دولت بوش هیچگاه به طور رسمی و با صراحت وجود برنامهای پیشبینی شده برای اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی را مورد تایید یا تکذیب قرار نداده است اما در چارچوب جنگ روانی علیه ایران اجازه میدهد که از طریق رسانههای این کشور، به بحث درباره وجود چنین احتمالی دامن زده شود.
چند روز پس از گزارش روزنامه «نیویورکر» مبنی بر برنامهریزی محرمانه وزارت دفاع آمریکا برای هدف قرار دادن احتمالی مراکز هستهای ایران، «دیک چنی» معاون رئیسجمهوری این کشور در یک گفتگوی رادیویی از احتمال برنامه اسرائیل برای حمله به مراکز هستهای جمهوری اسلامی سخن گفت.
مقامهای دولتی آمریکا گزارش نیویورکر را «غیردقیق» خواندند ولی هیچگاه به طور کامل آن را تکذیب نکردند.
رسانهها، کارشناسان سیاسی و مقامهای حکومتی درباره اظهارات چنی، بدون رد کردن آن، به دشواریهای عملیاتی برای هدف قرار دادن مراکز هستهای ایران پرداختند.
چند به فاصله یک روز از سوگند ریاست جمهوری جورج بوش در یک گفتگوی رادیویی ادعا کرد که واشنگتن «به دو دلیل برنامه هستهای ایران و مشکل حمایت قابل توجه ایران از عملیات تروریستی نگرانی دارد.».
وی گفت: «به تلاش برای برخورد دیپلماتیک با این دو موضوع ادامه میدهیم و کار با اتحادیه اروپا را دنبال میکنیم.
چنی افزود: اگر ایران به تعهد خود پایبند نباشد، گام بعدی ارجاع آن به شورای امنیت سازمان ملل برای وضع تحریمهای بینالمللی به منظور وادار کردن آن به ادای تعهداتش در قبال پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای خواهد بود».
معاون رئیسجمهوری آمریکا افزود: «اگر به دنبال نقاط دردسرآفرین در جهان بگردیم در آن صورت ایران در صدر فهرست قرار دارد».
وی درباره احتمال عملیات نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران گفت: «یکی از نگرانیها آن است که احتمال دارد اسرائیل بدون آن که از او خواسته شود دست به کار شود.
چنی افزود: در حقیقت اگر اسرائیلیها متقاعد شوند که ایران دارای توانایی چشمگیر هستهای است، با توجه به این که سیاست اعلام شده ایران از میان برداشتن اسرائیل استژ، در آن صورت احتمال دارد قبل از ایران دست به کار شود و سروسامان دادن به آشفتگی دیپلماتیک پس از آن را به جهان واگذار کنند».
چنی افزود: «اگر بتوانیم مانع جنگ شویم، خواهان آن در خاورمیانه نیستم.
به ویژه در مورد ایران فکر میکنیم که پرداختن به آن از راه دیپلماتیک به سود همه خواهد بود».
سناتور جمهوریخواه، «جان مککین»، هم در گفتگو با تلویزیون «سی.بی.اس» اظهار داشت: «با نظرات معاون رئیسجمهور کاملا مخالف نیستم ولی نسبت به امکان حمله اسرائیل بدون آن که ما از قبل از آن اطلاع داشته باشیم تردید دارم».
وی افزود: «فکر میکنم که اسرائیلیها قبل از اقدام علیه ایران به ما فرصت خواهند داد که تمامی گزینهها را مورد آزمایش قرار دهیم».
مک کین که از اسرای نظامی سابق جنگ ویتنام و در مجلس سنا از اعضای ارشد کمیته نیروهای مسلح است گفت: «روشن است که تسلیحات هستهای و توانایی موشکی ایران تهدیدی مستقیم علیه اسرائیل است».
وی که به عنوان خلبان هواپیمای جنگی در لشکرکشی آمریکا به ویتنام شرکت داشت در ادامه افزود: که دیک چنی به طور یقین به فکر حمله 23 سال پیش اسرائیل به مرکز هستهای «اوسیراک» در عراق است، ولی فکر نمیکنم از نقطه نظر راهکاری، امکان حمله مشابه وجود داشته باشد زیرا ایران تاسیسات خود را در اطراف تهران پراکنده کرده است.
او گفت: احتمال اقدام نظامی اسرائیل جامعه بینالملل، به ویژه سازمان ملل را وادار میکند که با سرعت دست به کار شوند.
مک کین خاطر نشان کرد: «فکر نمیکنم که اظهارات چنی به منزله دعوت او از اسرائیل برای حمله به ایران باشد اما هر کشوری از جمله ما، هنگامی که احساس کند امنیت آن مانند اسرائیل با سلاحهای هستهای ایران مورد تهدید قرار گرفته است، باید راههای مختلف را ارزیابی کند».
از سوی دیگر، سناتور جمهوریخواه «ریچارد لوگار»، رئیس کمیته روابط خارجی سنا نیز در گفتگو با تلویزیون «سی.ان.ان» اظهار داشت: «ایران تاسیسات هستهای خود را در مکانهای متعدد پراکنده کرده است که تمام آن مراکز برای ما و شاید اسرائیل شناخته شده نیست. لذا فکر نمیکنم انجام حمله پیشدستانه امکان داشته باشد مگر آن که اطلاعات محرمانه بسیار دقیقتری به دست آید».
او گفته: «احتمال حملهای مشابه به مرکز هستهای عراق علیه مراکز هستهای ایران وجود ندارد.
عمل تلافیجویانه ایرانیان با توجه به وضعیت نامناسب ما در عراق میتواند بسیار جدی باشد».
سناتور دمکرات «ژوزف بایدن» از اعضای ارشد کمیته روابط خارجی سنا نیز درباره سخنان بوش به شبکه «ای.بی.سی» گفت: «ایده خوبی نیست و امیدوارم محقق نشود».
وی افزود: امکان انجام عملیاتی که اسرائیل پیشتر در مورد مرکز هستهای «اوسیراک» در عراق انجام داد، اکنون در ایران وجود ندارد. پایان دادن به برنامه هستهای ایران از طریق از بین بردن یک راکتور اتمی آن کشور امکانپذیر نیست.
همچنین سناتور جمهوریخواه «هیگل» از کمیته روابط خارجی درباره ضروری بودن حمله اسرائیل به ایران در سال جاری میلادی به شبکه تلویزیونی «ای.بی.سی» گفت: «نمیدانم ما در این مسیر پرفراز و نشیب، باید چند کیلومتر دیگر را طی کنیم».
در همین حال «رابرت نواک»، از کارشناسان مسائل سیاسی آمریکا در گفتگو با تلویزیون «سی.ان.ان» اظهار داشت «فکر نمیکنم ایران هدف بعدی حمله نظامی باشد. ارتش آمریکا برای مخاطرات نظامی جدید آمادگی ندارد».
«کالین پاول»، وزیر خارجه مستعفی آمریکا هم گفت: «دولت قبلی بوش در چندین نوبت اقدام نظامی علیه ایران را مورد بررسی قرار داد ولی تشخیص داد که هزینه چنین حملهای بسیار سنگین خواهد بود».
وی افزود: «سخنان چنی به منزله هشدار به ایران بود و فکر نمیکنم که آمادگی عملیات نظامی علیه ایران را داشته باشیم. وزارت دفاع یا خارجه چنین احساسی ندارند».
اما «والتر رابرتمید»، کارشناس ارشد سیاسی در شورای روابط خارجی آمریکا در مصاحبه با تلویزیون فاکس نیوز گفت: «بر این باور هستم که ایران و آمریکا در مسیر برخورد با یکدیگر قرار دارند».
وی افزود: رئیسجمهوری و معاون وی نسبت به مساءله ایران بسیار نگران هستند زیرا هیچ پیشرفتی در زمینه تلاش برای جلوگیری از ایران در دستیابی به سلاح هستهای مشاهده نمیکنند. آنها سعی دارند این موضوع را مورد تاکید قرار دهند.
در همین حال بسیاری از مقامهای آمریکایی و سایر کشورهای خارجی معتقدند که سخنرانی «جورج بوش» که در آن به پایان دادن به استبداد و گسترش مردمسالاری در جهان پرداخت، توجیهی برای سیاستهای نظامیگرایانه زیر پوشش جنگ علیه تروریسم در عراق، افغانستان و به طور کلی در خاورمیانه بوده و تغییری در سیاست خارجی آمریکا رخ نداده است.
تمرکز بر «جنگ علیه تروریسم»، مشخصه ریاست جمهوری بوش از بیستم شهریور 1380 بود، ولی او در سخنرانی مراسم سوگند دومین دور ریاست جمهوری خود برای اولینبار در سه سال اخیر، به مسائل عراق، افغانستان با تروریسم هیچ اشارهای نکرد.