رؤیاهاى سیاسى رویال

گردآورى و ترجمه: بنفشه غلامى
«سگولن رویال» چهره گمنامى که اکنون به یکى از مشهورترین چهره هاى سیاسى پاریس تبدیل شده است، روز جمعه ۱۷ نوامبر یک گام به ریاست جمهورى فرانسه نزدیک تر شد. او حالا با کنار زدن دو رقیب سرشناس خود در حزب سوسیالیست فرانسه مى تواند امیدوار باشد در انتخابات آوریل ۲۰۰۷ نخستین زن مدعى ریاست جمهورى فرانسه نام گیرد. کشورى که رئیس جمهور در آنجا، به لحاظ اختیاراتى که قانون اساسى و سوابق تاریخى فرانسه اعطا کرده، جایگاهى ویژه دارد.
خانم «رویال» روز پنجشنبه ۶۰‎/۶ درصد آرا در میان
۲۱۹ هزار عضو حزب سوسیالیست را به دست آورد. نتیجه اى غیرمعمول که کسى انتظارش را نداشت.
نزدیکترین رقیب رویال ۵۳ ساله، «دومینیک اشتراس ـ کان» ۵۷ ساله بود. رقیب اول او (اشتراس کان) پیش از این وزیر دارایى فرانسه بوده است. او ۲۰‎/۸ درصد آرا را به خود اختصاص داد و دومین رقیب او (لورن فابیوس) ۶۰ ساله که روزگارى نخست وزیر فرانسه بود. فقط ۱۸‎/۵ درصد آرا را به دست آورد.
به این ترتیب همه چیز در صبح جمعه ۱۷ نوامبر درباره تعیین پرچمدار سوسیالیست هاى فرانسه قابل پیش بینى بود.
طورى که «رویال» بعد از انتشار نتایج اولیه این رقابت که حاکى از برد او بود، اظهار داشت: «لحظات سرشار از شادى و خرمى را سپرى مى کنم.» رویال در اعلام خبر پیروزى خود، لحن حماسى داشت : « انتخاب شدن براى این مسیر و راه فوق العاده است. من فکر مى کنم این داستانى است که مردم فرانسه آن را نوشته اند.»
«سگولن رویال» چهارمین فرزند از هشت فرزند خانواده «رویال» در سنگال (داکار) متولد شد. در آن زمان پدرش که یک کلنل فرانسوى بود، در این سرزمین در مأموریت به سر مى برد. «سگولن رویال» تا زمانى که با «فرانسوا هالند» ملاقات کرد، در سنگال به سر مى برد. اما ۲۵ سال پیش بعد از ملاقات با «هالند» که حال همسر او و پدر چهار فرزندش است، به فرانسه بازگشت.
«فرانسوا هالند» با آن که جزو کادر سوسیالیست ها هست، اگرچه سعى دارد، بى طرفى خود را در قبال کاندیداتورى همسرش حفظ کند، اما این نکته را نیز پنهان نکرده است که خودش نیز در اشتیاق رسیدن به چنین مقامى بوده است.
به هر تقدیر، انتخاب رویال در حلقه رقیبان کهنه کار سوسیالیست داراى معنا و مفهوم بسیارى بود. مى شد از آراى انبوهى که به نام او در صندوق آزمون سوسیالیست ها ریخته شد، این پیام را دریافت که هواداران این جناح دیگر حاضر به شرط بندى بر سر موفقیت رجال سالخورده سوسیالیست درگرفتن کاخ الیزه نیستند. آنها به چهره اى نسبتاًجوان و تازه نفس اقبال نشان داده اند که جلوه اى از جسارت و اعتماد به نفس را در این مدت به نمایش گذاشته است.
رویال قبل از آنکه مانیفست یا برنامه اى را براى آینده فرانسه عرضه کند، مانورى از جسارت و اراده سیاسى به نمایش گذاشت. جسارت او گویى روح امیدى است که در کالبد یک جناح منفعل و گوشه گیر صحنه فرانسه دمیده مى شود. رویال به خانواده پرجمعیت سوسیالیست ها این اعتماد را برگرداند که پس از سالها شکست انتخاباتى و دورى از الیزه مى توانند به «بازگشت» و پیروزى فکر کنند.
رأى بالاى خانم رویال معناى بسیار مى تواند در برداشته باشد اما شاید درست تر این باشد که انتخاب او، ترس از رقیب خطرناکى به نام نیکلاى سارکوزى وزیر کشور و بزرگ ترین مدعى جانشینى شیراک فروریخت. این نکته تحلیلگران رسانه هاى پاریس در فرداى انتخابات ۱۷ نوامبر گوشزد کردند که «امروز همه راستگراها و محافظه کاران از سارکوزى تا ویلپن نگران افزایش مقبولیت» رویال هستند.
با وجود این، رویال، نخستین پیروزى خود در مسیر رسیدن به الیزه را آسان به دست نیاورد. این توفیق او، حاصل ماه ها مانور تبلیغاتى و زورآزمایى سیاسى با رقیبان کهنه کارش بود. رویال انواع ترفندها را براى خارج کردن حریفانش به کار بست. روزى در سخنرانى ماه «مه» خود آنها را «فیل» نامید و گفت: «غزال ها سریع تر از فیل ها مى دوند.»
در مقطعى دیگر «رویال» در پاسخ مردم سرخورده از نخبگان سنتى فرانسه، به آنها قول داد سیکل بسته قدرت را خواهد گشود. در این راستا او وعده داده است فرمانداران محلى و منطقه اى قدرت بیشترى خواهند داشت. به تجار و تجارت هاى کوچک سوبسید و کمک هزینه پرداخت خواهد کرد. رویال با تلفیق شعارهاى پوپولیستى با اصول دولت رفاه بسیارى از حریفانش را خلع سلاح کرد.
تاکتیک هایى که تیم مشاوران او در عرصه مبارزه طراحى کرده بودند باعث شد حتى مخالفانش نیز به نوعى به او کمک کنند.
در سایه این تاکتیک ها رویال تبدیل شد به تابلو اشتیاق عمومى فرانسوى ها براى داشتن رهبرى به سبکى جدید.
«سگولن رویال» رئیس منطقه پویت ـ شارنت در غرب فرانسه که از ریشه هاى قوى برخوردار است، پایگاه تبلیغاتى خود را در ییلاقات بنا کرد تا بتواند وعده هاى خود را که برآمده از افکار سوسیالیستى اش بود به راحتى در کام تشنه قشرهاى محروم این نواحى بریزد وعده هایى چون؛ دگرگونى آموزش و پرورش، رفع تبعیض و برچیدن جرم و بزهکارى در میان جوانان.
«رویال» کارنامه سه وزارتخانه و سه ارگان مسئول رفاه اجتماعى فرانسه یعنى، محیط زیست، آموزش وپرورش و خانواده و کودکان را به چالش کشید. انتقادهاى تند او باعث خشم مخالفان نخبه گرایى او شد آنها گفتند که او از پختگى و درایت در تحلیل مدیریت کشور بى بهره است اما آنها هر چه در نقد شعارها و اعتراضات پوپولیستى رویال گفتند حساسیت و حمایت افکار عمومى را از او افزونتر کردند. در یک مورد منتقدان رویال پیشنهاد او مبنى بر تعیین یک هیأت نظارت مردمى بر کار انتخابات را به باد تمسخر گرفتند.
اما مشاوران زیرک رویال چنان طرحى را جستند که او در مناظره قبل از انتخابات این پیشنهادهاى به ظاهر مسخره را به نقطه قوت خود تبدیل کندکما اینکه او در دفاع از حضور هیأت ژورى مردمى براى انتخابات گفت: این حرکتى در جهت شکستن سلطه و تمرکز دولت و تشریک مساعى مردم است. «دموکراسى مانند عشق است. هر قدر میزان بیشترى از آن وجود داشته باشد، بیشتر هم رشد مى کند.»
دام دیگرى که رویال به خوبى از آن عبور کرد «زن بودن» او بود. رقیب اصلى رویال اشتراس ـ کان در آخرین تلاش هاى انتخاباتى خودگفته بود: «براى رویال بهتر آن است که در خانه بماند و دستورات آشپزى اش را براى خودش اجرا کند.»
اما رویال در کارزار رقابت با مردان کهنه کار پاریس، از مسأله جنسیت خود به عنوان یک امتیاز براى شوراندن حمایت زنان بهره جست تا جایى که این سخن او به گوش ها طنین انداخت که دوران مردسالارى و یکه تازى رجال پیر در الیزه به سر آمده است.
به هر حال اکنون دو رقیب «رویال» در انتخابات شکست خوردند و حالا باید منتظر ماه ژانویه ماند. زمانى که قرار است اتحادیه جنبش مردمى براى نخستین بار کاندیداى خود را در برابر رویال انتخاب کند.
هر چند این روزها همه جا نام سارکوزى به عنوان رقیب جدى رویال مطرح است اما شنیدن یک خبر در فرداى انتخابات خانگى سوسیالیست ها که رشته افکار رویال رابه هم ریخت خبرى که از احتمال ادامه حیات شیراک در کاخ الیزه خبر مى داد از جمله همسر شیراک در مصاحبه اى با مجله
«لو نوول ابزر واتر» پیشنهاد داده بود که او پس از ۱۲ سال باید براى سومین دوره هم نامزد شود.
روبرو شدن با شیراک براى هر کاندیدایى هراس آور است چرا که او پس از سه دهه سیاست به نوعى حکم پدرخوانده همه رجال سیاسى را دارد . اگرچه بسیارى از ناظران از پایان عصر شیراک سخن مى گویند و معتقدند عرف و آیین سیاست دیگر موافق نامزدى او در دوره جدید انتخابات ریاست جمهورى فرانسه نیست اما عده اى دیگر نیز معتقدند «شیراک» همواره در حساس ترین زمان ها و شرایط سخت به صحنه آمده و رقیبان خود را از عرصه کارزار به در کرده است.
به هر حال از امروز نگاه به اردوى رقیب سوسیالیست ها دوخته شده است و اینکه در کارزار فوریه آینده چه کسى پرچم رهبرى محافظه کاران را در برابر رویال در دست خواهد گرفت.