پدافند غیر عامل فرهنگی با رویکرد قدرت نرم

به گزارش گروه "فضای مجازی " خبرگزاری فارس، مرتضی طلایی در یادداشتی نوشت: با پایان یافتن جنگ جهانی دوم و تغییر در پارادایم های نظام بین المللی و همچنین بازتعریف ادبیات های هجومی از طریق کشورهای پیشرو در حوزه امپریالیسم به عنوان یک ایسم ، دانشمندان علوم امنیتی و اطلاعاتی با استفاده از مولفه های فرهنگی واجتماعی و تکیه بر عناصر قدرت در ادبیات مورد بحث ، قدم به طراحی محیطی گذاشتند که می توان را قدرت نرم نامید .
بلوک شرق که همزمان با جنگ جهانی دوم در حال شکل گیری بود ،در پایان جنگ جهانی دوم به شکل واقعی نمود پیدا کرد ، کشیدن دیوار برلین نمایشی از این تقسیم بندی سیاسی بود. در طول پنج دهه اقتدار این بلوک ، حدودی نیمی از کشورها تحت سلطه دو ابرقدرت زمانه بودندو جهان اساسا به دو بلوک غرب به رهبری آمریکا و شرق به رهبری شوروی سابق تقسیم شده بود. اما نهایتا در دهه 1990 این بلوک بندی و مرزبندی سیاسی ، ایدئولوژیک از هم فروپاشید و موجب تغییر و تحولاتی اساسی در ساختار نظام بین الملل و وضعیت ژئواستراتژیکی اکثر کشورها و مناطق را فراهم آورد.
همزمانی فروپاشی شوروی و احتمال تضعیف و فرسایش حاکمیت های ملی در سطح جهان ، به ویژه در کشورهای در حال توسعه این فرضیه را مطرح ساخت که فروپاشی بلوک شرق و تغییرات اقتصادی و سپس سیاسی و فرهنگی که به عنوان جهانی شدن از آن نام برده می شود ، به عنوان متغییر اصلی تضعیف حاکمیت بوده است. مولفه و شاید به درستی نمود اصلی جهانی شدن در انقلاب فن اوری اطلاعات و ارتباطات می باشد.
این فن آوری ها که ناشی از خلاقیت و تعقل نوع بشر با هدف بهبود وضعیت زندگی انسانی و تسریع در جابه جایی اطلاعات ایجاد شد ، دارای وجوه مختلفی است که شاید در تحقیق پیش روی امکان رسیدگی به آن نباشد به هر شکل امنیت ، قوام بخش و تضمین کننده توسعه و تعاملات اجتماعی است .
امنیت در هر جامعه ای به وضعیت ، استحکام ، قدمت و بنیان های ساختارهای داخلی آن جامعه منتهی می شود. اگر تعریف از منافع و امنیت به تحلیل فردی رهبران برگردد و ساختارهای اجتماعی و اقتصادی ضعیف شده و توان ایجاد مشارکت عمومی و پایداری امنیت را نداشته باشد، آن جامع دچار مشکلاتی سوء امنیتی می شود. جوامع امروزین در حال حاضر در مسیر تغییراتی قرار دارند که سیاست کارکردی ،راهبرد و چشم انداز و دامنه آن باید کاملا روشن باشد.
برخی از تحولات اجتماعی، راه را برای ظهور گروه های اجتماعی با جهان بینی متفاوت و خواسته های متنوع باز کرده است . فرآیندهایی نظیر رشد رسانه ها و نفوذ آنها در زندگی فردی و جمعی و سرعت انقلاب اطلاعاتی و خلق واقعیات مجازی زمینه های ظهور هویت های جهانی جدیدی را بر ای انسان فراهم کرده که با توجه به توان پدیده های مورد نظر و ضعف انسان در کنترل امواج اطلاعاتی موجبات احساس خطر را فراهم نموده است.
ایجاد و حفظ و پاسداری از امنیت نیازمند ، مشارکت ، همدلی و هم اندیشی تمام لایه ها و ساختارهای جامعه است و باید از طریق یک برنامه ریزی منسجم و تهیه شناخت نامه ای دقیق و دخالت دادن وجوه نرم افزاری مدیریت امنیتی قدم در راه تحقق نیاز جامعه برداشت. این مهم در کنار لایه های مختلف اجتماعی از وظایف نخبگان نیز می باشد .
جوامع نرم افزاری امروزین که دوره جامعه صنعتی را پشت سر گذاشته و به سمت محیط های طوفانی و بی ثبات در حرکت هستند، بدون درنظر گرفتن نقش دولت ها و حاکمیت با پیجویی کارکردهای جدید اجتماعی که عمدتا برخواسته از چهار مولفه جریان آزاد اطلاعات - رسمیت بخشیدن به هویت طبقاتی خود افتاده - تعامل جویی مستقیم و سازنده با دیگر لایه ها و پدیده های اجتماعی - ضرورت انطباق خود با کارکردهای مدرن می باشند، به خلق واقعات و تاسیس مطالبات جدیدی دست می زنند که در بسیاری از مواقع توانمندی های موجود در کشورهای در حال توسعه توان پاسخگویی به ان را ندارند. و لذا نوعی آسیب و تهدید به حساب می آیند.
به نظر می رسد بسیاری از کشورهای در حال توسعه خود را از دایره فراگسیخته انتظارات ومطالبات مردم در لایه های ناشی از انقلاب اطلاعاتی و ارتباطاتی در محیط فرهنگی و اجتماعی مبری می بییند ، در حالیکه هر چه دور ترشوند در اصل دشمن نزدیک تر شده و آسیب بیشتری را متحمل می شوند.
2- پدافند
هر گونه عملی که با استفاده از وسایل و امکانات موجود به منظور جلوگیری و مقاومت در مقابل پیشروی دشمن و انهدام نیروهای تک ور دشمن انجام می شود را پدافند گویند و یا به عبارت بهتر هر گونه عملیاتی که در آن درجه ای از پایداری دیده شود را پدافند گویند .
3- منظور از پدافند
- بدست آوردن شرایط مناسب تر جهت عملیات آفندی .
- صرفه جویی قوا در یک منطقه بمنظور بکاربردن نیروهای کافی در جای دیگر .
- انهدام یا به دام انداختن نیروهای دشمن .
- کم کردن مقدورات و امکانات عملیات آفندی دشمن .
- جلوگیری از ورود دشمن به یک منطقه حیاتی .
- انهدام منابع حیاتی دشمن .
- منحرف کردن توجه دشمن .
- پدافند غیر عامل
پدافند غیرعامل(Passive Defense) مجموعه اقداماتی است که انجام می‌شود تا در صورت بروز جنگ، خسارات احتمالی به حداقل میزان خود برسد.
به بیان دیگر هر اقدام غیر مسلحانه‌ای که موجب کاهش آسیب‌پذیری نیروی‌انسانی، ساختمان‌‌ها، تاسیسات، تجهیزات، اسناد و شریان‌های کشور در مقابل عملیات خصمانه و مخرب دشمن گردد، پدافند غیرعامل گفته می‌شود.
هدف از اجرای طرح‌های پدافند غیرعامل کاستن از آسیب‌پذیری نیروی انسانی و تاسیسات و تجهیزات حیاتی و حساس و مهم کشور علیرغم حملات خصمانه و مخرب دشمن و استمرار فعالیت‌ها و خدمات زیربنایی و تامین نیازهای حیاتی و تداوم اداره کشور در شرایط بحرانی ناشی از جنگ است.
به عنوان مثال، از پدافند غیرعامل می‌توان به استتار، اختفا و ایجاد سرپناه برای تاسیسات مهم و استراتژیک اشاره کرد.
در پدافند عامل مثل سیستم‌های ضدهوایی و هواپیماهای رهگیر، فقط نیروهای مسلح مسئولیت دارند. در حالی که در پدافند غیرعامل تمام نهادها، نیروها، سازمان‌ها، صنایع و حتی مردم عادی می‌توانند نقش مؤثری بر عهده گیرند.
4- اصول پدافند غیر عامل
در اکثر منابع علمی و نظامی دنیا اصول و یا موضوعات پدافند غیرعامل شامل 6 الی 7 اقدام می‌باشد، که در طراحی و برنامه‌ریزی‌ها و اقدامات اجرایی دقیقاً می‌بایست مورد توجه قرار گیرد.
- استتار Camouflage
- اختفاء Concealment
- پوشش Cover
- فریب Deception
- تفرقه و پراکندگی Separation & Dispersion
- مقاوم‌سازی و استحکامات Hardening
- اعلام خبر Early Warning
انجام اقدامات دفاع غیرعامل، در جنگ‌های نامتقارن امروزی در جهت مقابله با تهاجمات خصمانه و تقلیل خسارت ناشی از حملات‌هوایی، زمینی و دریایی کشور مهاجم، موضوعی بنیادی است که وسعت و گستره آن تمامی زیرساخت‌ها و مراکز حیاتی و حساس نظامی و غیرنظامی، سیاسی، ارتباطی، مواصلاتی نظیر بنادر، فرودگاه‌ها، و پل‌ها، زیر ساخت‌های محصولات کلیدی نظیر پالایشگاه‌ها، نیروگاه‌ها، مجتمع‌های بزرگ صنعتی، مراکز هدایت و فرماندهی و جمعیت مردمی کشور را در برمی‌گیرد تا حدی که حفظ امنیت ملی و اقتصادی، شکست ‌ناپذیری در جنگ، به نحو چشمگیری وابسته به برنامه‌ریزی و ساماندهی همه جانبه در موضوع حیاتی دفاع غیرعامل می‌باشد.
5- فرهنگ
فرهنگ مجموعه پیچیده ای است که در برگیرنده دانستنیها , اعتقادات ,هنرها , اخلاقیات ,قوانین ,عادات وهرگونه توانایی دیگری است که بوسیله انسان بعنوان عضو جامعه کسب شده است. به عبارت بهتر فرهنگ را باید سبک زندگی تعریف کرد. در جامعه شناسی و انسان شناسی از فرهنگ تعاریف متعددی عنوان گردیده است . معروفترین و شاید جامع ترین تعریفی که از فرهنگ ارائه گردیده است , متعلق به ادوارد تایلر TYLOR است که در بالا ذکر شد.
رالف لینتون فرهنگ را ترکیبی از رفتار مکتب می‌داند که بوسیله اعضاء جامعه معینی از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود و میان افراد مشترک است . به نظر ادوارد ساپیر فرهنگ بعبارت از نظامی از رفتارها که جامعه بر افراد تحمیل می‌کند و در عین حال نظامی ارتباطی است که جامعه بین افراد بر قرار می‌کند. (دانشنامه رشد :1388)
با توجه به تعاریف فوق بطور کلی می‌توان فرهنگ را میراث اجتماعی انسان دانست که او را از سایر حیوانات متمایز می‌سازد. این وجوه تمایز را که منحصر به انسان است می‌توان مبتنی بر چهار ویژگی بشرح زیر دانست :
o تفکر و قدرت یادگیری
o تکلم
o تکنولوژی
o اجتماعی بودن و زندگی گروهی
بعضی از صفات فوق را می‌توان در حد بسیار ضعیفی در حیوانات نیز مشاهده نمود که آنها را در حقیقت اعمال و حرکات غریزی باید تلقی نمود و نه ویژگیهای فرهنگی مثل غریزه مادری , لانه سازی و...
فرهنگ انسانی بر عکس در بسیاری از موارد بر غرایز بشری لگام می‌زند و بهمین دلیل چنانچه فرهنگ انسانی را از انسان بگیرند تمایزی بین انسان و حیوان بجای نمی‌ماند.
6- مولفه های اثرگذار فرهنگ
حوزه فرهنگ از 12 لایه شامل تنوعات فرهنگی ، هنر ، ادبیات ، دین ، فیلم و سینما ، مد ، صنایع دستی و فرهنگی ، روشنفکری ، موسیقی ، نشاط و تفریح و سرگرمی تشکیل شده است . که با توجه به اطاله موضوع مقاله از پرداختن به یکایک آنان به صورت مجزی خودداری می شود . (برای مطالعه بیشتر رجوع کنید به : مطالعات شهر مجازی ، جلد 1 ، 1387)
7- انطباق مولفه های فرهنگ با پدافند غیر عامل
به منظور ارایه مدل مفهومی ابتدا می بایست قابلیت تطبیق مولفه های فرهنگ و پدافند غیر عامل بررسی شود . در مطالعات صورت گرفته توسط نگارنده ، در نگاه اول قابلیت تطبیق فی مابین این مولفه ها به صورت مشهود وجود ندارد ، اما پس از مطالعات دقیق تر می توان نه تنها این مولفه ها را تطبیق داد ، بلکه در مدل سازی مفهومی مصادیق آن را نیز معین نمود. عمده این انطباق پذیری در فضای عملیات روانی و جنگ نرم قابلیت تعریف پیدا می نماید .
به عبارت بهتر در پدافند غیر عامل فرهنگی ، سلسله اقداماتی صورت می گیرد که ما با استفاده از ظرفیت های فرهنگی جامعه به مقابله با تهدیدات دشمن بپردازیم . در تعریفی دیگر در پدافند غیر عامل فرهنگی تمامی امکانات فرهنگی شامل مولفه های تنوعات فرهنگی ، هنر ، ادبیات ، دین ، فیلم و سینما ، مد ، صنایع دستی و فرهنگی ، روشنفکری ، موسیقی ، نشاط و تفریح و سرگرمی و نظیر آنان برای مقابله با تهدیدات دشمن در فضای فرهنگی به کارگرفته می شود و تلاش خواهد شد تا سلسله اقدامات اقناعی بر پایه باورهای موجود در جامعه صورت گیرد تا دشمن نتواند بر جامعه نگاه پذیرش شکست و ضعف را بقبولاند. این مدل شاید یکی از کارآمد ترین روش های فرماندهی و کنترل در فضای مجازی تعریف شده باشد .
8- لایه های پدافند غیر عامل
مولفه تعریف مفهومی
استتار فن و هنری که با استفاده از امکانات طبیعی ، تجهیزات و نفرات با محیط همرنگ و یا همشکل شده
و امکان شناسایی را ضعیف کند
اختفاء حفاظت در برابر دید دشمن
پوشش پنهان سازی در مقابل دید دشمن
فریب گمراهی و غفلت دشمن در نیل به اطلاعات
پراکندگی گسترش و پخش نمودن وتمرکز زدایی نیروهای خودی در مقابل حریف برای کاهش آسیب پذیری
مقاوم سازی مستحکم سازی تاسیسات
اعلام خبر آگاهی به خودی در مقابل حملات دشمن
تفرقه و جابه جایی جداسازی و گسترش افراد وتجهیزات خودی از محل استقرار
مکان یابی انتخاب بهترین و مطلوب ترین نقطه برای استقرار خودی
لایه های فرهنگ
مولفه تعریف مفهومی
تنوعات فرهنگی زبان ، پوشش ، سنت ها ، شیوه های جامعه پذیری ، مفاهیم اخلاقی و راه های تعامل افراد
( تومر ،1380 )
هنر خلق احساسات انسان در قالب نمادها
( لنگر ،1953 :53 )
ادبیات حروف و زبان نمادین نوشتاری ( ویکیپدیا ،2008 ) و یا تذکره ، مجله ، خاطره ، افسانه و داستان و ...
( دهخدا ،1387 )
دین اظهار ایمان به حقیقت غایی خدا (وبستر،2008)
فیلم و سینما رسانه ای که به انتشار تصاویر متحرک از روی یک سناریو می پردازد
(پرنیستون ،2008 )
مد هرگونه تزئین و لباسی که در یک دوره زمانی خاص و یا در یک مکان رایج می شود
( بریتانیکا ، 2008)
صنایع دستی
و فرهنگی تولید محصولاتی که نشان دهنده فرهنگ یک جامعه باشد از طریق دست و ابزار انسانی
( لغت نامه بر خط آزاد ،2008)
روشنفکری صفت چیزی که با ذکاوت و کاربرد ان مرتبط است و همچنین به چیزی که عمدتا با عقل در مقابل احساسات یا تجربه جهت داده شود ( وبستر ،2008 )
موسیقی هنر تنظیم صداها در زمان به منظور تولید یک قطعه پیوسته و یکپارچه و برانگیزاننده احساسات از طریق ملودی ، ریتم و طنین
(لغت نامه آزاد ، 2008 )
نشاط اشتیاق و احساس هیجانی ناشی از یک چیز خوب (برینی کوت ، 2008)
تفریح و سرگرمی انواع خوشی با مولفه های فعالیت ، تعامل و ارتباط (برنستین ،1999 )
9- تبیین و مدل سازی مفهومی
در طراحی مدل مفهومی توجه به این نکته دارای اهمیت خاصی است که در تطبیق بحث پدافند غیر عامل با فرهنگ ما عملا وارد ادبیات جنگ نرم شده ایم.
به این مفهوم که حریف با بکارگیری ابزار و تمامی بازیگران جنگ نرم که مواردی مثل شایعه، بازهای رایانه ای ، رسانه ها ، روزنامه ها ، موسیقی ، جلسات محفلی ، تشکل های غیر دولتی ، ادیان و گروهک های التقاطی ، ایجاد منازعات قومی و مذهبی شستشوی مغزی نخبگان وسیاه نمایی فضای روانی کشور و ... در صدد انجام سلسله اقداماتی است که کشور هدف را بدون حمله نظامی به تصاحب درآورده و به مرور به اهداف خود که همانا براندازی نرم و اصطلاحا مخملی است برسد.
در این روش مردم نقش اساسی داشته و در عین حال باور و پذیرش شکست توسط مردم نیز مولفه اثرگذار و مهم بحث می باشد . چراکه در جنگ نرم ایجاد باور در مخاطب از طریق ابزار قدرت نرم مهم است و به نوعی آفند فرهنگی تلقی می شود . حال ما با شناخت این مولفه ها چگونه می توانیم یک تطبیق دقیق فی مابین اقدامات آفندی دشمن و پدافند غیر عامل خودی داشته باشیم . الزامات آن چیست ؟ ماموریت های ما کدام است و چه نهادهایی نقش مهمتری را ایفا می نمایند ؟
به بیان دقیق تر جنگ نرم در حوزه فرهنگ و اجتماع با روش به کارگیری ابزارها و مولفه های فرهنگی همان محیط کشور هدف از طریق سیاه نمایی و غیرشفاف نمودن فضا بر روی باورها ، ارزش ها ، اعتبارات دینی ، هنجارها و رفتارها اثرگذاری نموده و به نتیجه دلخواه خود می رسد. با این ضرورت هاست که متولیان حوزه فرهنگ می بایست با ادبیات پدافند غیر عامل نیز نزدیک شده و تلاش نمایند تا با مدل سازی تطبیقی دقیق از حوزه فرهنگ و پدافند غیر عامل ارایه داده و دست به تولید ادبیاتی نو و البته کارآمد بزنند.
آیا امکان دارد که بتوان گفت در حوزه پدافند غیر عامل فرهنگی می توان رابطه ای بین استتار و دیگر مولفه های آن و فرهنگ در نظر گرفت ؟ باید گفت آری ، مثلا زمانیکه بیان می شود حریف از طریق استتار قصد پیشروی دارد می بایست فهیمد که در حوزه فرهنگ استتار در کجاها نمایش داده می شود ؟ در رسانه ها ، سینما ، تشکل های غیر دولتی و یا حتی در صنعت گردشگری و یا فریب در پوشش نخبگان ، جلسات محفلی ، منازعات قومی و یا ... در این مجال و در قالب یک مقاله امکان تبیین دقیق این بحث نمی باشد و می تواند راه گشایی برای پژوهش های دیگر تلقی گردد.
پدافند عامل فرهنگی ( اقدامات مهاجم )
بازی های رایانه ای و هدفمند تشکل سازی غیر دولتی
ایجاد شایعات و فضای بد بینی ایجاد گروه ها ی التقاطی و منحرف دینی و اخلاقی
رسانه ها و القاء اخبار جهت دار ایجاد منازعات قومی
روزنامه های زرد ایجاد و ترویج مدهای خارج از عرف در سطح جامعه
موسیقی های مبتذل و تحرک کننده توام با اشعار القایی شتشوی مغزی نخبگان
جلسات محفلی ورود افراد مسئله دار تحت پوشش توریست و گردشگر
فیلم های سینمایی ضد فرهنگی ترویج سرگرمی های غیر عرفی و ضد فرهنگی
ترویج ادبیات مبتذل در آثار هنری به وجود آوردن انحراف در نخبگان و خواص و غیر شفاف کردن محیط و غبار آلوده کردن آن
با نگاهی به جدل فوق می توان به اولیت های مهاجم فرهنگی پی برد . آنان با هدف گذاری اقشار مختلف به ویزه جوانان در صدد تلاش بر روی علاقمندی های آنان در کشورهای مورد حمله می باشند و دقیقا بر اساس بسته ای که در آن محدودیت های فرهنگی و باورها و ارزشهای آنان لحاظ شده قصد القاء ناکآرمدی و گسترش ابتذال و فروپاشی را دنبال می نمایند.
روش هایی نظیر تحریف واقعیت، ناامنی ، ایجادتعارض، اعتبار بخشی کاذب، تهدید و تطمیع ، گسترش فحشا، ارایه نظر به جای بیان حقیقت ، جو سازی ، شایعه ، سانسور ، توجیه کردن، القای یاس و ناامیدی ، دروغ ، تنش و التهاب ، مظلوم نمایی ، جعل خبر ، تضعیف روحیه ، جاسوسی ، ایجاد ترس ، تجاهل عمدی ، استفاده از فساد و ... از ابزارهای رایج این اقدامات دشمن می باشد . به عنوان اخرین نمونه می توان به تولید بازی های رایانه ای اسلام ستیز در اتریش و برخی دیگر از کشورهای اروپایی اشاره کرد که در آن به صراحت فرد بازیگر در حال مبارزه با مظاهر اسلامی است که به شکل عناصر شیطانی در قالب پویا نمایی و تصاویر دیجیتالی طراحی شده است .
پدافند غیرعامل فرهنگی ( اقدامات دفاعی )
تولید بازی های رایانه ای با تاکید بر باورهای بومی و ملی و ارزشی جامعه با توجه به مخاطب پسند بودن آن ایجاد تشکل های غیر دولتی و مردم نهاد با نظارت های دقیق و ارایه برنامه و حمایت های مادی و معنوی از آنان ارایه اطلاعات درست توسط رسانه ها به بدنه جامعه برخورد قاطع با منحرفان دینی و گروهکی و در عین حال شفافیت در ارایه اطلاعات و اخبار قابل نشر به سطح جامعه از اقدامات این گروه های التقاطی
ایجاد اعتماد و حس مشارکت در رسانه ها و مخاطبین رشد و تقویت باورهای بومی - قومی با رویکرد ملی تقویت اصطلاحا روزنانه های سفید و سالم خبری راه اندازی خانه مد به منظور ایجاد و نظارت بر مدهای ملی و مذهبی و ترویج آنان با رویکرد مخاطب محوری تقویت خوانندگان بومی و جوان و تشویق آنان به ارایه موسیقی هایی که موجبات وحدت و انسجام و در عین حال شاد بودن را در جامعه فراهم نمایند.
جذب حداکثری نخبگان ودفع حداقلی آنان با به کارگیری در مشاغل حساس ، مدیریتی ، نظارتی و ... و اعتماد به نسل جوان ، جویای نام و پویای کشور اشرافیت اطلاعاتی از طریق نیروهای زبده اطلاعات فرهنگی ایجاد جدابیت های بیشتر در صنعت توریست و حمایت از آن و در عین حال نظارت و اشرافیت اطلاعاتی تولید سینمایی مخاطب محور ، غیر گیشه ای ، ملی و مذهبی با توجه به تغییرات فرهنگی کشور تولید سرگرمی های ملی و مذهبی و نظارت بر توجه به خطوط قرمز ودر عین حال مخاطب محور بودن تشویق هنرمندان و نویسندگانی که به تولید ادبیات محتوایی و هنری بومی / ملی و مذهبی مخاطب محور می پردازند.
ارتقاء سطح بصیرت سیاسی ، اجتماعی و فرهنگی در میان نخبگان ، خواس و اندیشمندان حوزه و دانشگاه در تمامی موارد فوق نقش حضور و همراهی شهروندان و مردم کاملا ملموس است چراکه ادبیات جنگ نرم عملا در حوزه مردمی تعریف می شود . لازم به ذکر است که در دو جدول فوق موارد دیگر نیز می تواند قرار گیرد که ارایه آن طولانی تر شدن مطلب را به همراه می آورد.
10- نتیجه گیری
با نگاهی به آنچه گفته شد می توان به ضرورت های اقدامات پیشگیرانه و مقابله ای در خصوص حوزه آفند وپدافند غیر عامل فرهنگی پی برد . طبیعی است که همانطوریکه بیان شد از آنجائیکه ادبیات پدافند غیر عامل موضوعی نظامی است ورودآن به حوزه فرهنگ نیازمند بازتولید ادبیاتی جدید می باشد و صرف تبیین در یک مقاله علمی قابلیت نفوذ ندارد.
لذا در این مقاله سعی گردید که مولفه ها و متغییرهای بحث با شفافیت بیشتری بیان گردد و در عین حال امکان انجام تحقیقات بعدی را نیز فراهم نماید.
بر اساس اطلاعات به دست آمده از روی روش مطالعه مروری ، توصیفی و همچنین مصاحبه های صورت گرفته از طریق مدل دلفی و اقدامات پیمایشی راهبردهای استخراج شده در زیر 20 پیشنهاد راهبردی می گردد :
1- ارتقاء سطح آموزش های تخصصی فرهنگی ویژه نخبگان و راهبران جامعه
2- بازنگری در نظام رسانه ای کشور با رویکرد فرهنگی و اجتماعی
3- ایجاد و ارتقاء میزان اعتماد و مشارکت افراد اثرگذار در جامعه در برنامه های فرهنگی و اجتماعی
4- ایجاد خانه هایی نظیر مد، فرهنگ ، ملیت و ... از طریق تشکل های غیر دولتی
5- ایجاد بستر مناسب نقد و انتقادهای سازنده و ارایه آموزش های نقادی در سطح جامعه
6- درک توانایی تکنولوژی های اطلاعاتی و ارتباطاتی برای آحاد جامعه بالاخص نخبگان و راهبران
7- تغییر استراتژیک نگاه مولد بودن به جای مقلد بودن در حوزه فرهنگی و اجتماعی
8- تقویت اعتماد مردمی به سیستم های نظارتی و افزایش اشرافیت اطلاعاتی در حوزه فرهنگی و اجتماعی
9- ارایه اطلاعات درست و صحیح و نشر متناسب با ظرفیت ها و قابلیت های جامعه از طریق رسانه های مستقل
10- تکیه بر دال های هویت ساز ملی و مذهبی و جلوگیری از بهره گیری حریف از تاکتیک صندلی خالی فرهنگی
11- تقویت باورهای اخلاقی با تکیه بر ارزش های اصیل ایرانی واسلامی با بهره گیری از فن آوری اطلاعات
12- افزایش راه های ارتباطی مردم با حاکمیت از طریق تشکل های غیر دولتی
13- تقویت روحیه انسجام و همسویی و هماهنگی در امور فرهنگی ، اجتماعی
14- توجه ویژه به نقش جوانان و نوجوانان به عنوان آینده سازان جامعه
15- نشر و گسترش فرهنگ و معارف اصیل اسلامی با اتخاذ شیوه ها و برنامه های متنوع و متناسب با نیاز اقشار
16- اصلاح ساختار نظام اداری کشور ، گزینش نیروهای متعهد و متخصص جوان
17- پرهیز از افراطی گرایی فرهنگی و اجتماعی در برنامه های موضوعه
18- آشنا کردن جوانان با دین اسلام وتعالیم ارزشمند آن
19- فراهم کردم امکامات رفاهی ، ورزشی و فرهنگی وهنری برای اوقات فراغت جوانان با رویکرد ملی و مذهبی
20- حمایت از تولیدات هنری و ادبیات ملی و مذهبی با بهره گیری از تمامی مولفه های قدرت نرم ملی