» در انتخابات سال 1974است. از سوى دیگر شعار سارکوزى در مقابل شعار میتران در سال 1981با عنوان «نیروى آرام» و شعار شیراک با عنوان «فرانسه براى همه» در سال 1995است. سارکوزى در سخنان اخیر خود انقلاب ماه مى سال 1968را نشانه رفته است تا به همه نشان دهد که انحطاط امروز فرانسه در واقع از سیاست هاى راست پیروان دوگل آغاز شده است و در حال حاضر راست گرایان پیرو شیراک نماینده همان سیاست ها هستند، هر چند ظاهر را به گونه اى دیگر نشان مى دهند. در معناى گسست که ورد کلام سارکوزى است مى توان بوى نوعى انقلاب، بى ثباتى و یک بحران بالقوه را استشمام کرد و این چیزى نیست که بتواند اعتماد عامه فرانسویان را به خود جلب کند. در واقع این شعار مى تواند نوعى تیغ دو دم باشد، به همان اندازه که مى تواند کار سارکوزى را به پیش براند به همان اندازه هم مى تواند پیروزى او را با خطر مواجه سازد. سارکوزى البته بر سلیقه مردمى تکیه کرده است که در چند سال گذشته دو «نه بزرگ» به نظام موجود گفته اند، اولین «نه» رسیدن لوپن به دور دوم انتخابات ریاست جمهورى در سال 2002بوده است که همه را شگفت زده کرد و دومین «نه»، به رئیس جمهورى کنونى و انبوهى از سیاستمداران فرانسه در رد قانون اساسى پیشنهادى اتحادیه اروپا بود. در سالهاى گذشته بارها و بارها نظام کنونى فرانسه و گرایش هاى سیاسى حاکم بر آن از سوى نویسندگان و صاحب نظران زیر سوال رفته است ولى هر کسى منظور خود را در این میانه دنبال کرده، جز آنکه مى توان گفت رادیکال ترین این تفاسیر اشکال بنیادین به «جمهورى پنجم» بوده و اینکه زمان این جمهورى گذشته است.
به گزارش ایرنا،نظرسنجى ها نشان مى دهد که مردم فرانسه تا اینجاى کار استقبال خوبى از شعار سارکوزى نکرده اند و بدبینى پیش گفته همچنان در ذهن و زبان مردم این کشور جارى است.
براساس نظرسنجى ها، حدود یک چهارم مردم فرانسه با شعار سارکوزى موافق هستند، هر چند که همین نظرسنجى ها نشان مى دهند بیش از شش در صد از همین مردم نیز با نظام موجود فرانسه موافقت ندارند. «نیکلا باورز» تحلیلگر فرانسوى که در زمینه بحران کنونى فرانسه کتابى به نام «چه باید کرد؟» نوشته، معتقد است که همین میزان اندک معتقد به گسست را باید جدى گرفت و این نشانه خوبى براى یک آغاز خوب است، چرا که فرانسویان براى تغییر آمادگى دارند و حاضرند ریسک آن را نیز بپذیرند.
به اعتقاد وى فشار براى تغییرات یا استفاده نامزدهاى امروز از آن روست که با وجود سیاست تغییر در سنت فرانسه، این کشور در 25سال گذشته از نظر سیاسى شاهد تغییر چندانى نبوده است و گاه تغییرات از بیرون به این ملت تحمیل شده، بنابراین نیاز به تغییر تا امروز در این کشور انباشته شده است. به نظر این اقتصاددان، فرانسویان امروز بر سر تغییر آرام بحث ندارند بلکه بحث آنها بر سر این است که باید سیاسیون با شجاعت مشکلات و بدبختى امروز فرانسه را با زبان رسا و بلند بیان کنند.
باورز براى تجدید ساختار دولت در فرانسه و قدرت پاسخگویى به نیازهاى اجتماعى اقتصادى مردم این کشور، نیکلا سارکوزى و سگولن روایال نامزدهاى مطرح انتخابات ریاست جمهورى را براى تحقق این اهداف مناسب مى بیند جز آنکه این دو نفر باید روشن کنند که اولا آیا همان که مى گویند، هستند؟ دوم آنکه برنامه واقعى آنها چیست و سوم آنکه با چه کسانى کار خواهند کرد؟ نظرسنجى هاى اخیر انجام شده در فرانسه نشان مى دهد که فقط 25درصد مردم و 21درصد راست هاى حاکم، نسبت به مفهوم «گسست» نظر توافق دارند و 62درصد هم معتقدند که باید در همین نظام موجود تغییراتى حاصل شود.