خداوند در سوره فصلت در آیه 53 میفرماید: سنریهم آیاتنا فی الافاق و فی انفسهم حتی یتبین لهم انه الحق اولم یکف بربک انه علی کل شی شهید( بزودی آیات ونشانههایی از قدرت خودرا درصحنه گیتی و در وجودشان بدانها نشان خواهیم داد تا به آنها آشکار شود که او حق است).
در سوره بقره آیه 156 میفرمایند : و هر آینه شما را به وسیله ترس وگرسنگی و نقص در مالها و جانها ومیوهها میآزماییم و صبرکنندگان را بشارت ده - که احتمالا اشاره به گرسنگی و قحطی و جنگهایی که ( نقص در جانها) موجب کشتارهای فراوان شود دارد. همچنین به نقص در مالها اشاره دارد که ممکن است منظور فساد مالی باشد.
محمد بن مسلم میگوید: امام صادق(ع) در تفسیر این آیه فرمودند: پیش از آمدن حضرت مهدی (عج) علامتهایی برای امتحان مومنین خواهد بود . عرض کردم آن علامتها چیست؟ فرمودند : بیماریهای گوناگون که سبب ترس و دلهره است و بالارفتن نرخها که سبب گرسنگی است و کاهش دراموال و جانها که قحطی ومرگ و میر فراوان است و نقص در محصولات که به نیامدن باران است. پس در آن موقع به آنها که در عقیدهما ثابت میمانند مژده بده -.
همچنین در سوره انفال آیه 39 آمده است : " و قاتلوهم حتی لاتکون فتنه ویکون الذین کله لله " ( وبا کافران بجنگید تا فتنهای باقی نماند و دین یک سره از آن خدا باشد).
طبق تفسیری که امام باقر (ع) در مورد این آیه کردهاند صحبت از جنگ با مشرکان درزمان ظهور است.
اما به احادیث و روایات وارده درباره علائم ظهور حضرت اشاره کنیم؛ حدیثی از رسول اکرم (ص) نقل شده که در آن به نشانههای قبل از ظهور اشاره میشود؛ 1) وقتی که امت من نماز را ضایع کنند( رسول خدا(ص) فرمودند: از من نیست کسی که نمازش را سبک بشمارد به خدا قسم بر من در حوض کوثر وارد نمیشود. ) از امام صادق (ع) روایت است که فرمودند : شفاعت ما اهل بیت به کسی که نمازش را سبک بشمارد نخواهد رسید.
2) از شهوات پیروی کنند3) خیانت در میان مردم زیاد شود4) امانت و امانتداری کم شود 5) مشروبات الکلی بنوشند 6) فضا تاریک شود7) به واسطه خشکسالی آب قناتها و چاهها کم شود 8) امنیت از راههای زمینی وهوایی برداشته شود 9) مردم همدیگر را سب و لعن کنند10) خانواده ها در دامن فساد سقوط کنند 11) مردم در زندگی گرفتار تجملات شوند و سرانجام قناعت و میانه روی متروک گردد12) افراد جامعه نسبت به یکدیگر بدبین شوند وسوء ظن وعدم اعتماد بر جامعه سایه افکند 13) مالهای دنیا پست وخوار شود
14) محصولها اندک شود 15) قیمتها بالا رود 16) بادها زیاد شود 17) پرده از روی باطن مردم برداشته شود 18) عمل شنیع لواط علنی شود (رسول خدا (ص) میفرمایند: کسی که از امت من عمل لواط رامرتکب شود پس بدون توجه بمیرد اودر قبرش بیش از 3 روز نخواهد ماند، مگر اینکه زمین او را به سوی قوم هلاک شده لوط انتقال میدهد واو با آنان محشور میگردد) ( بحار الانوار ج 40)
19) خلاف پسندیده شود 20) تجارت و کاسبی دچار سختی و تنگی شود واشیای مورد درخواست کم شود 21) تمام برنامهها را با کمال گستاخی و خودسری برمبنای هوای نفس پیاده کنند 22) ناسزا و فحش دادن به پدر و مادران را وسیله سرگرمی ومزاح قراردهند
( رواج بیاحترامی به پدر و مادر) 23) آشکارا ربا بخورند و کوچکترین ترسی از خداوند نداشته باشند24) بیحیایی و زنا در میان مردم رواج پیدا کند( گسترش فساد جنسی که امام صادق (ع) آن را از علائم نامیده است ؛ و دیدی که بیشتر مردم و بهترین خانه ها،آن خانه ای است که زنان را در فسق و گناهانشان کمک کنند!) 25) خشنودی و راضی بودن از زندگی و برنامه آن بسیار کم شود 26) افراد سفیه و نادان زمام امور را به دست گیرند 27) خیانت به انواع و اقسام مختلف درمیان همه طبقات زیاد شود 28) امانتها را بی اهمیت بدانند و به آن بیاعتنا باشند و افراد امین کم شوند 29) افراد از اخلاق و کارخویش تعریف کنند 30) نادانها به دلیل نادانی خویش مشهور شوند 31) مردم خانههای خود را بیارایند و دیوارههای آن را زینت دهند
32) قصرها و خانهها بلند ساخته شود 33) باطل را به لباس حق جلوه دهند 34) زشتی دروغ از بین برود 35) اگر کسی در کارش صحت عمل داشته باشد اورا ضعیف بدانند 36) پستی لئامت و سرزنش یکدیگر را به حساب عقل بگذارند 37) گمراه بودن و در راه کج رفتن را هدایت بشمارند 38) بیان را کوری بدانند
39) خموشی را بیخردی بدانند 40) دانشمند اگر بخواهد از علم خویش به نفع خود و جامعه حرف بزند اورا جاهل وعلمش را نادانی بدانند 41) نشانهها بسیار شود و علامتها یکی پس از دیگری ظاهر گردد 42) تحقیق نکرده سخنان دورازحقیقت بگویند 43) آسیای مرگ بر سرجامعه بچرخد 44) مردم از نظر بینش و دید قلبی کور شوند و حقایق را نبینند 45) کارهای ناپسند بر اعمال خوب غلبه پیدا کنند 46) محبت نسبت به یکدیگر و صله رحم ار دلهای مردم برداشته شود. (در کتاب جامع احادیث شیعه
ج 16 آمده است: رسول خدا(ص) از جبرئیل او هم از خداوند نقل کرد که ذات اقدس حق فرمودند: رحمت من بر جمعی که در آن قاطع رحم باشد ، نازل نمیشود) 47) تجارت و بازرگانی زیاد شود ومردم کارهای باطل و ناچیز را نیکو بدانند( مانند حلال شمردن امور حرام که امام صادق (ع) آن را از علائم نامیدهاند دیدی که مردم کار حرام را حلال میشمارند)
48) جان خود را به یکدیگر به خاطر شهوتهای زیادی که دارند ، بذل کنند
49) کارهای بزرگ را آسان شمارند.
50) از پوشیدن پوستهای حیوانات حرام گوشت باکی نداشته باشند 51) جامههای نرم و نازک بپوشند 52) رغبت به دنیا پیدا کنند و آن را برآخرت مقدم بدارند 53) رحم از دلهای همه مردم برود 54) فساد جنبه عمومی پیدا کند
( یعنی علنی شدن گناه) امام صادق(ع) میفرمایند : دیدی که برای انجام کارهای بد مردم انتظار شب را نمیکشند بلکه در روز انجام میدهند. 55) قرآن را به بازی بگیرند 56) اموال بیت المال را مال شخصی خود بدانند یا حقوق شرعیه مال خود را ندهند ، بگویند مال خودمان است 57) مسکرات را با تغییر نام حلال بدانند 58) در وقت دادن زکات مال خود خیانت کنند 59) ربا را به نام خرید و فروش و اجاره دادن از مقروض بگیرند 60) در فسق و فجور ،مردها با مردها و زنها با زنها برابری کنند.
( امام صادق (ع) فرمود : موجبات هلاکت قوم لوط را در انجام دادن و ادامه آن عمل قبیح لواط مساحقه زنان آنان تسریع بخشید) 61) به نافرمانی از خداوند مباهات کنند 62) دلهای مردم پر از تکبر و نخوت شود و ظلم و جور در پادشاهان و نادانی مردم ظاهر شود 63) در چنین وصفی دیندار باید دین خود را بردارد و از این طرف به آن طرف و از این قله کوه به آن قله و از این دره به دره دیگر برود تا سلامت دین داشته باشد 64) از اسلام باقی نماند جز اسمی و از قرآن باقی نماند جز رسمی 65) در این حالات مساجدشان آباد باشد اما دلهایشان از تقوا وایمان تهی 66) علما و دانشمندان آن زمان بدترین مردم روی زمین باشند و تمام فسادها و فتنهها از ناحیه آنها برخیزد و بازگشت همه آنها به سوی خود ایشان است 67) مردم خیر و نیکوکار ومراکز خیر از بین برود
68) تنها محبوب مردم دینار و درهم باشد
69) هر قدر ثروتشان زیاد شود باز بگویند فقیریم. در احادیث دیگر در باب علائم ظهور آمده است؛
در غیبت طوسی ص 267 ( عمر بن حنظله ازامام صادق (ع) روایت میکند که فرمودند: پیش از ظهور حضرت مهدی 5 نشانه تحقق پیدا میکند: 1) صیحه آسمانی 2) خروج سفیانی
3) فرورفتگی در بیدا 4) خروج یمانی 5) کشته شدن نفس زکیه .
1) صیحه آسمانی : امام پنجم (ع) میفرمایند: دو صدا باید قبل از ظهور شنیده شود ، یک صدا ازآسمان که صدای جبرئیل است و صاحب این امر را به نام او و نام پدرش معرفی میکند.
صدای دوم، صدای شیطان است که میخواهد مردم را گمراه کند.
پس از صدای اول متابعت کنید اما بترسید از اینکه صدای دوم شما را به گمراهی کشاند.
زراره بن اعین میگوید : از حضرت صادق(ع) شنیدم که میفرمایند: منادی از آسمان فریادمیزند به اینکه حضرت مهدی(عج) امیر برمردم است ونیز منادی از آسمان میگوید که علی(ع) و شیعیانش رستگارند . گفتم پس از این دو ندای آسمانی دیگر چه کسی با حضرت مهدی جنگ میکند؟
امام فرمودند: بعد از این صدا شیطان فریاد میزند که فلانی و پیروانش رستگارانند....
جابر از حضرت امام باقر (ع) روایت کرده که فرمود: منادی ازآسمان فریاد می زند آگاه باشید که حق با آل محمد (ص) است ومنادی دیگر از زمین فریاد میزند مردم را به دیگری میخواند. جز این نیست که صدای برخاسته از زمین از شیطان است. او میخواهد امر را بر مردم مشتبه نماید.
با توجه به روایات آمده در بحث صیحه آسمانی تاکید بر این شده است که صدای اول از آسمان است که همان صدای جبرئیل میباشد و صدای دوم که گویا در آخر روز باشد صدای شیطان است که برای ایجاد فتنه میباشد. نکته مهمی که باید به آن توجه د اشت این است که نباید این دو صدا را با ندای روز ظهور اشتباه گرفت. در ساعت ظهور حضرت ندای بلند به نام حضرت داده میشود . اما این دو صدا قبل از ظهور میباشد که طبق روایات احتمال است که درماه مبارک رمضان باشد.
2) خروج سفیانی: در رابطه با این نشانه احادیث و روایات بسیاری آمده است که انشاءالله درمطلب بعدی در ارتباط با آن مطالبی بیان خواهد شد.