چین و روسیه تحریم ایران را نپذیرفتند

در پرونده هسته ای ایران تحولاتی مهم با شتابی فراوان در حال وقوع است. از یک سو غربی ها هنوز نتوانسته اند خود را از شوک ناشی از شکست گفت وگوهای گروه 1+5 در مسکو برهانند، از سوی دیگر برخی رایزنی های جدید میان ایران و سه کشور اروپایی، ایران و آژانس، ایران و روسیه و چین و آمریکا آغاز شده است و از جهتی دیگر ناتوانی برخی کشورهای غربی در تعیین تکلیف تئوری و عملی خود با ایران به اختلاف هایی درون ساخت حکومتی آنها انجامیده است به گونه ای که خبر می رسد میان رایس و رامسفلد در ایالات متحده و در انگلستان میانه استراو و بلر شکرآب شده است. روزنامه روسی «کراسنایا زوزدا» مجموعه این تحولات و برخی سناریوهای پیش رو را به خوبی جمع بندی کرده است.
این روزنامه طی تحلیلی می نویسد: یک هفته مانده به برگزاری نشست شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی در وین، که در آن گزارش تعیین کننده محمد البرادعی درخصوص برنامه هسته ای ایران قرائت خواهد شد، مسکو مرکز رایزنی درخصوص مسئله هسته ای ایران بود. یک هیئت هسته ای ایرانی به دعوت وزارت امورخارجه روسیه به مسکو آمده بود تا با مقامات روسی و نیز نمایندگان کشورهای اروپایی حاضر در مسکو به گفتگو بپردازد. پیش از آن هم رایزنی نمایندگان شش کشور بزرگ جهان در مسکو صورت گرفت که البته هیچ نتیجه ای در بر نداشت و طرفین بار دیگر نتوانستند به توافقی درخصوص ایران دست یابند.
این روزنامه می افزاید: البته دلایل کافی وجود داشت که ناظرین سیاسی به اختلاف شدید موضع گیری طرفین در این خصوص با توجه به منافع ژئوپلیتیکی خاص هر یک پی ببرند.
از روسیه شروع می کنیم: مقامات مسکو خواهان حل و فصل مسالمت آمیز این بحران هستند تا رهبران ایران را متقاعد کنند خود را بیش از پیش به مذاکره راغب نشان دهند. به همین دلیل از تهران می خواهند که گامهای مشخصی برای اجرای تصمیمات آژانس، از جمله توقف فعالیتهای مربوط به غنی سازی اتخاذ کند. در عین حال وزارت امورخارجه روسیه بارها و بارها اعلام داشته که به طور کلی مخالف هر نوع تحریم بر ضد ایران است. در صورت وقوع حمله ای از سوی آمریکا بر ضد ایران هم همانطور که ژنرال یوری بالویفسکی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح روسیه گفته است، روسیه موضع بیطرفانه ای اتخاذ خواهد نمود. آنچه مسلم است ایفای نقش میانجی در حل و فصل مسئله هسته ای ایران برای مسکو بی نهایت اهمیت دارد، به ویژه در آستانه اجلاس سران گروه هشت در روسیه.
موضع گیری آمریکا کاملا متفاوت است: هدف واشنگتن ممانعت از قدرت گرفتن رژیم حاکم بر ایران، به هر قیمت ممکن است. بوش و رایس در اظهارات جدید خود آشکارا اعلام داشته اند که برای رسیدن به اهداف خود از هیچ راهی کوتاهی نخواهند کرد، حتی استفاده از سلاح هسته ای.
این مسئله بحث های زیادی را حتی در داخل ایالات متحده به وجود آورده است. کارشناسان آمریکایی این اقدام آمریکا را از لحاظ سیاسی- اخلاقی به ضرر ایالات متحده می دانند، چرا که هنوز هیچ خطری از سوی ایران، جامعه جهانی را تهدید نمی کند و ایران در صورت تمایل هم هنوز تا ساخت بمب اتمی فاصله زیادی دارد و این کار وجهه آمریکا را بیش از پیش مخدوش خواهد ساخت. از سوی دیگر هر نوع حمله ای بر قیمت جهانی نفت تاثیر خواهد گذاشت. البته انتخاب با خود آمریکاییان است.
موضع گیری چین هم کاملا مخالف با اعمال تحریم ها است، چه رسد به استفاده از راه حل نظامی برای حل مشکل. پکن به خوبی می داند که شروع یک جنگ تازه در آسیا به منزله افزایش قیمت نفت خواهد بود که ضربه سختی بر اقتصاد سریعاً در حال رشد چین می زند پکن اولین پایتخت در جهان بود که از طرح مسکو برای ایجاد مرکز مشترک غنی سازی اورانیوم در خاک روسیه استقبال نمود و تمام سعی خود را برای متقاعد نمودن تهران برای قبول این پیشنهاد نمود.
«کراسنایا زوزدا» در ادامه می نویسد: سه کشور اروپایی، انگلیس، آلمان و فرانسه هم بر سر دوراهی مانده اند. وقتی سری به واشنگتن می زنند، از مواضع آمریکا حمایت می کنند و زمانی که به مسکو یا قاهره سفر می کنند، خواستار راه حل دیپلماتیک مسئله می شوند. در واقع موضع آنها حقیقتاً یک موضعگیری اروپایی است که نشان دهنده سیاست باد است. ولی با این وجود در مجموع اعمال تحریم بر ضد ایران، به اذعان مقامات خود اتحادیه اروپا، به نفع آنان نخواهد بود و مسئله روابط بازرگانی با ایران برای اروپا از اهمیت زیادی برخوردار است.
در خصوص حمله نظامی نیز باید گفت، بعید است با توجه به تجربه عراق، کسی در اروپا حاضر باشد به خاطر منافع آمریکا خود را به کشتن دهد.
و در نهایت موضع خود ایران: بلندپروازی های هسته ای ایران مشخصاً جنبه داخلی دارد و به افتخار و غرور ملی این کشور مربوط می شود که می تواند ملت ایران را در برابر هر نوع تجاوز خارجی حفظ کند. بدون شک ایران درصدد است که نقش رهبری منطقه ای را ایفا کند که در این راه تا حدودی موفق هم بوده است. البته هنوز کسی، جز خود ایرانیها نمی دانند که آیا ایران به واقع درصدد ساخت سلاح هسته ای است یا نه. ولی در صورتی که خطر جدی این کشور را تهدید کند، ایران به خوبی می تواند زندگی خریداران نفت خود را زیر و رو کند.
در مجموع وخامت اوضاع پیرامون مسئله هسته ای ایران تشدید شده است. آنچه مسلم است اینکه شورای امنیت سازمان ملل از طرح های آمریکا برای مقابله با برنامه هسته ای ایران حمایت نخواهد کرد، چرا که خطر مستقیمی از جانب ایران امنیت جهانی را تهدید نمی کند. در این صورت آمریکا در صورت تمایل در عرصه پیکار با ایران مجبور است که تنها عمل کند.
روسیه نیز همانطور که مقامات این کشور اعلام کرده اند، منتظر نظر آژانس بین المللی انرژی اتمی می ماند، در حالی که در هر صورت قصد توقف همکاریهای هسته ای خود با ایران در ساخت نیروگاه اتمی بوشهر را نیز ندارد و آن را کاملاً در راستای پیمان عدم گسترش سلاحهای هسته ای می داند.
چین و آمریکا در بن بست
«هوجین تائو» رئیس جمهور چین آخر هفته گذشته را در واشنگتن گذراند اما به رغم گفت وگوهای مفصل رسانه های خبری گزارش می دهند درباره هیچ یک از موضوعات مهم مورد اختلاف مانند تجارت، نرخ ارز، کره شمالی و ایران پیشرفتی حاصل نیامده و دو طرف در نوعی بن بست قرار دارند. بی بی سی گزارش داده است رئیس جمهور چین در این سفر خطاب به جرج بوش تصریح کرده تنها در صورتی که روش های مسالمت آمیز مدنظر باشد به همکاری با ایالات متحده برای حل و فصل موضوع هسته ای ایران ادامه خواهد داد.
به علاوه بنابر گزارشی که روزنامه فایننشال تایمز منتشر کرده، رئیس جمهور «هو» در دیدار با همتای آمریکایی خود تلاش فراوانی برای لغو تحریم شرکت های چینی از جانب آمریکا انجام داده است. آمریکا بسیاری از شرکت های مهم چینی را به دلیل مراودات اقتصادی و بازرگانی با ایران، تحریم کرده است. فایننشال تایمز عقیده دارد این تلاش گواه اهمیتی است که پکن برای روابط خود با تهران قائل است .