بهمن نامورمطلق

مقدمه: گروه فرهنگ و هنر _ سایرمحمدى: پنجاه حکایت از مثنوى مولانا تحت عنوان «حکایت هاى مثنوى مولوى» به قلم بهمن نامورمطلق به زبان فرانسوى چاپ و منتشر شده که مخاطبان اصلى اش نوجوانان هستند و به چاپ هاى متعدد رسید. این کتاب از زبان فرانسوى به زبان هاى دیگرى چون چک هم برگردانده شد.«خیالپردازى عرفانى نزد مولانا و سنت اگزوپرى» به عنوان رساله دکتراى نامورمطلق به زبان فرانسوى عرضه شد که هنوز به فارسى ترجمه و منتشر نشده است. نامورمطلق متولد ۱۳۴۱ تهران، دکتراى ادبیات تطبیقى ازکشور فرانسه دارد و در ایران مجموعه مقالاتى تحت عنوان «آیینه آب» توسط انتشارات همشهرى چاپ و منتشر کرده است. وى که هم اکنون مدرس دانشکده صدا و سیماست وکتاب جدیدى تحت عنوان «بینامتنیت از آغاز تا ژرار ژنت» در دست چاپ دارد که علاوه بر سیر تکوینى این نظریه مباحثى را پیرامون هنر و ادبیات ایرانى ازمنظر بینامتنیت مطرح مى کند.

پایگاه بصیرت

* آقاى نامور، در کتاب «آیینه آب» چه کرده اید؟
** کتاب «آیینه آب» مجموعه مقالاتى به زبان فارسى است که انتشارات همشهرى منتشرکرده و مجموعه ادبیات تطبیقى را موردتوجه قرارداده است.
دراین کتاب تأثیرگذارى شاعران کلاسیک ایرانى بر ۱۵ نویسنده غربى را بررسى کردیم. این بررسى در سه حوزه فرهنگى آلمانى زبان، انگلیسى زبان و فرانسوى زبان، جاى مى گیرد. در این مجموعه دکتر حدیدى، دکتر نوریان، دکتر سهیل، خانم دکتر احمدزاده و دکتر فولادوند با من همکارى داشتند.
درواقع به بررسى جایگاه ادبیات کلاسیک فارسى و فرهنگ فارسى در ادبیات جهان مى پردازیم.
* گویا کتابى در زمینه «بینا متنیت» در دست تألیف دارید؟
** من الآن بیشتر وقتم را روى متن شناسى متمرکزکرده ام. بیشتر متن شناسى تطبیقى با عناوینى چون پیش متنیت، بینا متنیت سروکار دارد.
پیش متنیت که مطرح کردم ارتباط بین متون را بررسى مى کند. چون ما معتقدیم هیچ متنى بى ارتباط با متن هاى پیش از خودش نیست.همانطور که رولان بارت مى گوید هرمتنى بینامتن است. یعنى هر متنى از متن هاى دیگر ناشى مى شود. بنابراین یکى از راههاى شناسایى متن ها به ویژه متن هاى جدید روش بینامتنیت است. به وسیله روش بینا متنیت من به تبارشناسى متون پرداختم.
من در این مقاله مطرح کردم که چگونه یک متن شعرى و کلاسیک فارسى متعلق به دوران بسیارقدیم تبدیل به یک متن مدرن با مخاطبان مختلف و درحوزه فرهنگى مختلف مى شود. درکتاب بینامتنیت یکى به این مسأله اشاره کردم و دیگر درحوزه متن هاى فارسى و ارتباط شان با یکدیگر که اصطلاحاً به آن روش نقد بینانشانه اى مى گویند. دراین روش نشان مى دهیم که چگونه یک شعر تبدیل به یک نگارگرى شده است. یا چگونه با الهام از حماسه فردوسى یک تابلو نقاشى خلق کرده اند. این جا به جایى نظام نشانه اى از کلام به تصویر موردتوجه ما درکتاب بینامتنیت است.
* در ایران عموماً تئورى هاى ادبى و فلسفى ترجمه و منتشر مى شوند، بدون این که کاربرد آنها نشان داده شود
** خوشبختانه چون حوزه فرهنگى ایران یک حوزه پیوسته اى است، بهترین بستر را براى مطالعات بینامتنى فراهم آورده است. یعنى آمدم برنامه نقد آینه اى را پیشنهاد کردم. در نقد آینه اى ما وسیله متن نگارگرى ادبیات را مى بینیم. به وسیله ادبیات نگارگرى را، به وسیله خوشنویسى و کتبیه نویسى معمارى را. این متن ها دائماً با یکدیگر درحال گفت وگو هستند. ما مى توانیم این گفت وگوها را تبدیل به متنى بکنیم که خود را مى شناساند.