50 سـال اوپـک

با وجود گذشت نیم قرن از فعالیت اوپک، این سازمان همچنان نقش کلیدی خود در تثبیت بازارهای جهانی نفت خام را حفظ کرده است.
اوپک در حالی پنجاهمین سال تولد خود را جشن گرفت که نقش کلیدی خود در این بازارها را پس از گذشت پنج دهه همچنان حفظ کرده است و این در حالی است که تولید کشورهای غیرعضو اوپک رو به کاهش می‌رود و مصرف کنندگان در سراسر جهان با وجود این که متقاضی استفاده از انرژی‌های تجدید پذیر هستند، اما همچنان در بسیاری از صنایع خود از سوخت‌های فسیلی بهره می‌گیرند.
سازمان کشورهای صادر کننده نفت (اوپک) در 14 سپتامبر 1960 میلادی در بغداد با حضور پنج کشور ایران، عراق، کویت، عربستان سعودی و ونزوئلا تاسیس شد، هدف آنها از تشکیل این نهاد جهانی، کنترل قیمت‌های نفت خام و افزایش درآمدهای کشورهای عضو این سازمان بود.
اوپک هم اکنون در آستانه پنجاه سالگی 12 عضو دارد و حدود 40 درصد نفت خام جهان را تولید می‌کند و 60 درصد از مجموع ذخایر جهانی نفت خام را در اختیار دارد.
اوپک در زمان جنگ اعراب با رژیم صهیونیستی (دهه 1970 میلادی) و همچنین در زمان وقوع انقلاب اسلامی ایران توانست قدرت نفوذ خود بر بازارهای جهانی نفت خام را با کاهش تولید و تاثیرگذاری بر قیمت‌ها به رخ جهانیان بکشد.
اما اوپک در یک دهه پس از آن درست زمانی‌که کشورهای تولید کننده غیر عضو اوپک به کمک ازدیاد برداشت از ذخایر نفت خام دریای شمال اقدام به افزایش تولید خود کردند، با رقابت جدی تری روبه رو شد.روسیه چندی است با در اختیار گرفتن مقام نخست تولید کننده نفت خام جهان با نروژ و کشورهای اوپکی از جمله نیجریه و قطر رقابت می‌کند.
نابائو تاناکا، رئیس آژانس بین المللی انرژی (آی.یی.ای) گفته بود: وابستگی جهان به نفت خام اوپک تا پنج یا ده سال آینده افزایش می‌یابد، در حالی که تولید نفت خام کشورهای غیر عضو اوپک با افت روبه رو خواهد بود.با توجه به افزایش تقاضا برای سوخت‌های پاک و انرژی‌های تجدیدپذیر برای مبازره با تغییرات اقلیمی جهان و افزایش اخیر قیمت‌های جهانی نفت خام، موقعیت تمامی تولید کنندگان نفت خام در جهان متزلزل شده است.
پائول هورسنل، یک تحلیلگر در موسسه کاپیتال بارکلیز، در این باره می‌گوید: تا حدودی زود است که بخواهیم در باره پایان عمر اوپک و کاهش تاثیرگذاری این سازمان در بازارهای جهانی بحث کنیم. اگرچه همچنان ما شاهد مخالفت‌هایی با حضور اوپک در بازارهای جهانی نفت هستیم و بسیاری از تحلیلگران سعی بر کم رنگ کردن نقش اوپک در بازارهای جهانی دارند.
این در حالی است که اوپک امروزه یک سازمان تثبیت شده و مقتدر در جهان به شمار می‌رود و توانسته است در طول پنج دهه فعالیت خود، اعتبار بسیاری کسب کند. چنان که ویلسون پاستور، با بیان این که این سازمان از هنگام تاسیس تاکنون موفقیت‌های بسیاری را برای کشورهای عضو این سازمان به ارمغان آورده است، اظهار امیدواری می‌کند که این سازمان تا پنجاه سال آینده نیز همچنان پابرجا بماند.
پاستور می‌افزاید: نفت خام و بازارهای جهانی این ماده تا پیش از تاسیس اوپک در انحصار شرکت‌های نفتی بین المللی بود، اما امروزه این تولیدکنندگان هستند که با تصمیم‌های خود، هدایت بازارهای جهانی نفت را به دست گرفته‌اند و این هدفی است که اوپک آن را دنبال می‌کرد و هم اکنون هم به آن دست یافته است.
همچنین شکیب خلیل، وزیر انرژی و معادن الجزایر، می‌گوید: اوپک امروزه یک سازمان تثبیت شده و مقتدر در جهان به شمار می‌رود و توانسته است در طول پنج دهه فعالیت خود، اعتبار بسیاری کسب کند.
وی می‌گوید: اوپک برنامه‌ای منظم دارد و همچنان آماده مبارزه با چالش‌های آینده بازار‌های جهانی نفت خام است. وی می‌افزاید: اوپک سازمانی است که در میان دیگر سازمان‌های بین المللی برای خود اعتبار و شهرت خاصی به دست آورده و همواره نشان داده است که خواهان گفتگو و همکاری با دیگر نهادهای بین المللی است. این مقام الجزایری تاکید کرد: اوپک همچنان به دنبال رسیدن به اهداف خود است که یکی از آنها را می‌توان همکاری با کشورهای در حال توسعه خواند، اوپک یگانه سازمان متشکل از کشورهای در حال توسعه بوده که توانسته است در این عرصه به موفقیت‌های بسیاری دست یابد.
خلیل با تاکید بر این که عضویت الجزایر در اوپک تضمین کننده درآمدهای این کشور بوده است، یادآور شد: عضویت الجزایر در اوپک به توسعه این کشور، منابع انسانی و برنامه‌های توسعه‌ای 20 سال آینده کمک‌های بسیاری کرده است.
خلیل یادآور می‌شود: تضمین عرضه منظم نفت در بازارهای جهانی و امنیت تقاضا و حمایت‌ها از فعالیت‌های زیست محیطی و سرمایه گذاری شرکت‌ها در بخش‌های نفتی همچنان از اهداف اوپک به شمار می‌رود. وزیر انرژی الجزایر می‌گوید: فکر می‌کنم اوپک هم اکنون برای حل چالش‌های پیش رو و رسیدن به اهداف تعیین شده شرایط مطلوبی دارد و فکر می‌کنم در سال‌های آینده، اعضای اوپک افزایش خواهند یافت و مطمئنم که اوپک همچون گذشته به راه خود برای رسیدن به اهدافش ادامه می‌دهد.
همچنین حسین الشهرستانی، وزیر نفت عراق، در این باره می‌گوید: افتخار می‌کنیم که اوپک توانسته است در 50 سال گذشته به اهداف خود دست یابد و ما هم خود را برای فعالیت‌های پنجاه سال آینده آماده کرده ایم.
وزیر نفت عراق می‌افزاید: اوپک همواره برای عرضه منظم نفت در بازارهای جهانی تلاش کرده است و من مطمئنم که این روند در دهه‌های آینده نیز ادامه خواهد داشت.
وی اعلام می‌کند: اوپک در آینده با چالش‌های تازه از جمله افزایش تولید و استفاده از فناوری‌های جدید برای توسعه ذخایر نفتی کشورهای عضو رو به رو خواهد بود، اما مطمئن هستم که این سازمان، سطح تولید خود را مطابق با شرایط اقتصادی جهان حفظ می‌کند.
درخصوص ارزیابی موفقیت‌ها و ناکامی‌های اوپک در نیم قرن گذشته اظهار نظرهای موافق و مخالف بسیار است. برای نمونه موافقان با پذیرش این‌که هر سازمانی نقاط قوت و ضعف دارد، تاکید می‌کنند که در نگاه مقایسه‌ای بین اوپک با دیگر سازمان‌ها به نظر می‌رسد اوپک یکی از موفق‌ترین سازمان‌های بین‌المللی در این کشورهاست.
این در حالیست که مخالفان روند کنونی اوپک با اشاره به این‌که هنوز اساسنامه اوپک مربوط به 50 سال پیش است، توصیه می‌کنند که بهتر است تغییراتی در کاربری‌های این سازمان با توجه به تجربه 50 ساله آن ایجاد شود. همچنین باوجود سیستم سهمیه‌بندی در اوپک که منتقدان آن را مهم‌ترین کار اوپک می‌دانند، ملاحظه می‌شود که باوجود اجماع اعضا بر تصمیم‌گیری‌ها به‌طور معمول پایبندی کشورها حتی در شرایط شکننده قیمت‌ها در دو سال گذشته به‌طور میانگین حدود 50 درصد بوده است. برخی کارشناسان هم معتقدند با گران‌تر شدن قیمت‌های نفت در سال‌های آینده به‌دلیل کاهش طبیعی تولید کشورها از یک طرف و رشد صنعتی کشورها به‌ویژه چین و هند از سوی دیگرکه نیاز به انرژی را افزایش خواهد داد، سیستم سهمیه‌بندی هم خود به خود از بین می‌رود و آنگاه باید دید اوپک چه تغییری در رویکردهای خود برای حفط قدرت این سازمان ایجاد خواهد کرد.
در این میان صد و پنجاه و هفتمین نشست اعضای سازمان اوپک برای تصمیم‌گیری درخصوص سیاست‌های تولید نفت پنج‌شنبه گذشته در محل دبیرخانه این سازمان در وین ـ پایتخت اتریش ـ آغاز شد و این بار به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)،‌ وزیران نفت کشورهای عضو سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) درحالی فردا در وین به دیدار هم می‌روند که بازهم مانند چند نشست اخیر می‌توان نتیجه این دیدار را پیش‌بینی کرد که از "تثبیت تولید نفت" حکایت می‌کند.
این درحالی است که نشست فردای اوپک با جلسات قبلی از یک نظر متفاوت است؛ بیش از یک ماه است که قیمت نفت خود را از محدوده قیمتی 75 دلار جدا کرده و به سطوح بالای 80 دلار رسانده است.
با این‌حال، باوجودی که پیش‌بینی در بازار نفت به طور کلی کار عاقلانه‌ای به نظر نمی‌رسد، این‌بار هم مانند چند نشست قبلی ـ همچنان که تقریبا قطعی به نظر می‌رسد ـ اعضای این سازمان در نشست خود، باز هم تغییری در میزان تولید نفت ایجاد نکردند.
اوپک اکنون بیش از یک‌سال است که سطح تولید خود را تغییر نداده است و درحالی که هنوز اقتصاد جهانی دوران نقاهت خود را پس از عبور از دوران طوفانی بحران اقتصادی می‌گذراند،‌ اعضای اوپک نمی‌خواهند تصمیمی داشته باشند که با این وضع اقتصادی دست‌ به گریبان شوند.
در حقیقت کاهش سقف تولید اوپک از نشست 149 (شهریور 1387) آغاز شد. زیرا کاهش قیمت به بیشترین سطح خود رسیده بود و اعضای سازمان کشورهای صادرکننده نفت پس از ساعت‌ها بحث و بررسی از تصمیم خود برای تغییر ساختار سهمیه‌های تولید و کاهش میزان عرضه نفت این سازمان در سطح 500 هزار بشکه در روز خبر دادند؛ به این ترتیب سقف تولید رسمی جدید اوپک به 8/28 میلیون بشکه در روز رسید، درحالی که هدف تولید پیشین اوپک معادل 67/29میلیون بشکه در روز بود.
به‌دنبال آن با جدی‌شدن بحران جهانی اقتصاد و کاهش قیمت‌های نفت، اوپک نشست اضطراری را در اوایل آبان 1387 در وین برگزار کرد که در آن جلسه قرار شد تولید نفت از ابتدای ماه نوامبر 5/1میلیون بشکه کاهش پیدا کند و به 3/27 میلیون بشکه در روز برسد.
باوجود کاهش 2میلیون بشکه‌ای تولید اوپک در دو نشست، قیمت‌های نفت روند نزولی خود را حفظ کرد تا جایی که در نشست مشورتی اوپک که در اوایل آذر همان سال در قاهره برگزار شد، تصمیم‌های جدی برای کاهش مجدد سقف تولید گرفته شد.
نگرانی اعضا از کاهش قیمت‌ها تا آنجا پیش رفت که در آخرین روز سال 2008میلادی با کاهش قیمت نفت اوپک به 33 دلار و 36 سنت، به حداکثر خود رسید.
به این ترتیب بود که در نشست 151 در الجزایر در دی 1387، اوپک تصمیم گرفت تولید خود را 2/2 میلیون بشکه دیگر کم کند که به این ترتیب با احتساب 2 میلیون بشکه قبلی، تولید این سازمان در کمتر از چهار ماه 2/4 میلیون بشکه کاهش یافت و به 1/24میلیون بشکه در روز رسید.
پس از این کاهش 2/4 میلیون بشکه‌ای، روند قیمت‌ها به تدریج رو به رشد گذاشت تا آنجا که اوپک را متقاعد کرد در نشست 151 (اسفند 1387) تولید را ثابت نگه دارد. از آن پس هم در چهار نشست بعدی در 5/1 سال گذشته (نشست‌های 153 تا 156) اوپک سقف تولید را بدون تغییر ثابت نگه داشته است.
در اینجا باید گفت: تصمیم برای حفظ سقف تولید نفت این مجموعه برای ششمین بار متوالی اقدام شوک برانگیزی برای مصرف کنندگان این کالای استراتژیک نبود به طوری که تا پیش از برگزاری اجلاس وین، اکثر کشورهای عضو اوپک با توجه به وجود تعادل بین عرضه و تقاضا در بازار، خواستار تثبیت تولید نفت این سازمان شده بودند.
سید مسعود میرکاظمی پیش از سفر به وین با تاکید بر اینکه هم اکنون کشورهای مختلف جهان با رکود اقتصادی دست و پنجه نرم می‌کنند، گفته بود: مهمترین عامل ایجاد بحران اقتصاد جهانی، صدور اسناد بدون پشتوانه در بازارهای مالی و اعتباری در جهان است.
وزیر نفت با بیان اینکه رکود اقتصادی منجر به کاهش تقاضا و در نهایت توقف سرمایه گذاری‌ها در صنایع نفت کشورهای تولید کننده شده است، اظهار کرده بود: با این وجود هم اکنون تناسبی بین عرضه و تقاضای نفت در بازارهای جهانی حکمفرما است؛ بدین ترتیب پیش بینی می‌شود در نشست آتی اوپک سقف تولید نفت این سازمان حفظ شود.
بر اساس بررسی‌های انجام شده ارزش واقعی نفت در شرایط فعلی حدود 11 دلار است، از این رو برخی از تولید کنندگان بزرگ قیمت 80 تا 85 دلار را مناسب‌ترین قیمت برای نفت خام می‌دانند.
اما با وجود تصمیم 12 تولید کننده بزرگ نفت خام جهان، بازارهای طلای سیاه به این تصمیم اوپک واکنش مثبت نشان داد به طوری که بهای نفت در بازار نیویورک و لندن با افزایشی چند سنتی به ترتیب به 12/84و 27/83 دلار افزایش یافت.
سبد نفتی اوپک هم متشکل از 12 نوع نفت سبک و سنگین در معاملات روز بعد از برگزاری اجلاس با افزایشی حدود 40 سنتی به سطح 44/80 دلار به ازای هر بشکه افزایش یافته است.
اوپک اخیراً با انتشار گزارشی درباره تقاضای نفت برای ادامه سال‌جاری و سال آینده میلادی، افزایش تقاضا برای خرید این کالای سیاسی را در گرو بازسازی اقتصاد جهانی و میزان واردات چین می‌داند و اعلام کرده است: در مجموع پیش بینی می‌شود برای سال آینده روزانه 80 هزار بشکه تقاضا برای خرید نفت در بازارهای مختلف اضافه شود.
به گونه‌ای که متوسط تقاضای نفت در سالجاری میلادی به روزانه 85 میلیون و 590 هزار بشکه و در سال آینده میلادی به 86 میلیون و 640 هزار بشکه در روز افزایش می‌یابد.
در همین زمینه آژانس بین المللی انرژی هم با اشاره به پیش بینی برای افزایش تقاضای نفتی در سال 2011 میلادی، اظهار داشته است: با توجه به فرا رسیدن فصل سرما در نیمکره شمالی، نیاز به تکمیل کردن ظرفیت مخازن و انبارهای انرژی در ماه‌های پیش رو، به تعداد طرفداران نفت افزوده می‌شود.
این مجموعه بین المللی تاکید کرده است: میزان تقاضا برای نفت خام از 94/86 میلیون بشکه به 16/88 بشکه در سال 2011 میلادی افزایش خواهد یافت.
این سازمان بین المللی همچنین تاکید کرده است که این رشد تقاضا به خاطر گرفتاری غرب در بحران مالی ممکن است از سرعت پایینی برخوردار باشد.
«دیوید وایو» مدیر بخش بازار نفت آژانس بین المللی انرژی تاکید می‌کند، با ادامه سطح عرضه کنونی به بازار انتظار می‌رود تا نیمه سال آینده حجم تقاضا در عرضه به سطحی متوازن برسد.
مدیر ارشد آژانس بین المللی انرژی هشدار داده است که کاهش تولید در سطح جهانی در شرایط کنونی می‌تواند به کاهش تقاضای جهانی برای انرژی منجر شود.
گزارش آژانس بین المللی انرژی در پایان، خواستار پای بندی کشورهای عضو اوپک به سطح توافق شده درباره میزان تولید شده است.
در اینجا همچنین باید به این نکته اشاره داشت: آنچه در این خصوص، نشست اخیرا اوپک را از سایر اجلاس‌های این سازمان متفاوت می‌سازد، واگذاری ریاست اوپک به ایران است.
به طوری که پس از نزدیک به چهار دهه با موافقت تمامی اعضا، سیدمسعود میرکاظمی وزیر نفت ایران برای سال 2011 میلادی جانشین ریاست فعلی سازمان شد.
دکتر سیدمسعود میرکاظمی، وزیر نفت، هم اکنون نایب رئیس کنفرانس اوپک است و بر اساس برنامه از ابتدای سال آینده میلادی، (دی امسال) ریاست کنفرانس اوپک را بر عهده می‌گیرد.
اولین دبیر کل اوپک از سال 1961 تا سال 1964 از ایران بود و تا کنون سه بار کنفرانس‌های اوپک در سال‌های 1961 (کنفرانس سوم)، 1971 (کنفرانس بیست و دوم) و مارس 2005 (کنفرانس یکصد و سی و پنج) در ایران برگزار شده است. همچنین ایران تا کنون 9 دوره ریاست کنفرانس اوپک را عهده دار بوده است.
بر اساس ماده 10 اساسنامه اوپک، کنفرانس به عنوان عالی‌ترین مرجع سازمان کشورهای صادرکننده نفت متشکل از نمایندگان کشورهای عضو بوده و هر کشور عضو باید در تمامی کنفرانس‌ها شرکت کند.
در اساسنامه اوپک درباره کنفرانس آمده است: کنفرانس هر سال دو اجلاس عادی برگزار خواهد کرد، اما اجلاس فوق‌العاده ممکن است بنابر درخواست یک کشور عضو به وسیله دبیرکل پس از مشورت با رئیس کنفرانس و تصویب اکثریت عادی کشورهای عضو تشکیل ‌شود. هر گاه کشورهای عضو تصویب‌کننده اجلاس فوق‌العاده در باره تاریخ و محل برگزاری چنین اجلاسی اتفاق‌نظر نداشته باشند، در این صورت دبیرکل سازمان، تاریخ و محل آن را ضمن مشاوره با رئیس کنفرانس، تعیین خواهد کرد.
بر اساس ماده 15 اساسنامه اوپک، وظایف کنفرانس شامل تنظیم خط مشی کلی سازمان و تعیین راه و وسایل مناسب برای تحقق آن، تصمیم گیری درباره هرگونه درخواست عضویت سازمان، تایید نصب اعضای هیأت عامل، راهنمایی هیأت عامل در باره ارائه گزارش‌ها و توصیه‌ها راجع به هر نوع مسأله و موضوع در جهت مصالح سازمان، بررسی یا تصمیم‌گیری در باره گزارش‌ها و توصیه‌های هیأت عامل در زمینه امور سازمان و بررسی و تصمیم گیری در باره بودجه سازمان که به وسیله هیأت عامل تقدیم می‌شود، خواهد بود.
همچنین بررسی و تصمیم گیری در باره صورتحساب‌ها و گزارش حسابرس که از سوی هیأت عامل تقدیم می‌شود، دعوت از آن تعداد کشورهای عضو برای تشکیل یک جلسه مشورتی برای مقاصد خاص و در محل‌هایی که کنفرانس به مصلحت تشخیص دهد، تصویب هر نوع اصلاحیه به این اساسنامه، انتصاب رئیس هیأت عامل و یک علی‌البدل رئیس، انتصاب دبیر کل، انتصاب قائم مقام دبیرکل، انتصاب حسابرس سازمان برای یک دوره یک ساله و رسیدگی به تمام مسائلی که صراحتاً به عهده سایر ارکان سازمان گذارده نشده است، در حدود صلاحیت کنفرانس اوپک است.
نایب رئیس کمیسیون انرژی، با اشاره به انتخاب ایران برای ریاست دوره‌ای اوپک بعد از 36 سال، می‌گوید: در این شرایط ایران می‌تواند در کاهش نفوذ مصرف‌کنندگان، واقعی شدن قیمت‌ها، به دست آوردن تکنولوژی‌های نوین و مستحکم‌تر شدن روابط تجاری، صنعتی، اقتصادی و سیاسی با کشورهای دیگر تاثیر به‌سزایی داشته باشد.
ناصر سودانی افزایش تبادل اطلاعات بین کشورهای تولیدکننده در زمینه فناوری‌های نفتی را از جمله آثار ریاست ایران در اوپک، اعلام و اظهار می‌دارد: جمهوری اسلامی ایران پس از تصدی ریاست دوره‌ای سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) در سال 2011، می‌تواند با تاثیرگذاری در مجموعه تولیدکنندگان نفت، بازیگری خوبش را در عرصه جهانی ادامه دهد و با کاهش اعمال نفوذ مصرف‌کنندگان بزرگ، واقعی بودن قیمت‌ها را رقم زند.
سودانی ریاست اوپک بعد از 36 سال را یک امتیاز آشکار برای ایران می‌داند و می‌گوید: مسلماً تصدی این ریاست یکی از نشانه‌های فعال بودن دیپلماسی بین‌المللی نفتی کشور است و آثار مثبتی را بر سیاست‌گذاری‌ها و تصمیمات اتخاذ شده در سازمان اوپک در پی خواهد داشت.
وی در ادامه اظهار می‌دارد: ایران در طول 36 سال گذشته با وجود داشتن عنوان دومین کشور تولیدکننده نفت و جایگاه بالایی که در تولید و ذخیره‌سازی نفت دارد، نتوانست به حق خود برای ریاست دوره‌ای اوپک دست پیدا کند اما در شرایط حاضر با رایزنی‌ها، فراهم شدن مقدمات، گفت‌وگوهای منطقی و علمی و همچنین نشست‌های کاری و تخصصی این حق را به‌دست آورد.
حسن غفوری‌فرد عضو کمیسیون انرژی مجلس هم با اشاره به انتخاب ایران برای ریاست دوره‌ای اوپک بعد از 36 سال، گفت: ایران پس از این بایستی با افزایش وحدت و انسجام بین اعضای اوپک، نقش این سازمان را به عنوان سازمان تصمیم‌گیرنده در مورد مساله انرژی، تقویت کند و موجب ارتقاء جایگاه و وحدت کشورهای عضو اوپک شود.
وی ابراز امیدواری می‌کند که با ریاست ایران، وحدت و انسجام بین اعضای اوپک بیشتر شود و تصمیم‌گیری‌ها در جهت حفظ مصالح صادرکنندگان و در عین حال مصرف‌کنندگان نفت باشد.
این عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی، در ادامه تاکید می‌کند: ایران بایستی در این دوره نه فقط موجب ارتقای جایگاه سازمان اوپک شود، بلکه با پررنگ‌تر کردن نقش اوپک در مسائل مختلف جهانی در جهت وحدت کشورهای عضو این سازمان هم تلاش کند.
غفوری فرد می‌گوید: ایران به عنوان دومین صادرکننده نفت جهان، منابع نفتی بسیار زیاد و نقش تعیین‌کننده‌ای در طول سالیان گذشته در اوپک داشته است که این موضوع نشان‌دهنده حق جمهوری اسلامی برای تصدی ریاست این سازمان از دوران انقلاب تاکنون است که پس از 36 سال به ایران رسید.
وی اضافه می‌کند: این حق به دلیل شرایط اخیر کشور و مواضع مقتدرانه نظام جمهوری اسلامی ایران در چند سال گذشته به دست آمد و موجب تسلیم کشورهای اوپک در مقابل ایران و دادن حق کشورمان شد.