خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از دیپلماتها گزارش داد: چین و روسیه در حال عقبنشینی از پیام متحدی هستند که بر اساس آن قدرتهای غربی اصرار میکنند تهران غنیسازی اورانیوم را متوقف کند.
این خبرگزاری آمریکایی به نقل از دیپلماتهایی که خارج از محل برگزاری نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی صحبت میکردند، با ادعای این که «این موضع احتمالاً ایران را به تمرد ترغیب خواهد کرد» نوشت: چنین با امضای یک بیانیه مشترک مخالف است و روسیه نیز به سوی عدم مشارکت در آن گرایش دارد.
این گزارش حاکی است: این اکراه منعکسکننده شکاف شرق ـ غرب در میان شش قدرت جهان است که همین دو هفته قبل به نظر میرسید در خصوص چگونگی تعامل با ایران درباره برنامه غنیسازیاش و متقاعد ساختن آن به رها کردن این فناوری با یکدیگر توافق دارند. این گزارش تصریح کرد، ایران تاکید دارد که تنها هدفش از دنبال کردن این برنامه، تولید برق است.
یک دیپلمات حاضر در نشست شورای حکام که خواست نامش فاش نشود، گفت: چین با یک بیانیه مشترک مخالف است و ممکن است روسیه نیز در این مخالفت از چین پیروی کند.
دیپلمات دیگری گفت که به نظر میرسد چین از سوی جنبش عدم تعهد که ماه گذشته از برنامه هستهای ایران در برابر غرب دفاع کرد، احساس فشار میکند.
موضع روسیه کمتر مشخص است، اما مسکو ماهها با تلاشهای آمریکا و متحدان اروپاییاش برای مطرح شدن مسئله هستهای ایران در شورای امنیت سازمان ملل مخالفت کرده بود.
مخالفت روسیه و چین با اقدام سخت سازمان ملل در ماه گذشته منجر به آن شد که واشنگتن در سیاست چندین دههایاش تجدید نظر کرده و با پیوستن گفتوگوهای چندملیتی با ایران ـ در صورتی که تهران مجموعه مشوقها را بپذیرد و غنیسازی را در دوره مذاکرات متوقف کرده و آن را به صورت بلندمدت تعلیق کند ـ موافقت کرد.
مارگارت بکت، وزیر امور خارجه انگلیس در پایان مذاکرات وزیران 1+5 وین که در تاریخ دوم ژوئن برگزار شد، گفت: تمامی اعضای شورای امنیت و آلمان از رویکرد مشترک در تعامل با ایران حمایت میکنند. بنا به این گزارش، اما علایم عدم توافق، روز دوشنبه تداوم اختلافات را بهرغم نمایش عمومی اتحاد این کشورها منعکس ساخت. این گزارش به نقل از یک دیپلمات نوشت که انگلیس، فرانسه و آلمان، پیشنویس بیانیهای مربوط به ایران را با امید کسب حمایت مسکو و پکن از نسخه نهایی تغییر میدهند.
بر اساس این گزارش، دیپلماتهای دیگر از اختلافات احتمالی بیشتری صحبت کردند.
چین، روسیه و احتمالا آلمان ممکن است اعمال فشار کنند تا ایران مجاز باشد غنیسازی در مقیاس کوچک و تحت کنترل را انجام دهد. روسیه و چین همچنین ممکن است در اجرای تحریمهای گزینشی سازمان ملل بر مقامات ایرانی و فعالیتهای ایران مانع ایجاد کنند.
این گزارش به نقل از یک دیپلمات نوشت: تعلیق بلندمدت و قابل راستیآزمایی غنیسازی ایران خط قرمز آمریکا و متحدین غربیاش به حساب میآید. بر اساس این گزارش، در حالی که انتظار نمیرود نشست شورای حکام تا روز چهارشنبه (امروز) به طور رسمی بر مساله هستهای ایران متمرکز شود، اما این مساله بر اولین روز نشست سایه انداخته بود.
در همین حال، خبرگزاری فرانسه روز دوشنبه به نقل از دیپلماتها گزارش کرد، عدم تعهد قصد دارد بیانیهای را در حمایت از حقوق هستهای ایران و نیز غنیسازی در این کشور در شورای حکام صادر کند، اما این امر آمریکا را ناراحت کرده است.
این خبرگزاری با اشاره به تلاش شدید آمریکا برای جلوگیری از صدور بیانیهای حمایتآمیز به نقل از یک دیپلمات اروپایی ادامه داد، همه منتظرند ببینند بیانیه عدم تعهد (نم) چه خواهد بود. یک دیپلمات عضو نم گفت که تمام آنچه این جنبش قصد انجام آن را دارد، تکرار بیانیهای است که یک هفته پیش از ارایه پیشنهاد 1+5 به ایران و در روز 30 مه در کوالالامپور صادر شد.
این دیپلمات ادامه داد، آمریکاییها از این بیانیه ناراحتند و این را به اعضای نم حاضر در شورای حکام گفتهاند.
وی افزود: آمریکا میخواهد نم که حدود 16 عضوش در شورای حکام حاضرند، قطعنامهای از آژانس بینالمللی انرژی اتمی را تکرار کند که از ایران خواسته است به تعلیق غنیسازی اورانیوم بازگردد.
این دیپلمات تصریح کرد: دیدگاه آمریکا این است که ایرانیها نباید خیالشان در خصوص انجام غنیسازی اورانیوم راحت شود و به همین دلیل هدفشان حفظ فشار بر آنهاست.
بیانیهای که 116 عضو جنبش عدم تعهد اخیرا در جریان اجلاس دو روزهای در مالزی صادر کرده بودند، برحق تمام ملتها بدون اعمال هیچگونه تبعیضی برای برخورداری از فناوری صلحآمیز هستهای تاکید میکند.