مهلتی دیگر برای آغاز تحریم

گروه سیاسی: نشست شورای امنیت سازمان ملل برای بررسی پرونده هسته‌ای ایران شامگاه چهارشنبه گذشته به وقت تهران در نیویورک آغاز شد.
نشست نیویورک پس از ارائه گزارش محمد البرادعی مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره فعالیت‌های هسته‌ای ایران و پایان بی‌نتیجه نشست پاریس که با حضور مدیران سیاسی پنج کشور عضو شورای امنیت یعنی آمریکا، انگلیس، فرانسه، چین و روسیه به همراه آلمان برگزار شده بود آغاز شد.
محور مذاکرات در نشست نیویورک قطعنامه پیشنهادی انگلیس و فرانسه در مورد ایران است.
بر اساس گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، فرانسه و انگلیس قطعنامه‌ای را به شورای امنیت ارایه کردند که در آن از ایران خواسته شده برنامه غنی‌سازی اورانیوم خود را کنار گذارد و در صورت امتناع تهران، احتمالا تحریماتی علیه کشور اتخاذ می‌شود.
به گزارش ایسناء این خبرگزاری آمریکایی افزود، چندین نماینده کشورهای مختلف در شورای امنیت اعلام کردند که آنها امیدوارند این قطعنامه مورد حمایت آمریکا، پیش از نشست وزرای خارجه در نیویروک در دوشنبه آینده پذیرفته شود، اما برخی از دیپلمات‌ها اظهار داشتند بعید است این مذاکرات به این سرعت فیصله پیدا کند.
طبق این گزارش ، این قطعنامه می‌تواند مشکلاتی را برای روسیه که توافقنامه تسلیحاتی و فن‌آوری با ایران د ارد و هم چنین چین به وجود آورد. این دو کشور اعلام کردند آنها قاطعانه مخالف اقدام شورای امنیت هستند و از حق وتوی خود در شورای امنیت برای مخالفت با این قطعنامه استفاده می‌کنند.
وانگ گوانگیا، نماینده چین در سازمان ملل پس از خروج از نشست شورای امنیت اعلام کرد: من فکر نمی‌کنم این قطعنامه نتایج خوبی به بار آورد. من فکر می‌کنم این قطعنامه خیلی سخت‌تر از چیزی است که انتظار می‌رفت.
این قطعنامه ایران را ملزم می‌کند تا غنی‌سازی را به حالت تعلیق در آورد و به ایران هشدار داده شورای امنیت می‌تواند اقدامات بیشتری را در صورت لزوم مورد بررسی قرار دهد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس لحن این قطعنامه را این گونه تعبیر کرد که باب تحریم علیه ایران باز است. در این قطعنامه جدید از ایران خواسته شده تا ساخت راکتور آب سنگین را متوقف و از کشورها خواسته شده تا از انتقال کالا و فن آوری که به چرخه غنی سازی اورانیوم در ایران و برنامه‌های موشکی کمک می‌کند خودداری کنند.
این قطعنامه بر اساس بند 7 منشور سازمان ملل تنظیم شده که احتمال استفاده از تحریم و زور در صورت عدم اجرای آن از سوی ایران وجود دارد.
نمایندگان شورای امنیت اعلام کردند که بند 7 هسته این قطعنامه است و اعلام کرده‌اند اقدامات دیگر نظیر تهدید برای اعمال طرح‌های بیشتر و مسدود کردن انتقال فن‌آوری می‌تواند کنار گذاشته شود.
امیر جونز پاری، نماینده انگلیس در سازمان ملل اعلام کرد: از لحاظ اهداف استراتژیک هیچ جیزی بین شش کشور از ما وجود ندارد. ما نمی‌خواهیم ایرانی را با توانمندی سلاح‌های هسته‌ای مشاهده کنیم. در خصوص جزییات این قطعنامه رایزنی‌هایی انجام شده و این رایزنی‌های ادامه می‌یابد.
این قطعنامه هم چنین به دنبال گزارشی از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در خصوص موافقت ایران خواهد بود.
هیچ جدول زمان‌بندی برای این گزارش ارایه نشده، اما ژان مارک دلا سابلیر، نماینده فرانسه در سازمان ملل اعلام کرد که وی می‌خواهد این گزارش تا اوایل ماه ژوین (اواسط خردادماه) اعلام شود.
در همین حال خبرگزاری فرانسه به نقل از یک مقام عالی‌رتبه وزارت امور خارجه آمریکا نوشت که واشنگتن انتظار ندارد دست کم تا پیش از سه شنبه درباره برنامه هسته‌ای ایران در سازمان ملل رای‌گیری شود.
شان مک کورمک، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا گفت که مشاورات درباره قطعنامه پیشنهادی فرانسه و انگلیس درباره برنامه هسته‌ای ایران ادامه خواهد داشت و مدیران سیاسی پنج عضو دایم شورای امنیت و آلمان روز دوشنبه در ضیافت شامی درباره آن مذاکره خواهند کرد.
این گزارش به نقل از مقام عالی‌رتبه یاد شده که خواست نامش فاش نشود ادامه داد: واقعا انتظار ندارم که این قطعنامه تا پیش از ضیافت شام به رای گذاشته شود.
مک کورمک درباره اینکه واشنگتن می‌خواهد چه اندازه زمان در اختیار ایران برای پایبندی به ضرب‌الاجلی جدید قرار دهد چیزی نگفت، اما اظهار کرد : این مدت خیلی طولانی نخواهد بود. فکر می کنم برخی درباره دو هفته یا یک ماه صحبت کرده‌اند.
وی افزود: مذاکره درباره زبان خاص قطعنامه هم چنان ادامه دارد و ما امیدواریم که ساسا آنچه شما در این قطعنامه می‌بینید، چیزی باشد که افراد در نهایت به آن رای خواهند داد.
مک کورمک ادامه داد: ما امیدوار به رسیدن به رای متفق القول هستیم و خواهیم دید که به آن می‌رسیم یا خیر.
بنابراین موضوع قطعنامه موضوع اصلی ضیافت شام دوشنبه شب خواهد بود که رایس در آن میزبان همتایانش از روسیه، چین، انگلیس، فرانسه و آلمان است.
مک کورمک گفت، در این نشست علاوه بر قطعنامه درباره اینکه گام‌های دیپلماتیک بعدی که ممکن است در صورت تداوم سرپیچی ایران از جامعه بین‌المللی به آن نیاز باشد، چه خواهد بود، مذاکره خواهد شد.
آمریکا همچنین تسریع تکمیل قطعنامه سازمان ملل را خواستار شد که از ایران می‌خواهد فعالیت‌های فرآوری اورانیوم و پلوتونیوم را به حالت تعلیق در آورد.
جان بولتون، نماینده آمریکا در سازمان ملل روز پنجشنبه گفت که بیشتر دولت‌های پنج عضو دایم شورای امنیت به نمایندگانشان گفته‌اند تا سه روز آینده و پیش از نشست وزیران خارجه 1+5 تدوین قطعنامه را پایان دهند.
وی پس از نشست پشت درهای بسته پنج عضودایم شورای امنیت گفت: شکی نیست که ما تمایل داریم در مرحله‌ای سریع به تصمیم برسیم.
بولتون ودیگر همتایانش در چین و فراسنه همگی گفتند که مذاکرات خوبی درباره پیش‌نویس قطعنامه داشته‌اند.
با این حال بولتون نگفت که در میان پنج دارنده حق وتو در این باره توافقی وجود دارد.
وی افزود: ما می‌خواهیم کاملا روشن سازیم که راه حلی مسالمت‌آمیز و دیپلماتیک را دنبال می‌کنیم و به ایران فرصت دیگری دهیم تا در مسیر نسنجیده‌اش تجدیدنظر کند.
از سوی دیگر نماینده دایم آمریکا در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در وین اظهار داشت: پرونده هسته‌ای ایران در اختیار شورای امنیت قرار دارد؛ بنابراین صدور قطعنامه‌ای تحت بند هفت منشور سازمان ملل ضروری است.
گریگوری شولت، نماینده دایم آمریکا در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گفتگو با روزنامه‌نگاران عرب در لندن با اشاره به بند هفت منشور سازمان ملل که عمل به درخواست‌های شورای امنیت را اجباری می‌کند و سازمان‌های جهانی را به آن می‌دارد که مجازات‌هایی را اعمال کنند و یا برای اجرای آن از قدرت نظامی استفاده کنند، گفت که در حال حاضر کشورش به همراه متحدان اروپایی یعنی انگلیس، فرانسه و آلمان در حال حاضر مجازات‌هایی است که علیه ایران تحمیل شده است.
وی با متهم کردن ایران به عمل نکردن به هیچ یک از خواست‌های سازمان ملل عمل نکرده و تهدید خواند تهران برای صلح جهانی اظهار داشت: قانع کردن ایران به در پیش گرفتن تصمیمات درست در زمینه توقف غنی‌سازی اورانیوم نیازمند استفاده از دیپلماسی مستمر و قاطع است.
وی با ابراز این ادعا که گزارش محمد البرادعی، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دلایل عدم اعتماد جهان به برنامه هسته ای ایران را ثابت می‌کند، ادعا کرد: این گزارش نشان می‌دهد که ایران برای دستیابی گام به گام به سلاح هسته‌ای مصر است.
شولت مدعی شد: دستیابی به این گونه سلاح‌های هسته‌ای ایران را تشویق می‌کند که در جهت تهدید منطقه و به ویژه تهدید روند صلح در خاورمیانه و حتی حضور اسراییل قدم بردارد. ایران شیوه انزوا و رویارویی را در پیش گرفته امام هم چنان این امکان برای ایران وجود دارد که از شیوه مذاکره استفاده نماید.
نماینده آمریکا در آژانس در گفتگو با الشرق الاوسط نیز بیان داشت : هم چنان فرصت برای انجام تلاشهای مطلوب به منظور دستیابی به اجماع میان کشورهای عضو شورای امنیت برای چگونگی برخورد با ایران وجود دارد.
وی افزود که کشورش انتظار ندارد فردا، هفته آینده و یا سال آینده ایران به سلاح هسته‌ای دسترسی پیدا کند: اگر چه ایران به زودی تهدیدی به شمار نمی‌رود، اما در آینده یک تهدید است و باید مانع از آن شد.
وی افزود: از هر زمانی که به ایران داده می‌شود این کشور از آن برای توسعه برنامه هسته‌ای‌اش استفاده می‌کند مثل آنچه که اخیرا شاهد آن بودیم و این کشور اعلام کرد که تا 8/4 درصد غنی‌سازی انجام داده است.
شولت در ادامه ادعاهایش گفت: هیاتی ایرانی که اخیرا به منظور بررسی هسته‌ای کشورشان وارد وین شده‌اند به هیچ یک از سوالات آژانش پاسخ نداده و با نمایندگان آژانس از جمله البرادعی همکاری نداشته‌اند.
وی افزود: تلاشها در شورای امنیت در خصوص طرحی که ایران را ملزم به توقف غنی‌سازی کند، ادامه دارد و کاملا مطمئن هستیم که به رغم اعتراض‌های روسیه و چین با اعمال تحریم علیه ایران به اجماع در شورای امنیت دست خواهیم یافت.
این مقام آمریکایی در ادامه گفت: پنج کشور بر سر ضرورت جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای اجماع دارند و امیدوار است که هر چه سریعتر توافقی بر سر قطعنامه‌های بین‌المللی حاصل شود.
وی با رد هرگونه توضیحی در خصوص پیامدهای تحریم ایران گفت: تحریم‌ها هدفمند و مشخص خواهند بود مثل ایجاد قید و شرطی برای سفر برخی مسئولان ایرانی و یا اموال آنها.
شولت ادامه داد که کشورش تمامی تحریم‌های ممکن علیه ایران از جمله انزوای بین‌المللی را مورد بررسی قرار می دهد.
مخالفت ایران با قطعنامه پیشنهادی
نماینده دایم ایران نزد سازمان ملل از قطعنامه پیشنهادی در شورای امنیت درباره مساله هسته‌ای ایران که به اقدام بیشتر که می‌تواند تحریم‌ها را شامل شود اشاره می‌کند به شدت انتقاد کرد و اظهار داشت که این قطعنامه بیشتر رویارویی را تحریک می‌کند تا اینکه به حل مشاجره بپردازد.
به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری آسوشیتدپرس، جواد ظریف، نماینده دایم ایران در سازمان ملل گفت: جای تاسف است که آمریکا، انگلیس و فرانسه رویکردی مواجهه‌جویانه را دنبال می کنند؛ زیرا امکانات انبوهی برای یافتن راه حلی مسالمت آمیز وجود دارد.
ظریف گفت: در هر صورت این پیش‌نویس قصد تدوین گرانش را برای ایجاد بحران در جایی که به بحران نیازی نیست و ایجاد فضای تنش که منطقه ما به آن نیاز ندارد و می‌تواند فقط با اجازه دادن به انجام مذاکرات جدی مقطعی و سنجیده از آن جلوگیری شود، نشان می‌دهد.
نماینده ایران در سازمان ملل اظهار داشت: معتقدم این قطعنامه هیچ هدفی دیگر ندارد جز آنکه این مساله را به سوی رویارویی سوق دهد.
وی ادامه داد: امکاناتی برای همکاری وجود دارد اما این قطعنامه نشان می‌دهد که نیت تدوین گرانش ممانعت از همکاری و حرکت به سوی رویارویی است.
ظریف بار دیگر تکرار کرد: ایران به تهدید و ارعاب خوب پاسخ نخواهد داد.
وی گفت: فکر می‌کنم منظور ایران از این که ما آماده‌ایم با معیارهای شفاف‌ساز پیش رویم، بسیار روشن بوده است ایران برای راه‌حلی از طریق مذاکره آمادگی دارد.
جان بولتون، نماینده آمریکا در سازمان ملل مدعی شد: تنها رویارویی در اینجا آن چیزی است که ایران انجام می‌دهد. اگر آن‌ها از دنبال کردن تسلیحات هسته‌ای خودداری کنند همه چیزها ممکن خواهد بود.
نماینده ایران در سازمان ملل گفت که مساله واقعی تعلیق غنی‌سازی نیست بلکه یافتن راهی برای تحقق دو قطب معاهده منع اشاعه هسته‌ای است که حقوق ایران و منع اشاعه را تضمین کنند.
ظریف ادامه داد: ایران قطعا برای هر دو این عناصر آمادگی دارد و ما برای تضمین هر دوی آن هر آنچه ممکن است انجام خواهیم داد.
روسیه خواستار اصلاح قطعنامه است
نماینده جدید روسیه در سازمان ملل گفت: ممکن است مسکو در صورت پاسخ داده شدن به نگرانی‌اش در خصوص پیش‌نویس قطعنامه پیشنهادی فرانسه – انگلیس علیه برنامه هسته‌ای ایران آمادگی حمایت از آن را داشته باشد.
به گزارش ایسنا به نقل از روزنامه مسکونیوز، ویتالی چورکین، نماینده جدید روسیه در سازمان ملل پس از شرکت در نشست شورای امنیت که در آن فرانسه و انگلیس پیش‌نویس قطعنامه‌ای را علیه ایران ارایه دادند، به خبرنگاران گفت: از نظر ما قطعنامه ابزاری برای پیشبرد راه حل دیپلماتیک و سیاسی این مساله است.
وی افزود: هدف فدراسیون روسیه اطمینان یافتن از آن است که رژیم منع اشاعه تقویت می‌شود، ما معتقد نیستیم که موضوع می‌تواند با توسل به زور حل شود.
چورکین در پاسخ به این سوال که آیا مسکو حاضر به پذیرش پیش‌نویس در صورتی است که اصلاحاتی در آن صورت گیرد و به نگرانی‌اش پاسخ داده شود؟ گفت : البته ما در اتخاذ این تصمیم که باید با این قطعنامه پیش رویم، مشارکت کردیم.
وی افزود: ما برخی چیزها را داریم که درباره آن بسیار احساس جدیت می‌کنیم. اگر با آن چیزها موافقت کنند تا آنجایی که به ما مربوط می‌شود، این روند می‌تواند تسریع شود و اگر این طور نباشد، آنگاه احتمالا مدتی زمان خواهد برد.
چورکین ابراز امیدواری کرد که شورا بتواند درباره پیش‌نویس قطعنامه تا پیش از نشست وزیران امور خارجه پنج عضو دایم شورای امنیت و آلمان تصمیم‌گیری کند.
وی افزود: راه‌حل‌های سیاسی و دیپلماتیک همچنان ممکن می‌باشد و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همچنان کارهای بسیاری را در پیش رو دارد.
چورکین گفت که مسکو نسبت به تحریم‌ها تردید دارد.
وی اظهار داشت که شورای امنیت نباید برای حل مساله ایران به زور متوسل شود.
نماینده روسیه در سازمان ملل تاکید کرد: موضع اصولی ما چنین است که نباید هیچ چیزی وجود داشته باشد که بر اساس آن استدلالی شود که با تکیه بر این قطعنامه می‌توان به زور متوسل شود، زیرا ما یقین داریم که هیچ گونه راه حل نظامی برای این مشکل وجود ندارد و این مساله هر قدر که سخت و مشکل باشد، باید از طریق سیاسی و دیپلماسی حل شود.
وی گفت: اعضای شورای امنیت توافق کردند که کاربر روی قطعنامه را ادامه دهند.
نماینده روسیه درباره گزارش محمد البرادعی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز گفت: البرادعی گزارش بسیار مفید و پر محتوا را تهیه کرده است که طبق آن هنوز هم پتانسیل بسیاری برای همکاری ایران با آژانس باقی‌مانده است.
وی ادامه داد: موضع اصلوی ما چنین است که قطعنامه یکی از راه‌حل های سیاسی دیپلماتیک است که در آن رژیم منع اشاعه تاکید، تحکیم و رعایت شود، در عین حال تمامی اعضای پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (ان.پی.تی) امکان توسعه صنایع انرژی هسته ای صلح‌آمیز را خواهند داشت.
سرگئی لاوروف نیز تاکید کرد: جامعه جهانی باید در تلاش‌هایش برای حل مساله هسته‌ای ایران به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی متکی باشد.
وزیر امور خارجه روسیه دیروز به خبرنگاران در مسکو گفت: ضروری است از تداوم فعالیت‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در ایران حمایت شود.
وی افزود : امیدوارم هدف تمامی تلاش‌های جامعه بین‌المللی در وین و نیویورک دقیقا همین امر باشد.
چند پارگی اعضای سازمان ملل از دید فایننشیال تایمز
یک روزنامه انگلیسی نوشت: فرانسه و انگلیس چهارشنبه شب به گونه‌ای غیر منتظره قطعنامه‌ای شدیداللحن را به شورای امنیت ارایه کردند که از ایران می‌خواهد غنی‌سازی هسته‌ای را متوقف کند و یا با «اقدامات بعدی» مواجه شود.
به گزارش ایسنا، روزنامه فایننشیال تایمز نوشت، چین و روسیه فورا این پیش‌نویس را رد و اعلام کردند که این پیش‌نویس بسیار تهاجمی است و نیاز به آن دارد که دوباره بر روی آن کار شود.
وانگ گوانگیا، سفیر چین در سازمان ملل گفت: فکر نمی‌کنم این پیش‌نویس آن گونه که در حال حاضر ارایه شده به نتایج خوبی منجر شود.
هر دو کشور مخالف آن هستند که از بند 7 منشور سازمان ملل که به صورت سختگیرانه‌ای با مسایل مربوط به صلح و امنیت بین‌المللی برخورد می‌کند، استفاده شود. اما انگلیس و فرانسه می‌گویند استفاده از بند 7 منشور حیاتی است.
پیش‌نویس فرانسوی – انگلیسی به ایران می‌گوید که فورا «تمام فعالیت‌های مرتبط با غنی‌سازی و بازفرآوری» از جمله تحقیق و توسعه و همچنین ساخت نیروگاه آب سنگین را به حال تعلیق در آورد. آن و پیش‌نویس همچنین از تمام کشورها می‌خواهد «در جلوگیری از انتقال موارد، مواد، کالاها و فن‌آوری‌هایی که می‌تواند به فعالیت‌های مرتبط با غنی‌سازی و بازآفروری در ایران و برنامه‌های موشکی کمک کند، مراقب باشند.»
این روزنامه تفسیر کرد، این عبارت ظاهرا می تواند پیش‌زمینه‌ای برای تحریم‌های احتمالی در چارچوب یا خارج از چارچوب سازمان ملل باشد. اما امیر جونز پری، سفیر انگلیس در سازمان ملل گفت که این یادآور «الزامات موجود و نه منادی تحریم» باشد.
از سوی دیگر ویتالی چرکین، سفیر روسیه در سازمان ملل تاکید کرد که قطعنامه احتمالی باید به جای بحران‌زایی بر راه‌حلی سیاسی و دیپلماتیک تاکید کند.
وی گفت: ما اعتقاد نداریم که این موضوع بتواند از طریق اعمال زور قابل حل باشد. ما بسیار به تحریم‌ها بد گمانیم. از منظر تاریخی آنها هیچ گاه خیلی مفید نبوده‌اند.
اما جان بولتون، سفیر آمریکا گفت «نکته بنیادین» این است که آیا روسیه و چین با بند 7 منشور موافقت خواهند کرد یا خیر. او گفت: اگر آنها حاضر به توافق بر سر این امر باشند، ما به بررسی احتمالات آتی خواهیم پرداخت.
بر اساس این گزارش، حامیان پیش‌نویس قطعنامه فعلی امیدوارند که بتوانند پیش از برگزاری نشست روز دوشنبه وزیران امور خارجه 1+5 در نیویورک به توافقی بر سر متن این قطعنامه برسند. اما دیپلمات‌ها می‌گویند نشست پاریس که هفته گذشته میان مقامات ارشد این شش کشور برگزار شد، خوب پیش نرفت و انتظار دارند که گفت‌و‌گوهای سختی پیش روی وزیران خارجه این کشورها باشد.