گزارش «کنیست» از جنگ 33 روزه لبنان (بخش نهم)

دستاوردهای جنگ:
دستاوردهای سیاسی -استراتژیک:
عملیات نظامی تهاجمی گسترده و غیر قابل پیش بینی اسرائیل تلاشی بود بر ضد حزب ا لله برای ایجاد تغییر در موازنه قدرت استراتژیک میان ما و نیز تغییر نوع تهدیدی که حزب الله به دنبال آن بود.
این عملیات نظامی -سیاسی اسرائیل موجب شکست عامل بازدارندگی ایجاد شده توسط حزب الله و تغییر قواعد بازی -حاکم از زمان عقب نشینی اسرائیل از جنوب لبنان در سال 2000 میلادی- گردید. اسرائیل در کسب تأیید گسترده بین المللی برای عملیات های سیاسی و نظامی خود بر ضد حزب الله موفق شد. به رغم ادامه یافتن عملیات ها، رویارویی با حزب الله روند سیاسی گسترده ای پیدا کرد.
اسرائیل به رغم رویارویی های نظامی موجود میان این رژیم و اعراب توانست در پرتو جنگ جهانی بر ضد تروریسم منطقه ای و جهانی ، تأیید جهانی را کسب نماید. به ویژه اینکه جهان اسلام به دو بلوک محور شرارت و کشورهای میانه رو تقسیم شده است.
رویارویی با حزب الله ، موجب بهره برداری زودهنگام از سلاح های ایران و سوریه شد به طوری که از نظر زمانی هرگز برای آنها مناسب نبود. در نتیجه ، این جنگ موجب شد نگاهها متوجه اقدامات ایران شود و گمانه های موجود در خصوص ایران به حقیقت بپیوندد. به ویژه اینکه کشورهای سنی مذهب، -از جمله عربستان، اردن و مصر- که سیاستی پراگماتیسمی نسبت به ما دارند، از تهدید رو به رشد ایدئولوژی شیعی رادیکال به رهبری ایران بیمناک می باشند. چراکه این تهدید از سوی نمایندگان ایران از جمله حزب الله، متوجه کشورهای سنی مذهب می باشد. به این ترتیب مخالفت های کشورهای سنی مذهب بر ضد محور ایرانی-شیعی با منافع اسرائیل در خاورمیانه همزمان انجام شد.
"طرح صلح " ارائه شده از سوی اتحادیه عرب ، پیش از شروع جنگ دوم لبنان به طور رسمی مطرح گردید. این طرح به درخواست عربستان تدوین شد. پس از شروع جنگ نیز طرح صلح با انجام برخی تغییر هایی که در جهان عرب رخ داد ، بار دیگر مطرح شد.
به یاد داریم که پس از جنگ شش روزه در ژوئن 1967 که ارتش اسرائیل قاطعیت نظامی خود را بر ارتش های عربی به اثبات رساند، کشورهای عربی در خارطوم به گرد هم آمدند و "نه های سه گانه " خود را اعلام کردند:
1. به رسمیت شناختن اسرائیل، نه.
2. مذاکره با اسرائیل ، نه.
3. امضای پیمان صلح با اسرائیل ، نه.
اکنون پس از پایان یافتن جنگ دوم لبنان و در پرتو نتایج نا امید کننده نظامی اسرائیل، کشورهای عربی با اجماع ، دست از اصل عدم به رسمیت شناختن اسرائیل برداشتند و پیشنهادات و شروط خود را برای به رسمیت شناختن اسرائیل مطرح کرده اند.
طبیعی است که نباید گفت این شروط برای اسرائیل پذیرفته شده ، اما تمایل کشورهای عربی برای به رسمیت شناختن اسرائیل، از نگاه ما یک تحول مثبت در جهان عرب به شمار می رود.
جنگ با قطعنامه1701 شورای امنیت به پایان رسید. و مقرر شد یک نیروی بزرگ بین المللی به نام یونیفل ایجاد شود و ارتش لبنان نیز با شمار 25 هزار سرباز، در جنوب لبنان حضور گسترده داشته باشد. هرچند سید حسن نصر الله به صراحت اعلام کرد که با حضور ارتش لبنان یا حضور نیروهای لبنانی در جنوب این کشور موافقت نمی کند، اما حزب الله ناچار شد این واقعیت موجود را بپذیرد و در برابر حضور گسترده نیرو های دو طرف در جنوب، سر فرود آورد.
این حضور نظامی، موجب می شود که دیگر حزب الله، به ویژه در مناطق مرزی همچون گذشته از آزادی عمل برخوردار نباشد.
از سوی دیگر، اجرای ناقص قطعنامه 1701 از سوی حزب الله و علی رغم آسیبی که به توان تسلیحاتی آن وارد آمده، نمی توان برآوردی از چگونگی و جزئیات حضور سری نیروهای حزب الله در جنوب لیتانی را ارائه داد و در عین حال برآورد چگونگی اثرپذیری موقعیت حزب الله در لبنان در دراز مدت و تحولاتی که در ارتباط حزب الله با دیگر نیروهای سیاسی لبنان در آینده رخ می دهد نیز، کار دشواری است.
با این حال، روشن است که حزب الله از اتهاماتی رنج می برد که این حزب را مسبب اصلی خسارت های فراوانی می داند که بر غیرنظامیان لبنان وارد شده است. همچنین برخی حزب الله را عامل عمق بخشی به شکاف ها و اختلافات داخلی سیاسی در لبنان و نیز بروز بحران اجتماعی-طایفه ای و نیز بحران اقتصادی حکومت لبنان قلمداد می کنند.
از سوی دیگر، جریان 14 مارس، به ریاست سنیوره، نخست وزیر وقت لبنان ، در برابر تنش آفرینی ها و تلاش های مخالفان برای سقوط دولتش، با قاطعیت تمام ایستاده است. خلاصه اینکه برای اولین بار ، پس از نبردهای سنگین، ارتش لبنان کنترل اردوگاههای پناهندگان فلسطینی را در شمال کشور به دست گرفت. شاید این رویداد حکایت از سیاست تهاجمی دولت و ارتش لبنان بر ضد گروههای مسلح دارد.
دستاوردهای نظامی:
از زمان شروع این جنگ، ارتش اسرائیل توانست ذخایر استراتژیک موشک های حزب الله را مورد حمله جدی قرار دهد، همچنین در تعقیب سکوهای پرتاب موشک سنگین و نیمه سنگین و از بین بردن آنها در زمان مناسب موفق شد. بیشتر سکوهای پرتاب موشکی ، به ویژه با برد متوسط که در هنگام جنگ ایجاد شدند، به محض شلیک اولین موشک به طور کامل منهدم شدند. این امر، توان بازدارندگی اسرائیل را بالا برد.
به دنبال انجام عملیات گسترده و پرحجم، بیشتر موقعیت های نظامی حزب الله در خط مقدم نبرد، از بین رفت و بخشی اصلی از عملیات های زمینی در مرزها را به خود اختصاص داد. در نتیجه، و به عنوان اجرای بخشی از قطعنامه 1701، حضور حزب الله در مرزها و موقیت های که پیش از جنگ در آنها سنگر گرفته بود، از بین رفت.
ارتش اسرائیل منطقه حومه جنوبی بیروت[موسوم به «ضاحیه»] را که موقعیت اصلی فرماندهی حزب الله می باشد، به صورت جدی و سنگین مورد هدف قرار داد و توانست موقعیت های استراتژیک حزب الله در منطقه بعلبک را نیز مورد هجوم جدی و بی رحمانه خود قرار دهد.
در خلال این جنگ بین 550 تا 650 رزمنده حزب الله کشته و هزاران موقعیت و ساختمان و نیز آپارتمان های حزب الله به همراه انبارهای سلاح آنان از بین رفت. امروزه همچنان دولت لبنان و حزب الله سرگرم ترمیم و بازسازی ویرانی های ناشی از جنگ می باشند.
دو تن از اعضای کمیسیون : «آفی ایتام» و «یسرائیل حسون» شیوه ارائه دستاوردهای جنگ را نمی پذیرند. که در آینده توضیح داده می شود. اما «یوفال شتاینتس» از دیگر اعضای کمیسیون می افزاید ، پیامدهای قطعنامه 1701 همچنان اختلاف برانگیز بوده و مضرات و نکات منفی آن بیشتر از سودی می باشد که به ما می رسد.
نگاهی به مبانی جنگ
1. در تاریخ دوازدهم ژوئیه 2006 و به دنبال ربوده شدن دو سرباز، طرح از پیش تعیین شده "هانیبال " برای رویارویی با هرگونه حادثه ربایش سربازان ، به اجرا درآمد. در همین روز 22 موشک به اراضی اسرائیل اصابت نمود. عصر این روز، دولت اسرائیل جلسه هیئت دولت را برگزار کرد و در چارچوب واکنش جدی و بی رحمانه به اقدامات خصمانه حزب الله، نوع اهداف تعیین شده در لبنان را برای یورش تشریح کرد.
2. صبح روز بعد، مرحله اول جنگ آغاز و تا تاریخ هفدهم ژوئیه ادامه یافت. در این مرحله ، ارتش در عملیات های نظامی خود، بیشتر بر آتش هدایت شده اتکا نمود. این طرحی از پیش تعیین شده بود. همچنانکه در این مرحله ارتش به اعمال ممنوعیت های هوایی و دریایی بر ضد اراضی لبنان ، اقدام نمود. فرودگاه بین المللی بیروت را به طور جزئی مورد حمله قرار داد و برای جلوگیری از قاچاق سلاح از سوریه به لبنان ، تلاش فراوانی را برای بستن جنوب لبنان به کار بست.
فرماندهی منطقه شمال مأمور به فعال کردن عملیات های خود در مناطق مرزی به ویژه در بخش شمالی آن، شد. هدف از این مأموریت از بین بردن حضور میدانی حزب الله در این منطقه و انهدام مراکز خدماتی و زیرساخت های حزب الله در این منطقه بود.
در این مرحله، اسرائیل در وارد آوردن ضربه های ویرانگر به سیستم پرتاب موشکی حزب الله که اسرائیل را هدف قرار داده بود، موفقیت کسب نمود.
3. در مرحله دوم جنگ، که از تاریخ هفدهم ژوئیه شروع و به مدت ده روز ادامه یافت، حجم و گستره عملیات نظامی ، افزایش یافت. محور این عملیات ها در اساس، نیروی هوایی بود. البته فرماندهی منطقه شمال نیز اقدام به اجرای یک سری عملیات های زمینی با مدت زمان کوتاه و در محدوده جغرافیایی کم، نمود. هدف از این اقدام تلاش برای ضربه زدن به اهداف حزب الله بود که در امتداد چندکیلومتری نوار مرزی قرار داشتند.
در کنار این اقدامات، دستگاههایی ویژه به انجام عملیات های ویژه در داخل خاک لبنان مبادرت نمودند.
4. مرحله سوم جنگ از بیست و هفتم ژوئیه شروع و تا زمان اجرای قطعنامه آتش بس به تاریخ چهاردهم آگوست ادامه یافت. در این مرحله ، ضرورت نیاز به تغییر تصور نظامی ویژه مربوط به روند عملیات های میدانی احساس شد و تفکر و ایده پردازی در این زمینه شروع شد. به ویژه اینکه ارتش تا تاریخ هفتم آگوست ، مدیریت جنگ را به همان شیوه پیشین ادامه داده بود.
در تاریخ هفتم آگوست، فرماندهی ارتش تصمیم به انجام یک عملیات گسترده زمینی در جنوب لبنان گرفت. هدف از این عملیات گسترده، جلوگیری از پرتاب موشک های کوتاه برد حزب الله بود که به سمت جبهه داخلی اسرائیل شلیک می شدند. اما به دلیل ایجاد آمادگی های لجستیکی برای نیروها و نیز هماهنگی با مذاکرات سیاسی در حال انجام که وارد مرحله پیشرفته ای شده بود، اقدام به انجام این عملیات چند روز به تأخیر افتاد.
نوع نگاه امنیتی که باعث انجام عملیات زمینی شد، به دنبال ضربه زدن به توان نظامی حزب الله در میدان بود تا بتواند حزب الله را به طور کامل در برابر خود تسلیم نماید.
به همین هدف، ارتش در میان نیروهای احتیاط شروع به به کارگیری و سربازی گیری گسترده و فعال نمود. نیروهای احتیاط به نیروهای حاضر در میدان پیوستند و به شکل عجیبی در نبرد شرکت نمودند تا اینکه قطعنامه آتش بس به اجرا در آمد. با این حال، با تأسف فراوان باید گفت که حملات پیاپی موشکی حزب الله تا آخرین روز جنگ حتی برای یک لحظه متوقف نشد.          ادامه دارد...
به مناسبت سومین سالگرد جنگ 33 روزه لبنان