علی صالحآبادی
دولت نهم تاکنون دو تصمیم مهم، یکی درباره زوج و فرد کردن خودروها و دیگری تغییر ساعت کار مدارس، بانکها و ادارات اتخاذ کرده است که هر دوی این تصمیمها در عمل به روانسازی ترافیک کمک کرده است. در دولتهای قبل بارها این مباحث مطرح میشد، اما عزم تصمیمگیری برای آن وجود نداشت. در دو روز اول مهر بهرغم این که از قبل اعلام شده بود به دلیل بازگشایی مدارس، وضعیت ترافیک نفسگیر میشود، ترافیک روانتر بود. از آنجا که ظرفیت خودروهای شهر تهران بیش از گنجایش آن است، این قبیل تصمیمات هرچند در بلندمدت کارساز نیست، اما در کوتاهمدت مفید است.
بر این اساس برای تبدیل این دوران کوتاه به زمانی بیشتر میتوان با انجام بحثهای کارشناسی و برنامهریزی جدید، زمان بازگشایی مدارس، بانکها و ادارات بازهم بهگونهای تغییر داد که ترافیک شهر کمتر گردد. نمونه این اقدامات در اروپا و هند اجرایی شده است. در اروپا، ادارات ساعت 9 صبح بازگشایی میشود و در هند برای اینکه دولت با مشکل ایجاد فرصت شغلی برای شهروندانش مواجه است و به منظور جلوگیری از دو شغلی شدن افراد ، ساعت شروع کار در ادارات، 10 صبح و خاتمه آن 5 عصر است که بدینگونه به افزایش اشتغال در جامعه کمک شده و هم ترافیک شهرهای بزرگ روان شده است.
استفاده از سرویس ایاب و ذهاب برای کارکنان دولت و همچنین دادن ناهار به آنان در کمتر کشوری سابقه دارد. انتظار از دولت این است که هزینهای که در حال حاضر برای ناهار و ایاب و ذهاب کارکنان میپردازد را محاسبه و به حقوق آنان اضافه کند. این عمل از یکسو باعث افزایش درآمد کارکنان دولت و کاهش احتیاج آنان به دو شغله شدن که خود باعث ترافیک است و از سوی دیگر موجب کاهش آلودگی هوا از طریق حذف سرویسهای ایاب و ذهاب دولتی که اغلب فرسوده هستند، میشود.
گفتنی است در حال حاضر اغلب کارکنان ادارات در ساعت 30/3 بعدازظهر از محل کار خود خارج شده و اتوبوس و مینیبوسهای فرسوده که در قالب سرویسهای ویژه ادارات دولتی در چرخه حملونقل درون شهری باقیماندهاند، پمپاژ دود در شهر را آغاز میکنند. در بسیاری از کشورهای پیشرفته برای صرفهجویی در مصرف انرژی و نیز کمک به تفریح شهروندان، معمولا اصناف مجبور هستند ساعت 6 یا 7 عصر محل کسب خود را تعطیل نمایند. انتظار دیگر از دولت این است که این موضوع را نیز در دستور کار خود قرار دهد.