لاریجانی و مخالفانش

علی لاریجانی در سال 1336 در نجف اشرف متولد شد و مدتی بعد همراه خانواده‌اش به ایران بازگشت. لاریجانی مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد خود را در رشته کاربرد کامپیوتر در ریاضیات از دانشگاه صنعتی شریف دریافت کرد و سپس به پیشنهاد استاد مطهری برای تحصیل در رشته فلسفه غرب به دانشگاه تهران رفت.
پس از پیروزی انقلاب به پیشنهاد و توصیه استاد شهید مرتضی مطهری به سازمان صدا و سیما رفت و به عنوان مدیر کل برون‌مرزی و دفتر مرکزی خبر سازمان صدا و سیما مشغول به کار شد.
در سال 1360 برای مدت کوتاهی به عنوان رئیس سازمان صدا و سیما انتخاب و در فاصله سال‌های 61 تا 70 سمت‌هایی چون معاونت وزارت کار و امور اجتماعی، معاونت وزارت پست و تلگراف و تلفن،‌معاونت وزارت سپاه و جانشین ستاد کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را بر عهده گرفت.
در سال 1370 به عنوان وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت هاشمی رفسنجانی انتخاب شد و تا سال 1372 در این وزارتخانه ماند. سپس در سال 1373 با حکم مقام معظم رهبری به عنوان رئیس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران منصوب شد و تا سال 1383 به مدت 10 سال مدیریت این سازمان را به عهده داشت. لاریجانی پس از پایان مدیریت سازمان صدا و سیما، نماینده مقام معظم رهبری در شورای عالی امنیت ملی بود. در سال 1384 کاندیدای نهایی اصولگرایان سنتی برای انتخابات ریاست جمهوری نهم شد، اما به موفقیتی دست نیافت و از راهیایی به مرحله دوم انتخابات بازماند. با آغاز به کار دولت نهم، به شورای عالی امنیت ملی رفت و به عنوان دبیر این شورا در مذاکرات با کشورهای غربی در مورد پرونده هسته‌ای ایران شرکت کرد، اما در مهر ماه سال 1386 پس از دو سال از سمت خود استعفا داد.
او سپس تصمیم گرفت برای ادامه فعالیت سیاسی خود وارد پارلمان شود. علی لاریجانی پس از آنکه نتوانست در فهرست جبهه متحد اصولگرایان به عنوان نفر اول قرار گیرد، راهی قم شد و توانست نمایندگی مردم این شهر را عهده‌دار شود. با آغاز به کار مجلس هشتم، عده‌ای از نمایندگان که از ریاست غلامعلی حداد‌عادل بر مجلس هفتم رضایت نداشتند، تلاش بسیاری کردند تا او را بر کرسی ریاست بنشانند. در میان این نمایندگان تعدادی از حامیان دولت نیز به چشم می‌خوردند. لاریجانی توانست در مجلس هشتم سه سنت دیرینه را در پارلمان‌های جمهوری اسلامی بشکند؛ اول: در حالی که رئیس مجلس پیشین در مجلس جدی نیز حضور داشت، توانست به ریاست پارلمان برسد. دوم: همزمان با ریاست مجلس توانست ریاست فراکسیون اکثریت را نیز از آن خود کند سوم: اولین رئیس مجلس شورای اسلامی است که نمایندگی شهری به جز پایتخت ایران را به عهده دارد.
او همچنین توانست بیشترین آرا را در تاریخ جمهوری اسلامی برای ریاست مجلس به خود اختصاص دهد.
لاریجانی در دوره ریاست خود بر مجلس ابتکارات جدیدی به خرج داد که از جمله آنها می‌توان به دیپلماسی پارلمانی و سفرهای استانی اشاره کرد.
از سوی دیگر او موضعی دارد که برخی از این مواضع انتقاداتی را برانگیخته است. لاریجانی پس از انتخابات ریاست جمهوری 88، نسبت به مواضع برخی اعضای شورای نگهبان انتقاد کرد و آن را جانبدارانه خواند.
رئیس مجلس در آذر ماه سال گذشته نیز در مراسم اختتامیه دومین جایزه ادبی جلال آل‌احمد با طرح این پرسش که این همه تحقیر و تهمت به آقای هاشمی رفسنجانی به چه انگیزه‌ای زده می شود، تصریح کرد که آقای هاشمی بخشی از تاریخ انقلاب اسلامی است و امام (ره) درباره ایشان فرمودند: «هاشمی زنده است بنابراین انقلاب زنده است». هاشمی همیشه یار امام و رهبری بوده چنانچه وی یک سال پیش در دانشگاه شریف گفت که عشق من رهبری است و به این مساله افتخار می‌کنم.
لاریجانی همچنین تاکید کرد: «اگر درباره خانواده هاشمی حرف زده می‌شود، باید از مسیر خودش دنبال شود. صحبت ما درباره تخریب اوست اگر چه نمی‌گویم هاشمی، مطلق است. همه کسانی که در وادی سیاست وارد می‌شوند، باید این انتظار را داشته باشند که مورد نقد قرار بگیرند اما صحبت من این است که چرا از نکات مثبت افراد بحث به میان نمی‌آید و برخی به دنبال تخریب هستند.»
رئیس مجلس در ابتدای خرداد سال جاری نیز در مراسم افتتاحیه همایش ملی بررسی برنامه پنجم توسعه کشور طی سخنانی با بیان اینکه ما نمی‌توانیم به شیوه کمیته امدادی کشور را اداره کرده و احساس کنیم که عدالت در حال محقق شدن است، گفت: «نمی‌توان برای رفع فقر کرامت مردم را از بین برد.»
در نیمه دوم خرداد امسال هم علی لاریجانی از تدوین ساز و کار نظارتی مجلس بر خود خبر داد. سخنان او اشاره‌ای به رهنمودهای مقام معظم رهبری بود که از مجلس خواسته بودند برای جلوگیری از تخلفات، سازوکاری برای نظارت بر خود تدوین کند.
او در جمع ائمه جماعات نیز با تاکید بر این که فرد صاحب تحلیل در «بادهای موسمی سیاسی» راه را گم نمی‌کند، خاطر نشان کرد که عده‌ای در حوادث پس از انتخابات هدف را گم کرده و به اقتدار کشور ضربه زدند.
نماینده مردم قم با اشاره به شبهاتی که در زمان دوم خرداد پیرامون ولایت فقیه و شورای نگهبان مطرح می‌شد، می‌گوید: «هشت سال قبل مسائلی را درباره ولایت فقیه در رسانه‌های بیگانه مطرح می‌کردند و همان حرف‌ها را برخی روزنامه‌های داخلی زده می‌شد، عده‌ای بحث‌های سطحی در مورد ولایت فقیه مطرح کرده و آن را به جامعه تعمیم می‌دادند؛ می‌گفتند که ولایت فقیه انتصابی است یا حرکت‌های دوری را برای شورای نگهبان مطرح می‌کردند؛ ولایت فقیه چطور انتصابی است هنگامی که خبرگان ولایت فقیه را انتخاب کرده و مردم نیز خبرگان را برمی‌گزینند.»
اما مواضع علی لاریجانی در هفته‌های اخیر جنجال‌آفرین شد. او ابتدا نامه‌ای به رهبر معظم انقلاب در خصوص وقف دانشگاه آزاد اسلامی نوشت و از اعتراض تعدادی از نمایندگان به مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی در خصوص این دانشگاه خبر داد. چندی بعد نظر مقام معظم رهبری را «نظر فقهی» دانست.
رئیس مجلس شورای اسلامی در همایش تخصصی تاریخ مجلس نیز در واکنش به مخالفت‌ها نسبت به مصوبه اخیر مجلس گفت: «فکر می‌کنم برخی افرادی که در این‌باره خیلی سروصدا می‌کنند این مصوبه را خوب نخوانده‌اند.»
این مصوبه راجع به همه موسسات آموزشی غیردولتی کشور است؛ در این مصوبه موسسات غیردولتی در کشور باید تابع نظاماتی باشند و هیات موسس‌شان اینگونه تشکیل شوند. البته بخشی از آن هم مشمول دانشگاه آزاد است ولی همه این موسسات را رها کردند و این یک موضوع را گرفتند. البته من از این جهت که شمول دانشگاه آزاد در آن بود اشکال قانون اساسی گرفتم ولی خود متن طرح راجع به همه موسسات غیردولتی است ولی برخی این را کنار گذاشتند و همین یک گوشه را گرفتند. طبیعتا در مورد یک بحث، مجلس تابع نظامات قانونی است. بنده گاهی تعجب می‌کنم که برخی افراد طوری اظهارنظر می‌کنند که تصور می‌شود مجلس را باید بدون قانون اداره کرد؛ در یکی از این نوشته‌ها گفته بودند که رئیس مجلس اگر اخطار قانون اساسی را قانونی می‌دید چرا طرح را از دستور خارج نکرد.»
لاریجانی که از انتقادات پیرامون خودش برآشفته بود با اشاره به اظهارنظرهای گوناگون درباره مصوبه اخیر مجلس اضافه کرد: «یکی از افراد اظهارنظر خیلی جالبی کرده بود، وی می‌گفت که در مجلس ششم در بحث قانون انتخابات رئیس مجلس وقتی حکم ولایی و رهبری را دید آن قانون را از مجلس خارج کرد، آن حکم ولایی بود اینجا که حکم ولایی نیست اینجا فقط قانون اساسی است.
این قوه مقننه، قوه‌ای است که اگر کسی به آن توهین کند یعنی به ملت توهین کرده است، برخی شاید آنقدر ذوب در یک قوه دیگر هستند که چشم دیدن قوه دیگری را ندارند. این رفتار، رفتار واقعی نیست.»
رئیس قوه مقننه پس از اعتراضات دانشجویان به مصوبه مجلس در خصوص دانشگاه آزاد اسلامی گفت: «قطعا بدانید که نوع تحرکات تاثیری بر اراده مجلس نخواهد داشت مگر بر سیاق حق سخن بگویند و نقد کنند.
مجلس نشان داده که مقید بر تحقق احکام شریعت و اصول قانون اساسی است و بر صدر عزم مجلس، ولایت‌مداری نقش بسته است؛ شگفت است که عده‌ای تلاش می‌کنند با غلبه دهل صدای رسای انقلابی و ولایی مجلس را نشنوند. شاید نیاز توضیح بیشتر نباشد.
در این مجال سخن در باب برخی تشابهات و تعابیر وهن‌آمیز و کینه‌توزانه به ساحت مجلس را به صلاح نمی‌دانم که متاسفانه بدون رعایت حق امور و به ناحق گفتند و نوشتند؛ این سخنان درباره همان مجلسی است که بر مواضع و تصمیمات آن می‌بالیدند و تیتر نخست جریده خود می‌کردند. این همان مجلسی است که چندی پیش رهبر انقلاب از خدمات و مواضع داخلی و خارجی آن با عزت یاد کردند. چطور به خاطر یک موضوع که آن را راست نپنداشتند آسمان و زمین را به هم بافته و با درشتی سخن ناحق بر زبان راندند.»
رئیس مجلس فردای آن روز هم سخنان خود را به این موضوع اختصاص داد و با اشاره به تجمع دانشجویان مقابل مجلس برای اعتراض به مصوبه وقف اموال دانشگاه آزاد، گفت: «اگر برخی دوستان نصیحت حقیر را می‌پذیرفتند و از طرح موضوع منصرف می‌شدند به صلاح مجلس و کشور بود. اما فعلا هم با تدبیر موضوع حل خواهد شد.» لاریجانی به شعارهایی که علیه وی از سوی این دانشجویان داده شد، اشاره و گفت: «درباره شعارهایی که به اینجانب داده شد، قاعدتا حجت شرعی دارم و بنده مساله‌ای با آن بیانات ندارم و این موضوع بین بنده و خداست. اما توهین به یک نهاد مهم و یک قوه از سه قوه کشور، نه سنت امام(ره) بود و نه راه مسلک رهبر معظم انقلاب.
ملاحظه کنید این شعارها را «وای بر این مجلس جاسبی‌گرا»، «مجلس بی‌کفایت، حمایت، حمایت»، «وکیل جاسبی‌گرا، استعفا، استعفا»، «مجلس اشرافیت، مایه ننگ ملت»، «نماینده جاهل نمی‌خواهیم نمی‌خواهیم»، «خانه ملت، ننگ ملت»، «مجلس بی‌ولایت تعطیل باید گردد»،‌«مرگ بر منافق»، «مافیا و مجلس پیوندتان مبارک». دوستان عزیز این شعارها و متأسفانه مطالب موهن دیگر در بنرها چیزی نبود که مخفی باشد. در منظر تمام رسانه‌های داخلی و خارجی این اقدامات صورت گرفت. آیا درست است قوه مقننه کشور که مفتخر به اسلامی بودن ولایی بودن است، این‌گونه در معرض ناسزا و دشنام قرار گیرد؟ این مجلس را متهم به کیف انگلیسی می‌کنید؟ این مجلس را متهم به بی‌ولایتی و تهدید به تعطیلی می‌کنید؟
آیا این راه و رسم رفتار حزب‌اللهی ولایی است؟ کجای سنت 30 ساله انقلاب از لسان امام و رهبر معظم انقلاب کوچک‌ترین توهینی به مجلس سراغ دارید؟ این مصداق بی‌بندوباری گفتاری است که رهبر معظم چند سال پیش از انذار دادند، نیست؟ آیا وقت آن نرسیده که قدری در رفتار خود و گفتار خود تجدیدنظر کنیم؟»
علی لاریجانی در همایش سراسری قوه قضائیه در آخرین اظهارنظر جنجالی خود که در آن باز هم ترجیح داده بود از دولت انتقاد کند، گفت: «طرح عفاف و حجاب حدود پنج سال است که خاک می‌خورد در حالی که این طرح برای آن است که مسیر را برای شکوفا ساختن سایر استعداد‌ها فراهم کند. من چالش بیرونی برای قوه قضائیه را مهم‌تر از چالش درونی می‌دانم؛ ما باید فضایی را ایجاد کنیم که وقتی قوه قضائیه یک مسئولی را فرا می‌خواند او با افتخار در آنجا حاضر شود؛ اگر قوه قضائیه مستقل می‌خواهیم باید این فضا را ایجاد کنیم.
اگر عدلیه درست شد، نابسامانی در بقیه بخش‌ها را می‌توان جبران کرد، این به نفع نظام است که در دادگاه‌ها این قاضی باشد که حکم صادر می‌کند و امام(ره) می‌فرمودند اگر چنین باشد دشمن از طمع داشتن به چنین اجتماع استواری مایوس می‌شود. دخالت دولت در قوه قضائیه همه خدمات این قوه را از بین خواهد برد. دخالت قوای دیگر برای محروم کردن مشارکت مردم خلاف عدالت است؛ مگر اینکه مشارکت مردم، حقوق دیگرشان را ضایع کند که نمونه آن طرح عفاف و حجاب است.» رئیس مجلس تصریح کرد: «دولت نمی‌تواند بعضی مقررات را وضع و به واسطه آنها حقوق مردم را محدود کند.» به هر روی به نظر می‌رسد که با تند شدن شیب انتقادات علیه لاریجانی او نیز بر شدت انتقاداتش از دولت افزوده است. او رئیس فراکسیونی است که درون خود دو طیف مخالفش به شدت فعال هستند؛ یکی نمایندگان نزدیک به دولت و یکی هم نمایندگان متمایل به ایثارگران و رهپویان که نامزد مطلوبشان برای ریاست پارلمان را غلامعلی حدادعادل می‌دانستند. با وجود مخالفت این گروه‌ها با لاریجانی، رئیس پارلمان سعی کرده بود، بی‌توجه به این مخالفت‌ها کار خود را ادامه دهد اما گویا هر قدر شدت انتقادها بیشتر شود لاریجانی هم موضع خود را تغییر می‌دهد.
ژداستان لاریجانی و مخالفانش داستان ادامه‌داری است. اوج این مرزبندی با شعارهای تظاهرکنندگان مقابل مجلس نمایان شد تا جایی که لاریجانی را وادار به سکوت در مقابل یک طرح تصویب شده کرد.