نقشه بوش برای انحلال اوپک

زهرا فیضی
گروه اقتصادی: بحران انرژی در جهان و بالا و پایین شدن‌ها فراوان نمودار قیمت نفت اگر چه در ابتدا به عواملی همچون بروز توفان‌های کاترینا و ریتا و کاهش ظرفیت پالایشگاهی در جهان نسبت داده می‌شد، اما تلاش بوش و دولت آمریکا برای انحلال تنها تشکل حامی کشورهای تولیدکننده نفت،‌ حکایت از وجود نقشه‌ای شوم برای اوپک دارد.
اگر چه اوپک در جلسات متعدد خود و حتی در اجلاس اخیر کویت اعلام کرده است که از نظر افزایش سقف تولید مشکلی نخواهد داشت و نفت مورد نیاز کشورهای خریدار را تامین خواهد کرد، اما روز گذشته یک سناتور آمریکایی از تلاش بوش برای انحلال هر چه سریع‌تر سازمان کشورهای صادرکننده نفت به بهانه کاهش تولید خبر داده است. بوش از سازمان تجارت جهانی خواسته است تا با اعمال فشار،‌ مقدمات انحلال اوپک را مهیا سازد. بوش به WTO گفته است وجود اوپک بر خلاف تجارت آزاد بوده و عملا امنیت انرژی آمریکا در خطر است. این در حالی است که آمریکا هم‌اکنون حتی به تعهدات خود در قبال یارانه‌های بخش کشاورزی سازمان تجارت جهانی پایبند نیست و بارها مقررات تجارت آزاد را زیر پا نهاده است.
حوادث اخیر بازار نفت و شروع فصل سرد از یک سو و موضع‌گیری‌های بوش در قبال سازمان اوپک بار دیگر سبب شد که در یک جهش ناباورانه قیمت نفت به رقم 61 دلار و 23 سنت برسد که در مقایسه با دو روز گذشته 2 دلار و 29 سنت افزایش را نشان می‌دهد. شکاف عمیق میان کشورهای تولیدکننده و مصرف‌کننده و همچنین چالش‌های اخیر موجود در بازار نفت برای بسیاری شاید تامل برانگیز باشد. قیمت نفت طی یک سال گذشته در شرایطی نوسانات اعجاب‌انگیز خود را طی می‌کرد که پیش از این هیچ معضلی بر سر تامین انرژی مورد نیاز کشورهای خریدار وجود نداشت.
نفت 70 دلاری و رویای نفت 100 دلاری نه به سود کشورهای تولیدکننده تمام شد و نه مصرف‌کنندگان از آن بهره‌ای بردند.
در این میان‌، اما همگان شاهد تلاش اعضای اوپک برای پایین آوردن قیمت نفت و افزایش تولید خود بودند چرا که نفت 70 دلاری حتی کشورهای تولیدکننده را واردکنندگان عمده کالاهای اروپایی بودند تهدید می‌کرد. روسای اوپک بارها اعلام کردند میزان تولید خود را افزایش می‌دهند و در این مدت 2 میلیون بشکه به ظرفیت تولید نفت اوپک که 28 میلیون بشکه بود، افزوده شد. اما در این میان، آمارهای بحران‌آفرین و تنش‌زای سازمان بین‌المللی انرژی از یک سو و کارشکنی‌های غول‌های بزرگ نفتی از دیگر سو حتی از آفت‌های توفان کاترینا نیز پیشی گرفت.
اوپک کماکان به کار خود ادامه می‌داد، اما بحران قیمت نفت از جای دیگری نشات می‌گرفت. شاید کشورهای تولیدکننده و کاهش ظرفیت پالایشگاهی جهان از عمده دلایل افزایش قیمت نفت در شرایط بحران بود. با این وجود در حالی که هم‌اکنون اوپک حتی تصمیم گرفته است سقف تولید خود را تغییر ندهد،‌ آمریکا سعی دارد تمامی حوادث یک سال گذشته را بر گردن اوپک بیندازد.
این در حالی است که روز گذشته اوپک تاکید کرد که برقراری ثبات در بازار نفت نیازمند عزم جهانی است و کشورهای تولیدکننده و مصرف‌کننده به یک میزان در قبال این بازار مسوول هستند. شیخ احمد فهدالصباح روز گذشته تاکید کرد:‌ ثبات بازار جهانی نفت تنها با همکاری و تعامل کشورهای تولیدکننده و مصرف‌کننده انرژی به دست خواهد آمد و این در شرایطی است که در مناسبات بین‌المللی‌، افزایش سطح تعاملات مشترک،‌ راهکار مهمی برای حل معضلات جهانی به شمار می‌رود. وی که در حاشیه یکصد و سی و هشتمین اجلاس اوپک در کویت در جمع خبرنگاران سخن می‌گفت،‌ تصریح کرد: کشورهای بزرگ تولیدکننده و مصرف‌کننده نفت باید از این پس نشست‌های کارشناسی مشترک بیشتری داشته باشند تا سیاست‌های کلان انرژی،‌ با همفکری و تعامل دوطرفه تعیین شود. وی همچنین خواستار افزایش سطح همکاری‌های مشترک کشورهای عضو اوپک با کشورهای غیرعضو این سازمان برای برقراری ثبات بیشتر در بازار جهانی نفت شد.