هدفمندی صادرات پایدار در اقتصاد ایران

از گذشته دور تاکنون، ساختار اقتصادی ایران بر مبنای فروش منابع نفتی بنا نهاده شده است. به عبارت دیگر ایران در طول یک قرن گذشته که از اکتشاف نفت می گذرد وابستگی شدیدی به فروش نفت داشته است، به گونه ای که در سالهای پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، محور توسعه اقتصادی ایران، فروش بی رویه نفت خام و واردات کالاهای ساخته شده از خارج در ازای آن بود.
با پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی و توجه به این موضوع که این منبع انرژی روزی به پایان می رسد، توسعه صادرات غیرنفتی و کاهش اتکا به کالاهای ساخته شده خارجی به عنوان یک رویکرد مهم در صدر برنامه های اقتصادی کشور قرار گرفت. این مهم در حالی صورت گرفت که در 31 سال گذشته، مشکلات و موانع بسیاری همانند بروز جنگ تحمیلی 8 ساله، اختصاص سرمایه جهت بازسازی صنایع آسیب دیده، تحریم های یکجانبه آمریکا و متحدان غربی آن علیه ایران، بلوکه کردن وقت و بی وقت دارایی های کشورمان به بهانه های واهی، ناکارآمدی سیستم بانکی و موانع بسیار قانونی و تعرفه ای، رسیدن به این مهم را بسیار دشوار کرده بود.
با این وجود پس از پیروزی انقلاب اسلامی، جهت گیری برنامه های توسعه به سمت بهبود صادرات غیرنفتی و هدفمند کردن صادرات قرار گرفت. در این سالها، صادرات ایران از طریق صنایع غذایی شکل گرفت. به دلیل وجود قوانین دست و پاگیری چون «پیمان سپاری ارزی» که صادرکنندگان را مجبور می ساخت ارز کالا را تحویل داده و تا زمانی که محصول به فروش نرسد پولی به صادرکننده پرداخت نمی شد. صادرات غیرنفتی با مشکلات فراوانی دست به گریبان شد. این قوانین محدود کننده و نظایر آن تا اواسط دهه 70 هم چنان وجود داشت و مانعی برای توسعه اقتصاد غیرنفتی بود.
از لحاظ آماری از سال 1358 تا 1383، ارزش کل صادرات غیرنفتی ایران از 60 میلیارد دلار فراتر نرفت. البته مشکلات ناشی از جنگ تحمیلی و عملکرد سیاسی دولت اصلاحات در آن دخالت داشت. در این سالها به طور متوسط سالانه حدود 4/2 میلیارد دلار کالای غیرنفتی از ایران صادر شد. تا این سال، بازرگانی ایران هم چنان در سلطه شدید نفت قرار داشت. صادرات غیرنفتی ایران در برنامه سوم توسعه با متوسط رشدی معادل 2/22درصد، از حدود 2/6 میلیارد دلار در سال 1379 به بیش از /14 میلیارددلار در سال 1383 رسید که از رشد 1/18 درصدی پیش بینی شده در برنامه سوم بالاتر بود. در دو سال برنامه چهارم توسعه نیز یعنی در سالهای 84 و 85، صادرات غیرنفتی ایران با متوسط رشدی معادل 22 درصد، به ترتیب 3/18 و 5/21 میلیارد دلار افزایش یافت که به ترتیب 2 برابر نرخ رشد پیش بینی شده در این برنامه بود. در مجموع طی 2 سال بالغ بر 7/39 میلیارددلار از محل صادرات غیرنفتی ارز وارد کشور شد که حدود 30 درصد از اهداف پیش بینی شده در برنامه بیشتر بود.
از مهم ترین دلایل رشد صادرات غیرنفتی طی سال های برنامه سوم و دو سال ابتدایی برنامه چهارم، حذف پیمان سپاری ارز، اتخاذ سیاست یکسان سازی نرخ ارز اعطای اختیارات بیشتر به صادرکنندگان در مدیریت درآمدهای ارزی حاصل از صادرات کالا، پرداخت جوایز و مشوق های صادراتی، معافیت صادرات غیرنفتی از پرداخت عوارض و مالیات، حمایت سیستم بانکی کشور از صادرکنندگان، کاهش هزینه های عملیاتی تجارت خارجی و... بود.
در سال 1384، ارزش صادرات غیرنفتی ایران (بدون احتساب میعانات گازی) به 11 میلیارد دلار و در سال 1385 به 13 میلیارد دلار رسید که نشان داد در طول برنامه چهارم و با اجرای برنامه های حمایتی دولت اصولگرا، صادرات کالاهای غیرنفتی در سال 85 به میزان 3/137 درصد از اهداف پیش بینی شده برنامه چهارم پیشی گرفت در سال 1386، میزان صادرات به حدود 6/15 میلیارد دلار رسید که نسبت به سال قبل 11 درصد افزایش یافت. در سال 1387، صادرات غیرنفتی کشور بدون احتساب میعانات گازی با رشدی خیره کننده به رقم 21 میلیارد دلار رسید. در این حال جدول واردکنندگان کالا از ایران نیز تحول بزرگی را شاهد بود.
در سال 1381 کشورهای امارات متحده عربی، آلمان، جمهوری آذربایجان، عراق، چین، هند، ایتالیا، افغانستان وپاکستان درصدر واردکنندگان کالا از ایران بودند که در این میان امارات با واردات 753 میلیون دلار در راس قرار داشت و میزان صادرات کالا به آلمان و جمهوری آذربایجان به ترتیب 288 میلیون دلار و 250 میلیون دلار محقق شد.
افغانستان و پاکستان که به ترتیب در رده نهم و دهم جدول بزرگترین واردکنندگان کالاهای ایران قرار داشتند نیز 150 و 141 میلیون دلار کالا از کشورمان وارد کرده بودند که وجود فاصله زیاد بین میزان واردات کالا بین ده کشور اول مشتریان کالاهای ایرانی نیز به خوبی وجود نابسامانی در صادرات را نشان می داد.
در سال 84 در ترکیب واردکنندگان عمده کالاهای ایرانی تغییر چندانی روی نداد و امارات؛ عراق، هند، ژاپن، چین، افغانستان، آلمان، جمهوری آذربایجان و پاکستان همچنان در بین ده کشور مهم واردکننده کالاهای ایرانی قرار داشتند و کشور کویت نیز با واردات 452 میلیون دلار کالا از ایران جای ایتالیا را در میان این کشورها گرفت.
ولی در سال 88 جدول واردکنندگان عمده کالاهای ایرانی تغییر چشمگیر داشت و تحولی بزرگ در مشتریان کالاهای ایرانی رخ داد که به لحاظ اقتصادی از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است. در این سال امارات متحده عربی که همواره درصدر جدول مشتریان عمده ایران قرار داشت جایگاه خود را به عنوان کشور واسط تا حدود زیادی از دست داد و عراق با واردات 4 میلیارد و 109 میلیون دلار از ایران در راس جدول قرار گرفت و کشور چین با واردات 3 میلیارد و 119 میلیون دلار کالا رده دوم را در این جدول کسب کرد.
براساس آمار گمرک ایران در این سال امارات متحده عربی 2 میلیارد و 874 میلیون دلار، هند یک میلیارد و 262 میلیون دلار و افغانستان 1 میلیارد و 2 میلیون دلار کالا از ایران خریداری کرد و کشورهای ترکیه، جمهوری کره، بلژیک، ایتالیا و پاکستان در رده های بعدی قرار گرفتند.
نگاهی به آمار یاد شده، نشانگر نزدیک بودن ارقام صادرات ایران به کشورهای مختلف جهان بود که این ارقام با سیر ملایم تا پایین جدول نیز ادامه داشت.
به عقیده کارشناسان، توزیع صادرات کالا بین کشورهای مختلف علاوه بر کاهش قدرت چانه زنی خریداران عمده، زمینه را برای معرفی بیشتر کالاهای ایرانی در جهان مهیا می کند و عرضه مستقیم کالا به خریداران نهایی، قدرت رقابت تولیدکنندگان ایرانی در بازارهای جهانی را افزایش خواهد داد.
افزایش 31 درصدی صادرات ایران به اروپا
براساس جدیدترین آمار گمرک جمهوری اسلامی، صادرات ایران به اروپا از رشدی 31 درصدی برخوردار بوده است.
براساس این گزارش، آمارها نشان می دهد صادرات ایران به اروپا در سالجاری 31 درصد رشد داشته. هم چنین صادرات غیرنفتی ایران به کشورهای مسیر جاده ابریشم (افغانستان و آسیای میانه) در نیمه اول سال جاری 27 درصد افزایش داشته است.
در این خصوص اردشیر محمدی رئیس کل گمرک اظهار داشت: در نیم سال اول سال جاری 53 درصد از کل صادرات ایران به کشورهای در مسیر جاده ابریشم اختصاص داشت.
محمدی معاون وزیر اقتصاد در رابطه با اهمیت این کشورها برای توسعه جایگاه صادراتی ایران در مبادلات جهانی گفت: مبادلات تجاری ایران با کشورهای مسیر جاده ابریشم از روند رو به رشدی برخوردار است به نحوی که صادرات کشورمان به این کشورها در سال گذشته 6 میلیارد و 23 میلیون دلار بود که این میزان در نیم سال اول سال جاری به 7 میلیارد و 649 میلیون دلار افزایش یافته است.
وی افزود: وزن کالاهای صادراتی به این کشورها نیز در سال جاری 37 درصد افزایش یافته و در مجموع 21 میلیون و 676 هزار تن انواع کالا صادر شد.
محمدی در رابطه با کاهش تعرفه های گمرکی در مبادلات تجاری با این کشورها پیشنهاد کرد، این موضوع در چارچوب موافقت نامه های دو و چند جانبه دنبال شود.
وی همچنین سهم کشورهای مسیر جاده ابریشم از کل تجارت ایران را طی نیم سال اول 38 درصد عنوان کرد و در این خصوص گفت: سهم این کشورها در این مدت از واردات کشورمان 31 درصد و از صادرات 53 درصد بوده است که این آمارها حاکی از جایگاه مهم این کشورها در توسعه صادرات کشورمان است.
رئیس گمرک خاطر نشان کرد: حجم کل تجارت کشورمان در نیم سال اول سال جاری به 44 میلیارد و 17 میلیون دلار رسید که از این میزان 16 میلیارد و 700 میلیون دلار به کشورهای در مسیر جاده ابریشم اختصاص دارد.
به گفته محمدی این رقم 38 درصد از کل حجم واردات و صادرات کشورمان را شامل می شود.
افزایش 3 برابری صادرات ایران به آمریکا
واشنگتن در حالی مرحله جدیدی از تحریم ها بر علیه کشورمان را به اجرا درآورده است که براساس آمار منتشر شده توسط دفتر آمار آمریکا، تنها در دو ماهه نخست اجرای تحریم های یک جانبه آمریکا، صادرات و واردات آمریکا از ایران از رشد قابل تأملی برخوردار بوده است.
براساس گزارش دفتر آمار آمریکا، واردات این کشور از ایران نیز با افزایش قابل توجه مواجه شده است. در حالی این کشور در ماه ژوئیه 5/4 میلیون دلار کالا از ایران وارد کرده بود این رقم با افزایش سه برابری به 3/14 میلیون دلار در ماه اوت رسیده است. فرش و پسته از جمله مهمترین کالاهای صادراتی ایران به آمریکا بوده است که از نظر قانونی ورود آن ها به آمریکا تحریم شده است.
در مجموع مبادلات ایران و آمریکا در ماه اوت 2010 بالغ بر 1/36 میلیون دلار بوده است که این رقم نسبت به مبادلات 5/17 میلیون دلاری ماه قبل از تحریم ها (ژوئن) دو برابر شده است.
هم چنین دفتر آمار آمریکا اعلام کرد در ماه اوت 2010 (مرداد سال جاری) صادرات آمریکا به ایران در مقایسه با ماه قبل از آن با افزایش قابل توجه 67 درصدی مواجه شد و به 8/21 میلیون دلار رسید.
در حالی صادرات آمریکا به ایران در ماه اوت با افزایش 67 درصدی مواجه شده است که این ماه دومین ماه اجرای تحریم های یک جانبه آمریکا علیه ایران بوده است. در ماه ژوئیه نیز که نخستین ماه اجرای این تحریم ها علیه ایران بود صادرات آمریکا به ایران نسبت به ماه قبل از آن 36 درصد افزایش یافته و به 13 میلیون دلار رسیده بود.
صادرات آمریکا در ماه قبل از اجرای تحریم ها (ژوئن) بالغ بر 5/9 میلیون دلار بوده است که این رقم در پایان دومین ماه تحریم ها به 8/21 میلیون دلار رسیده و بدین ترتیب طی دو ماه نخست اجرای تحریم های یک جانبه آمریکا صادرات این کشور به ایران جمعا 229 درصد افزایش داشته است.
در حالی مبادلات آمریکا با ایران در متن تحریم های خودخوانده این کشور افزایش دو برابری داشته است که مقامات آمریکایی فشار زیادی را به کشورهای دیگر وارد آورده اند تا از سطح مبادلات خود با ایران بکاهند.
کل صادرات آمریکا به ایران در 8 ماه نخست 2010 نیز 6/137 میلیون دلار و کل صادرات آمریکا از ایران در این مدت 8/53میلیون دلار اعلام شده است که این رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل به ترتیب 21 درصد کاهش و 35 درصد افزایش داشته است.
صادرات نفت ایران بدون توجه به تحریم‌ها ادامه دارد
در حالیکه محافل رسانه ای غرب با بزرگنمایی اثرات تحریم بر صادرات نفت ایران می کوشند اینگونه وانمود کنند که تحریم ها تأثیر خود را گذاشته است، مدیرعامل شرکت پایانه های نفتی ایران گفت: صادرات نفت ایران بدون توجه به تحریم ها ادامه دارد.
غلامرضا غریبی؛ مدیرعامل شرکت پایانه های نفتی ایران در گفت وگو با پایگاه اطلاع رسانی شرکت ملی نفت ایران، با تاکید بر اجرای طرح یکپارچه سازی صنعت نفت، اظهار داشت: یکپارچه سازی پایانه های نفتی سبب چابکی سازمانی، افزایش بهره وری و کاهش استراتژیک هزینه ها در حوزه های اقتصادی به ویژه در پایانه های نفتی می شود.
مدیرعامل شرکت پایانه های نفتی درباره تأثیرپذیری روند کاری پایانه های ایران در مقابل تحریم ها بیان کرد: تجربه تحریم در سال های دفاع مقدس موجب دوراندیشی در تهیه کالا و تجهیزات مورد نیاز پایانه های نفتی شد به همین دلیل پس از اعمال تحریم جدید علیه کشور، تأثیر منفی بر روال کاری صادرات نفت ایران احساس نشد.
صادرات نخستین محموله بنزین ایران
خبر بسیار مهم و غافلگیر کننده بود. بیشتر مقامات نفتی کشورمان اعلام کرده بودند که جمهوری اسلامی ایران به زودی به جمع صادرکنندگان بنزین خواهد پیوست. این خبر از سوی رسانه های غربی به عنوان یک بلوف سیاسی از سوی ایران مطرح می شد. این در حالی بود که وزیر نفت ایران در اواسط شهریورماه با اعلام خودکفایی ایران در تولید بنزین و با تأکید بر اینکه تحریم ها ما را توانمندتر می سازد گفت: تولید بنزین کشور از روزانه 44میلیون لیتر به 5/66میلیون لیتر افزایش یافته و ایران در آینده ای نزدیک به صادرکننده بنزین تبدیل می شود.
این سخنان میرکاظمی دیری نپائید که عملیاتی شد و ایران در مهرماه با صدور نخستین محموله صادراتی بنزین خود به عراق به جمع صادرکنندگان بنزین پیوست.
ایران با صادرات بنزین غرب را گیج کرد
همزمان با صادرات نخستین محموله بنزین ایران به عراق، فعالان بازار نفت این اقدام ایران را غیرقابل پیش بینی و گیج کننده خواندند.
خبرگزاری رویتر در گزارشی به نقل از فعالان بازار نفت اعلام کرد: نخستین محموله بنزین صادراتی ایران در ماه اوت وارد بازار شده است که این امر گزارش های مقامات ایران در این زمینه را تأیید می کند. این امر بسیار گیج کننده است.
پیش تر مقامات نفتی ایران از صادرات نخستین محموله بنزین صادراتی ایران خبر داده بودند و این کار را نشانه ای از شکست تلاش های آمریکا برای اعمال فشار به ایران با تحریم فروش بنزین به این کشور ارزیابی کرده بودند.
براساس این گزارش خروج ایران از بازار بنزین این بازار را با مازاد عرضه روبه رو کرده و تایید خبر صادرات بنزین ایران می تواند ضربه دیگری به این بازار باشد.
در همین رابطه معاون وزیر نفت با اعلام اینکه کاهش تولید بنزین در روزهای اخیر اصلا صحت ندارد، تصریح کرده که هم اکنون قدرت چانه زنی در اختیار جمهوری اسلامی است و قدرت التماس و درخواست به سمت کشورهایی که فروشنده یا تحریم کننده بوده اند، تغییر مسیر داده است.
عبدالحسین بیات، اعلام کرده که جمهوری اسلامی ایران از سرمایه گذاران داخلی و خارجی دعوت می کند که از این فرصت طلایی استفاده کنند.
به گفته وی، این روند تولید بنزین در مجتمع پتروشیمی ادامه پیدا می یابد و تا زمانی که تعدادی از پالایشگاه های ما برنامه توسعه دارند قرار است تا آخر سال آن ها به تولید برسد و تولید آن ها همین نیاز کشور را تامین می کند.
وی افزود: پروژه هایی که در بخش پالایشگاهی داریم برای سال 90، 91 سرویس می دهند. مازاد نیاز کشور نیز هست که حتی زمینه صادرات به کشورهای همجوار را فراهم می کند.
صادرات بنزین ادامه دارد
«سیدمسعود میرکاظمی» وزیر نفت با رد برخی شایعات مطرح شده از سوی برخی رسانه های خارجی مبنی بر ادامه نداشتن صادرات بنزین از سوی عراق گفت: صادرات بنزین هم چنان ادامه می یابد.
وزیر نفت با اشاره به برگزاری نشست چهارجانبه گازی ایران، عراق، سوریه و لبنان در تهران، از ادامه روند صادرات بنزین خبر داد و گفت: ایران برای صادرات فرآورده های نفتی به لبنان آمادگی دارد.
میرکاظمی افزود: به زودی نشست چهارجانبه ایران، عراق، سوریه و لبنان برای صادرات گاز طبیعی به میزبانی تهران برگزار می شود.
این عضو کابینه دولت همچنین از مذاکره با لبنان برای انجام اکتشاف نفت و گاز و ساخت پالایشگاه های نفتی در این کشور خبر داد و افزود: دو طرف با انجام مذاکراتی به توافق های کلی در زمینه توسعه همکاریها در بخش صنایع نفت و گاز دست یافته اند.
وزیر نفت با اشاره به توافق اولیه با طرف لبنانی برای صادرات گاز طبیعی در سه پروژه کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت، تصریح کرد: لبنان در صورت آمادگی می تواند در نشست چهارجانبه گازی در تهران پیشنهادهای خرید بلندمدت گاز طبیعی از ایران را مطرح کند.
میرکاظمی در ادامه با اشاره به درخواست لبنان برای واردات فرآورده های نفتی از ایران، گفت: در نشست مشترک توافق های کلی با طرف لبنانی برای صادرات فرآورده های نفتی حاصل شده است.
این مقام مسئول از احتمال صادرات فرآورده های نفتی به لبنان در آینده ای نزدیک خبر داد و افزود: علاوه بر صادرات فرآورده نفتی ایران برای مشارکت در ساخت پالایشگاه های نفت در لبنان آمادگی دارد.
وزیر نفت همچنین با اشاره به خودکفایی و صادرات اولین محموله بنزین ایران، در خصوص آخرین وضعیت تولید و صادرات این فرآورده نفتی، توضیح داد: تا پیش از خودکفایی از واردات بنزین به طور متوسط روزانه 23 میلیون لیتر از این فرآورده نفتی وارد کشور می شده است.
رئیس ستاد تدابیر ویژه اقتصادی وزارت نفت با اعلام اینکه از ابتدای تابستان سال جاری میزان واردات بنزین ایران از روندی کاهشی برخوردار بوده است، بیان کرد: به طوری که در نخستین ماه تابستان واردات بنزین ایران به کمتر از 7میلیون لیتر در روز کاهش یافت.
به گفته این عضو کارگروه نمایندگان ویژه رئیس جمهور واردات بنزین در مرداد و شهریور ماه سال جاری به ترتیب 3 و یک میلیون لیتر در روز کاهش یافته است.
وی با اشاره به آغاز تولید بنزین با کیفیت در واحدهای پتروشیمی، تاکید کرد: با تولید بنزین در واحدهای پتروشیمی ضمن خودکفایی از واردات این فرآورده نفتی زمینه صادرات بنزین برای جمهوری اسلامی ایران هم فراهم شده است.
میرکاظمی با اشاره به آغاز صادرات بنزین از ایران، خاطرنشان کرد: در آینده هم روند صادرات بنزین ایران ادامه می یابد.
اجرای طرح تولید ضربتی بنزین در 6 مجتمع پتروشیمی از حدود 45 روز گذشته در 6 مجتمع پتروشیمی برزویه (نوری)، جم، امیرکبیر، بندر امام خمینی، اراک و بوعلی سینا در مجموع امکان تولید 15 تا 17 میلیون لیتر بنزین در داخل کشور فراهم شده است.
در همین حال علی عرشی مدیر امور بین الملل شرکت ملی نفت اخیراً با اشاره به صادرات اولین محوله بنزین از ایران به خبرنگار مهر گفته است: به زودی سه تا چهار محوله جدید بنزین نیز راهی بازارهای جهانی خواهد شد.
علاوه بر این مقامات گازی تهران- بغداد مردادماه امسال مذاکراتی برای صادرات گاز ایران به عراق را در دو فاز را آغاز کردند که پیش بینی می شود در صورت نهایی شدن مذاکرات، امکان انتقال روزانه 7 تا 8 میلیون مترمکعب در فاز اول و 12میلیون مترمکعب در فاز دوم گازی این همسایه غربی تحویل شود.
به گفته مسئولان شرکت ملی گاز ایران، تاکنون دولت بغداد مجوز ترانزیت گاز ایران از مسیر این کشور به سوریه را صادر کرده است و به زودی تفاهم نامه ای 5 تا 7 ساله گازی بین دو کشور امضا می شود.
همچنین پیشتر مذاکراتی بین وزیران نفت و انرژی ایران و سوریه برای صادرات گاز طبیعی انجام شده است به طوری که در نشست گازی تهران (30 مرداد ماه) 2 طرف برای ساخت خطوط انتقال نفت، گاز و صادرات گاز طبیعی به توافقهای کلی دست یافتند.
صادرات محصولات کشاورزی ایران به 60 کشور جهان
اهمیت صادرات موادغذایی و محصولات کشاورزی در جهان بر کسی پوشیده نیست.
جمهوری اسلامی ایران پیش از پیروزی انقلاب و در سالهای آغازین دهه 60 و 70 هم چنان یکی از واردکنندگان محصولات کشاورزی در جهان بود و تنها در برخی موارد به خودکفایی نسبی رسیده بود.
با اعمال سیاست خودکفایی در محصولات استراتژیک و حتی صادرات، در سال 1388، بالغ بر 4میلیارد دلار محصولات کشاورزی ایران به 60 کشور جهان صادر شد.
این اتفاق بزرگ در حالی صورت گرفت که کشورمان در طول این سالها با پدیده هایی هم چون خشکسالی های شدید مواجه بوده است.
رشد 50 درصدی ارزش صادرات فرش دستبافت ایران
براساس آمار گمرک ایران، صادرات فرش دستباف طی پنج ماه ابتدای سالجاری به بیش از 207 میلیون دلار رسید که نسبت به مدت مشابه سال گذشته به لحاظ وزنی 37/49 درصد و به لحاظ ارزشی 51/49 درصد رشد داشته است.
این آمارها در حالی اعلام می شود که از یک سو بحران اقتصادی موجود در جهان قدرت خرید متقاضیان و مصرف کنندگان این کالا را کاهش داده است و از سوی دیگر تحریم های اقتصادی سعی دارند عرصه را بر تعاملات تجاری ایران تنگ تر کنند.
شاید یکی از دلایل افزایش صادرات به رغم تحریم اهمیت فرش دستباف ایرانی باشد که از دیرباز مورد توجه مردم در آن سوی آبها بوده و حتی تحریم اقتصادی نیز نتوانسته در خرید این کالا تأثیرگذار باشد.
از این رو صادرات فرش ایرانی همچنان با قوت قبلی در حال انجام است و چه بسا افزایش میزان آن بر بی تأثیری تحریم ها تأکید می کند، تا جایی که رئیس مرکز ملی فرش امیدوار است، میزان صادرات این کالا تا پایان سال جاری از مرز 500 میلیون دلار نیز عبور کند.
هر چند برخی از مسئولان و یا فعالان این صنعت معتقدند نیمه دوم سال جاری وضعیت صادرات فرش به خوبی 6ماهه ابتدای سال نخواهد بود و آمارهای صادراتی افزایش چندانی پیدا نمی کند.
رئیس اتحادیه صادرکنندگان فرش دستباف در این رابطه گفت: پنج ماه ابتدای امسال فرصت خوبی برای فرش ایرانی به وجود آورد تا حجم صادرات این کالا به میزان چشمگیری افزایش یابد و حتی فرصت خوبی برای بازاریابی و جذب بازارهای جدید صادراتی بود.
علی اکبر هریسچیان با بیان اینکه آمریکا واردات فرش ایرانی را از هفتم مهرماه ممنوع کرده است، افزود: صادرکنندگان تنها به یک یا چند بازار هدف اکتفا نمی کنند و همواره به دنبال بازاریابی و جذب متقاضیان جدید برای کالای خود هستند.
وی گفت: هرچند آمریکا سهم بسزایی از بازار فرش ایران را دارد و حدود 30 تا 35 درصد از صادرات فرش ایران به آمریکا صورت می گیرد اما صادرکنندگان به دنبال بازارهای هدف جدید هستند.
هریسچیان خاطرنشان کرد: شاید این تحریم بتواند در نیمه دوم سال جاری نسبت به میزان فعلی صادرات فرش را با قدری کاهش مواجه کند اما به زودی با جایگزین شدن بازارهای جدید این مشکل برطرف می شود.
از سوی دیگر تولیدکنندگان نیز معتقدند که با یافتن بازارهای جدید صادراتی فشار تحریم بازار آمریکا از بین می رود و می توان با آن مقابله کرد.
رئیس اتحادیه صادرکنندگان فرش دستباف بر این باور است، تحریم آمریکا برای خرید فرش ایرانی از مهرماه موجب شد تا تجار این کشور طی فرصت باقیمانده نسبت به تهیه فرش دستباف اقدام کرده و به سوی بازار این کالا هجوم آورند که همین امر میزان صادرات فرش را طی چند ماه گذشته افزایش داد.
عبدالله بهرامی گفت: چنانچه بازاریابی و سفارش پذیری فرش در کشور بهبود یابد و تبلیغات مناسبی برای این کالا در بازارهای جدید انجام شود می توان امیدوار بود که صادرات فرش دستباف ایرانی با رشد قابل توجهی نسبت به گذشته صورت بگیرد.
بدیهی است توجه و علاقه متقاضیان خارجی به فرش ایرانی بهترین فرصت را برای تولیدکنندگان، صادرکنندگان و مسئولان و فعالان مربوط دراین زمینه به وجود آورده است تا با استفاده از این فرصت، میزان ورود ارز به کشور را از طریق صادرات فرش افزایش دهد.
تحریم‌ها تاثیری بر صادرات کشور نخواهد داشت
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با بیان اینکه صادرات غیرنفتی پس از سال 83 رشد قابل توجهی داشته است، گفت: حمایت های دولت در رشد دائمی صادرات موثر بوده است.
غلامرضا مصباحی مقدم با بیان اینکه صادرات غیرنفتی کشور پس از سال 83 هرساله نسبت به سال قبل رشد بیشتر و قابل توجهی داشته است، اظهار داشت:درسال گذشته میزان صادرات به 23 میلیارد دلار رسید که نسبت به قبل از سال 83 که حدود 4 تا 6 میلیارد دلار افزایش یافته که جهش بزرگ تلقی در صادرات غیرنفتی محسوب می شود که البته این میزان باید به رشد خود ادامه دهد.
وی با اشاره به اینکه تحریم ها تاثیر زیادی بر روی صادرات کشور نخواهد داشت، افزود: درحال حاضر صادرات نفت افت نکرده و صادرات کالا از کشور نیز در سالجاری رشد کرده که نشان می دهد هیچ گونه تهدیدی از جانب تحریم ها نسبت به صادرات کشور نیست.
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در ادامه گفت: تحریم کنندگان در صدد بودند که صادرات کالاهای خاصی مانند کالاهایی که به چرخه سوخت هسته ای و یا به تولیدات صنایع موشکی کشور کمک می کنند را محدود کنند و این دو محور اصلی تحریم ها است.
مصباحی مقدم با بیان اینکه واردات مشمول تحریم ها قرار گرفته است نه صادرات، گفت: هیچ گونه تحریمی نه یک جانبه و نه چند جانبه و نه یک جانبه از ناحیه کشورهای غربی بابت صادرات نداریم.
وی کمک های دولت برای تبلیغات کالاهای صادراتی، ایجاد نمایشگاه ها در خارج از کشور، پرداخت جوایز صادراتی و سایر حمایت های دولت را موثر دانست و تصریح کرد: رشد دائمی صادرات کشور موثر بودن این حمایت ها را نشان می دهد.
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس خاطرنشان کرد: برای رشد صادرات، کالاهایی را که در کشور دارای مزیت هستند و همچنین کشورهایی که به این کالاها نیازمند هستند شناسایی شوند و متناسب با نیاز و الگوی مصرف آنها کالا تولید شود.
وی با اشاره به سخنان رهبر فرزانه انقلاب درباره تولید صادرات محور اظهار داشت: زمانی که گفته می شود تولید باید صادرات محور باشد یعنی تولید باید از نظر کیفیت، بالاترین کیفیت را درنظر بگیرد تا در بازارهای جهانی بتواند قابل رقابت باشد تا بتواند صادرات افزایش پیدا کند و صادرات محور معنا پیدا کند.
ضرورت تدوین قانون تجارت با هدف توسعه صادرات غیرنفتی
یک عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، بر ضرورت تدوین قانون تجارت با هدف توسعه صادرات غیرنفتی تاکید کرد و درعین حال تصویب و اجرای قانون تجارت را نیازمند زمان بیشتری دانست.
این نماینده مجلس در آستانه روز ملی صادرات، تاکید کرد که مجلس شورای اسلامی باید با همکاری کمیسیون اقتصادی و معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری، بتواند قانون تجارت را تا پایان این دوره به پایان برساند.
نماینده مردم انزلی در مجلس تصریح کرد: برای حمایت از صادر کننده، باید راهکارهایی را ارائه داد تا انگیزه لازم برای تداوم و افزایش فعالیت های آنها در این حوزه فراهم شود.
وی درخصوص مراحل انجام شده قانون تجارت در مجلس خاطر نشان کرد: قانون تجارت در قالب بخشنامه، مراحل مفیدی را پشت سر گذاشته و با توجه به حساسیت موضوع، تصویب آن نیازمند زمان بیشتری است.
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی در پایان خاطرنشان کرد: برای آنکه قانون تجارت به موفقیت برسد، باید از تجارب کشورهای مختلف و نیز صادرکنندگان موفق استفاده مفید کرد.