ایران و هند معیارهای دوگانه هستهای
ارتباطات هستهای پنهانی اخیر دولت بوش با دهلینو که از سوی سنای این کشور مورد اعتراض قرار گرفته بود به دلیل رفتار تبعیضآمیز دولت آمریکا در مورد موضوع هستهای ایران و تلاش برای جلوگیری از دستیابی این کشور به فناوری صلحآمیز هستهای با وجود عضویت این کشور در NPT از سوی کارشناسان تسلیحات هستهای آمریکا مورد انتقاد قرار گرفته است.
به گزارش سایت اینترنتی روابط خارجی آمریکا که یک موسسه مطالعاتی تحقیقاتی در این کشور است، لورنس شینمن، کارشناس ارشد در سیاست کنترل تسلیحات هستهای معتقد است که قرارداد جدید آمریکا و هند، قرارداد منع گسترش سلاحهای هستهای را نقش میکند؛ به طور خلاصه سیاست درازمدت این قرارداد به گونهای است که آمریکا نباید به فعالیتهای هستهای چه به طور غیرنظامی و چه به کشورهایی که عضو این قرارداد نیستند، کمک کند.
این کارشناس و تحلیلگر ارشد در مرکز مطالعات عدم گسترش سلاحهای هستهای در واشنگتن همچنین تصریح کرد قرارداد کمک به برنامه هستهای نظامی هند از زمانی آغاز شده که آمریکا درصدد اعمال فشار بر ایران برآمد. این مقام ارشد شورای روابط خارجه به این نکته اشاره کرد که مسالهای که موجبات انتقاد از دولت بوش را فراهم میآورد این است که جدیدترین قرارداد بین هند و واشنگتن در اواسط ماه جولای در حالی تنظیم شده است که با وجود عدم امضای قرارداد منع گسترش سلاحهای هستهای «NPT» از سوی هند، دولت بوش کمکهای خود را در صنعت هستهای آن فراهم آورده است. حال سوالی که مطرح میشود این است که چه طور دولت بوش دیدگاه خود را نسبت به ایران از یک سو و هند از سوی دیگر توجیه میکند. شینمن میگوید: هند، پاکستان و اسراییل سه دولتی هستند که قرارداد NPT را امضا نکردند در حالی که ایران یکی از اعضای آن به شمار میرود و برای منع گسترش سلاحهای هستهای، مکانیزمهای دفاعی و ارایه همه اطلاعات مورد نظر به آژانس بینالمللی انرژی اتمی IAEA به تعهدات خود پایبند است، ولی با این وجود ایران در ارایه اطلاعات به این آژانس به مدت 15 تا 18 سال به خاطر همه اقداماتش و تولیداتش مقصر و مجرم شناخته شده است.
بنابراین آیا باید به ایران به عنوان کشوری نگاه کرد که یک سری تعهدات قانونی دارد که از نظر جامعه بینالمللی آنها را نقض کرده است؟
به عقیده این کارشناس، هند کشوری است که هرگز به NPT تعهد نداشته است و در حال حاضر از سوی آمریکا یک شریک استراتژیک به شمار میرود؛ گویی که مدت چندین سال یکی از مهمترین کشورها در آسیای شرقی و در سیستم گسترده بینالمللی بوده است. این نکته نیز قابل ذکر است که قبل از قرارداد 18 جولای بین آمریکا و هند گامهایی در جهت همکاری استراتژیک برداشته شده است.
شینمن در ادامه گفت: من پیش از این فکر میکردم که این قرارداد بین هند و آمریکا منعقد شده است. بعدها فهمیدم که قرارداد منعقد شده «گامهای آتی در همکاری استراتژیک» نام گرفته که هدف آن بهبود روابط اقتصادی و تکنولوژی در زمینه همکاری نظامی است. همین عبارت ماه جولای بود که با سیاست درازمدت در برنامه عدم گسترش سلاح هستهای مغایرت داشت. وی همچنین درباره این سیاست گفت: بر پایه این سیاست با هر کشوری که تمام مکانیزمهای دفاعی را در زمینه همه فعالیتهای هستهای غیرنظامی نپذیرد، همکاری نخواهیم کرد، این همان قانون 1998 است. این کارشناس آمریکایی افزود: در این سیاست ما نمیگوییم که یک کشور باید عضو NPT شود، بلکه طی این قرارداد هر کشوری آزاد است. اما باید بپذیرد که فقط فعالیت هستهای غیرنظامی داشته باشد و این فعالیت هستهای تحت مکانیزم حفاظتی بینالمللی خواهد بود. منظور از مکانیزم دفاعی این است که آیا کشور مورد نظر به تعهدات خود مبنی بر عدم تولید سوخت هستهای به جز تولیدات غیرنظامی پایبند است یا خیر؟ ما در تشکیل گروه تولیدکنندگان سوخت هستهای NCG پس از آزمایش هستهای 1974 هند پیش قدم بودهایم و سعی کردهایم موافقت همه تولیدکنندگان سوخت هستهای را جلب کنیم تا با هر کشوری که مکانیزمهای حفاظتی IAEA را در همه فعالیتهای هستهایاش نپذیرد، همکاری نکند.
شینمن در ادامه به کشورهای دارای سلاح هستهای آمریکا، روسیه، فرانسه و چین اشاره کرد و گفت: هند میتواند یکی از کشورهای دارنده سلاح باشد اما نمیتواند تحت NPT به رسمیت شناخته شود، چون طبق NPT فقط کشورهایی که در یکم ژانویه 1967 مورد آزمایش قرار گرفتهاند به خاطر اهداف قرارداد باید از سلاحهای هستهای بهرهمند باشند اما هند پیش از این تاریخ مورد آزمایش قرار نگرفته است.
این کارشناس ارشد درباره سیاست دولت بوش نسبت به عدم گسترش این سلاحها تاکنون، چنین اظهارنظر میکند که دولت بوش هدف خود را از این نوع ارتباط، تشویق دولت هند برای عدم گسترش سلاحهای هستهای معرفی کرده است. اما ممئناً تنها راه رسیدن به این هدف از طریق کنترل نظامی و مخالفت با خلع سلاح اتمی یکجانبه و تشکیل قرارداد منع گسترش سلاحهای هستهای است.
وی همچنین خاطرنشان کرد که دولت بوش به رغم اطلاع از وجود سلاحهای هستهای در هند با این کشور ارتباط برقرار کرده است. حال این سوال مطرح میشود که آمریکا چه چیزی را میخواهد از این کشور به ارمغان بیاورد و چه عاملی باعث شده است که هند به خاطرش با آمریکا دست مصالحه بدهد.
شینمن که به پرسشهای برنارد کورتسمن کارشناس ارشد شورای روابط خارجه آمریکا cfr پاسخ میگفت در مورد این رفتار واشنگتن با هند و تبعیضی که هم اینک علیه ایران از سوی دولت بوش اعمال میشود، افزود: ارتباط بوش با هند بدون اطلاع سنا این پرسش را در میان ناظران سیاسی مطرح میکند که «ایرانیها میگویند ما عضو NPT هستیم و همه مکانیزمها و پروتکل اضافی را پذیرفتهایم. حال شما به ما میگویید که ما حق تکمیل چرخه سوخت هستهای را نداریم؟ یک لحظه صبر کنید. چگونه است هندیها که عضو NPT نیستند باید جایزه بگیرند و در حالی که تهران عضو این معاهده است و همکاری میکند ولی به ایرانیها میگویند شما نباید کار غنیسازی را ادامه دهید؟
وی همچنین تصریح کرد: ایرانیها باهوش هستند. از نقطه نظر آنها، آمریکا سیاست تبعیض در رفتار با هند را که عضو NPT نیست، در پیش گرفته است. این کارشناس ارشد امور تسلیحات هستهای در پایان میگوید: با این وجود کشورهایی نظیر آفریقای جنوبی، اوکراین و برزیل که برنامه هستهای خود را کنار گذاشتهاند و همچنان عضو NPT هستند چگونه باید به این مساله (روابط هستهای آمریکا و هند) واکنش نشان دهند و آمریکا چه توجیهی خواهد داشت؟
«شورای روابط خارجی آمریکا یک موسسه تحقیقاتی غیردولتی و غیرحزبی است. وابسته به هیچ سازمان دولتی نیست و درصدد گسترش فهم و درک سیاست خارجی و نقش آمریکا در جهان از زمان تاسیس در سال 1921 میلادی بوده است.
این موسسه نشستهایی با مقامات دولتی و رهبران جهان برگزار میکند و معروفترین کارشناسان امور بینالملل در این موسسه درباره مسایل مهم بینالمللی باهم تبادلنظر میکنند.»
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
