نقاط درخشان بودجه 86

* یالثارات: بودجه‌ای که امسال از سوی دولت به مجلس شورای اسلامی ارائه شده دارای چه نقاط قوتی است که در بودجه‌های سالیان قبل این نقاط قوت لحاظ نشده بود؟
**ابطحی: اول آنکه دولت سعی کرده که قیمت ارز را با توجه به شرایط ویژه‌ای که در بازار نفتی وجود دارد قیمتی معتارف در نظر گرفته و پیشنهاد نماید. که این یکی از نقاط مثبت بودجه است. ثانیاً عنایت به افزایش رقم بودجه‌های عمرانی در این دوره هم لحاظ شده که نقطه قوت خوبی است چرا که هر چقدر منابع بودجه‌ای ما به سمت کارهای زیر بنایی و تولیدی با بازدهی اقتصادی مثبت کشیده شود نابسامانی‌های موجود در کشور رفع و رجوع خواهد شد. ثالثاً با توجه به بررسی‌هایی که تا به حال در مورد بودجه انجام داده‌ام و به خوبی می‌توان بدان اتکا کرد، در کل وابستگی بودجه به درآمدهای مالیاتی سال 86 افزایش پیدا کرده و همچنین سعی شده است که تبصره‌ها و پیشنهادهایی که در قالب ماده واحده بودجه آمده، مطالب روشن و شفافی باشد که اینها در مجموع نقاط مثبتی است که در بودجه وجود دارد.
*یالثارات: درصد اتکای این بودجه به نفت کاهش یافته و نسبت به بودجه‌های قبلی این درصد قابل توجه است. نظر شما در این زمینه چیست؟ از سوی دیگر علی‌رغم آنکه قیمت نفت براساس بشکه‌ای سی وسه دلار بسته شده و این قیمت نسبت به سال گذشته کاهش یافته اما بودجه‌های عمرانی هم کاهش معتنابهی نداشته است. این امر، چه تاثیراتی در اقتصاد کشور خواهد داشت؟
** ابطحی: معتقدم که رفتن به این سمت که اتکای بودجه از منابع نفتی کاهش یابد جزء مطالبی است که در سند چشم‌انداز بیست‌ساله به عنوان یک برنامه حتمی بایستی در بودجه‌های سالیانه لحاظ شود.
در سال گذشته هم بحث این بود که بایستی وابستگی بودجه هر چه بیشتر به نفت کاهش یابد از سوی دیگر افزایش حجم فعالیت‌های عمرانی و پروژه‌های زیربنایی و توجه به تولید و سرمایه‌گذاریهای تولیدی خواهد توانست در جهت اصلاح ساختار اقتصادی کشور نقش مهمی ایفا کند که این امر به شدت مورد تایید است و معتقد هستیم که این گام دولت گام قابل تشکر و خوبی است که امید داریم در سالهای آینده نیز تداوم یابد و در انتهای برنامه چهارم به آنچه که برنامه گفته دست پیدا کنیم.
*یالثارات: برخی از معتقدین در سال گذشته افزایش قابل توجه بودجه عمرانی دولت را نقد کردند اما امسال که با توجه به کاهش درآمدهای نفتی دولت، دولت با کاهش هزینه‌های جاری خود تنها یک و نیم درصد از بودجه عمرانی را کاهش داده است، این کاهش را مورد نقد قرار می‌دهند آیا این نقد وارد است؟
** ابطحی: البته سوای بحث‌های سیاسی که بعضاً در گوشه و کنار مطرح می‌شود اما در سال گذشته برخی از معتقدین افزایش شدید بودجه‌های عمرانی را مورد نقد قرار دادند بدین دلیل بود که معتقد بودند پتانسیل و توان داخلی کشور برای انجام این حجم از مسائل عمرانی کافی نیست و احتمالا این پروژه‌ها گران تمام می‌شود و کشور با کمبود لوازم و وسایل و موارد مورد نیاز خود برای اجرای پروژه‌ها رو به رو خواهد شد. که البته مشاهده شد در مقاطعی از سال مثلا در بخش فولاد کمبود پدید آمد و از قبل آن پروژه‌ها، مسکن و استفاده کننده‌های عمومی را تحت فشار قرار داد. اما به نظر می‌رسد این کاهش امسال کاهشی بسیار معقول و منطقی است. ما احساس می‌کنیم که دولت ضمن آنکه می‌خواهد روند اجرای پروژه‌های عمرانی و زیربنایی را با سرعت معقولی ادامه دهد مواظب این هم هست که در این بخش بیش از حد توان و طاقت کشور کاری تدارک نشود. در سخنان رئیس‌جمهور هم همین مطلب انعکاس داشت و در قالب بودجه هم این مطلب وجود داشت یعنی دولت به دنبال آن است که علاوه بر کار بزرگی که در سال 85 انجام داد تمام هم رغم خود را به کار گیرد تا با پروژه‌های نیمه تمامی که به شدت برای اقتصاد ملی مضر است رو به رو نباشیم. اگر بخواهیم ضرورهای این پروژه‌ها را که بودجه‌های کشور را مدفون کرده و بازده اقتصادی ندارند،محاسبه کنیم، می‌بینیم که خیلی بار مالی شدید و سختی بر اقتصاد کشور وارد می‌کند.
دولت به دنبال این است که سال آینده مقوله‌ای به نام پروژه‌های نیمه تمام نداشته باشیم.
* یالثارات: دولت و وزیر اقتصاد اعلام کرده‌اند که بودجه امسال نسبت به بودجه سال گذشته و در تفاوتی آشکار با بودجه‌های سالیان قبل عملیاتی بسته شده است. ارزیابی شما در این زمینه چیست؟
** ابطحی: بیست و هفت سال بود کارشناسان سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی بودجه‌هایی را می‌بستند که بودجه‌های نقدی بود؛ بودجه هزینه‌ و درآمد بود. یعنی هزینه‌ها را می‌نوشتند و پس از آن هم درآمدها را به شکلی با هزینه‌ها تطبیق می‌دادند.
یعنی تمام کوشش آنها این بود که کاری کنند که هزینه‌ها و درآمدها را که غیر واقعی بود بپوشاند. سال گذشته بعد از تکالیفی که در برنامه پنج ساله چهارم بر عهده دولت‌ها گذاشته بود دولت برای اولین باز بودجه را به صورت عملیاتی به مجلس ارائه داد. البته نقص‌هایی داشت که همان موقع هم اعلام کردیم که این مطلب در طول یک سال نمی‌تواند انجام شود چرا که برای عملیاتی شدن بودجه می‌بایست به شدت سیستم‌های نرم افزاری و حسابداری صنعتی و قیمت تمام شده را در واحدها توسعه داد. این کارها کار یک ساله نبود. لذا دولت حرکتی را که در سال گذشته انجام داد - همانگونه که وزیر محترم اقتصاد و دارایی فرمودند - تداوم داده و امیدواریم که شاهد بهبود روز به روز بودجه نویسی و عملیاتی‌تر شدن صددرصد آن در تمام فعالیت‌های مالی دولت باشیم.
* یالثارات: دولت در بودجه امسال به بحث کاهش هزینه‌های جاری اهتمام ورزیده و علاوه بر سال گذشته مقدار دیگری از هزینه‌های خود را در بودجه کاهش داده است. این بحث آیا انعکاس واقعی در بودجه دارد و در این صورت چه فوایدی را برای کشور به ارمغان خواهد آورد؟
** ابطحی: رئیس‌جمهور در سخنان خود اعلام کردند که چنین اقدامی را انجام داده‌اند. در اعداد و ارقام بودجه هم آن چیزی که ما تاکنون بررسی کرده‌ایم همین مطلب را نشان می‌دهد و می‌رساند که دولت به این سمت حرکت کرده است. هر چقدر دولت به سمت کاهش بودجه‌های جاری به پیش برود مطلوب و پرفایده است، هر چقدر دولت به این سمت حرکت کرده است. با توجه به اینکه ما یکی از بزرگترین مشکلاتی که در سطح کشور با آن مواجه هستیم مسأله حجم بزرگ دولت و فشاری است که این حجم بروکراسی وسیع به بدنه اقتصاد کشور وارد می‌آورد. دولت هر چقدر که بتواند در این راستا گامی بردارد و دستورات مقام معظم رهبری در مورد تسریع در اجرای‌تر کند خواهد توانست مملکت را به سوی شفافیت در عملکردها و کاهش بخش دولتی و کم شدن سایه این بخش در اقتصاد سوق دهد. پس این کار، کار بسیار خوبی است و بایستی دولت مصر باشد که در سال‌های آینده تداوم یابد تا جایگاه هزینه‌های جاری ما جایگاهی واقعی باشد و از رقم حجیمی که ما تاکنون آن را هزینه می‌کردیم و تورم‌زا و مشکل آفرین برای اقتصاد کشور بود خود را نجات دهیم.
* یالثارات: چه نقاط ضعفی در بودجه امسال به چشم می‌خورد که مجلس باتعامل دولت می‌تواند آن را مرتفع گرداند؟
** ابطحی: اگر بخواهیم منصفانه ، قضاوت کنیم ضمن همه نقاط مثبتی که بودجه از آن برخوردار است بایستی به نکته‌ای منفی در بودجه اشاره کنیم و آن هم افزایش بودجه شرکت‌های دولتی است. شرکت‌های دولتی یکی از مشکل‌زاترین بخش‌های بودجه درسالیان گذشته بوده‌اند. امسال مجدداً رقمی در حدود 23 درصد به بودجه شرکت‌های دولتی اضافه شده است. این در قالب بودجه سالیانه مصوب می‌شود اما متاسفانه راهکارهای کنترل و گرفتن گزارش‌ها از عملکردهای ایشان نه در اختیار مجلس است و نه دولت آن را به مجلس گزارش داده است. در شرکت‌ها و بنگاههای اقتصادی دولتی مع‌الاسف از گذشته به شدت ریخت و پاش وجود داشته و این مطلب را با عنایت به فرامین مقام معظم رهبری در رابطه با واگذاری امور به مردم نمی‌شود توجیه کرد. ما مقداری در این بخش نگرانی داریم و امیداوایم که با بحث‌ها و بررسی‌هایی که در کمیسیون تلفیق می‌کنیم بتوانیم آن را به نقطه تعادل مثبتی برسانیم تا شرکت‌های دولتی بیش از این چاق و فراخ و حجیم و غیر کارآمد نشوند چرا که معتقدیم که بسیاری از آنها منابع دولت را از بین می‌برند.