سیدمحمد فخار
سعد حریری شب گذشته بهرغم برخی گمانهزنیها درباره روابط ناهمگون 14 مارس و تهران، وارد فرودگاه مهرآباد شد و در مجموعه حافظیه سعدآباد مورد استقبال رسمی رحیمی همتای خود قرار گرفت. نخستوزیر لبنان که در ماجرای برگزاری دادگاه ترور رفیق حریری بر سر دوراهی «پذیرش نقش وحدتآفرینایران» یا «اتهامزنی به حزبالله» قرار داشت، با ورود به تهران نشان داد که جمهوری اسلامی را به عنوان قدرت اتحاد آفرین در عرصه سیاست داخلی لبنان میشناسد. پس از حضور قدرتمندانه و موفقیتآمیز احمدینژاد در لبنان و تاکید وی بر مواضع وحدتآفرین در میان گروههای لبنانی، سعد حریری در کسوت نماینده 14 مارس به ایران سفر کرد تا شایعات مربوط به اثرپذیری این جریان از پاریس و واشنگتن را به یک سو افکند. البته سفر سعد حریری پس از حضور احمدینژاد در بیروت بهطور کامل قابل پیشبینی بود اما همچنان این تحلیل نزد دشمنان جمهوری اسلامی وجود داشت که احمدینژاد به لبنان رفت تا به حزبالله قدرت بیشتری ببخشد اما سفر حریری نشان داد که مجموعه گروههای لبنانی برای ایران از اهمیت برخوردارند. بر اساس اخبار منتشره پیش از سفر حریری به تهران، آمریکا در جریان دادگاه رفیق حریری فشار فزایندهای بر جریان 14 مارس وارد کرد تا احتمالا حزبالله در کیفرخواست دادگاه بینالمللی بررسیکننده ترور رفیق حریری در جایگاه متهم معرفی شود. فشار آمریکا در تنظیم کیفرخواست ادعایی که ابتدای ماه آینده میلادی صادر خواهد شد به یکی از عوامل بحرانآفرین در لبنان تبدیل شده است که ایران، سوریه، عربستان و حتی ترکیه و قطر برای حمایت از ثبات و آرامش در لبنان همچنان در حال رایزنی هستند.
اما مهمترین پیام سفر سعد به ایران اذعان به نقش قدرتمندانه حزبالله در عرصه سیاسی لبنان است که با حضور وی در تهران این مهم مورد تاکید قرار میگیرد. تاکید بر این نکته بود که سعد حریری را بر آن داشت تا در مصاحبه اخیر خود اعلام کند که همکاری میان جمهوری اسلامی ایران و کشورهای عربی برای ایجاد زمینه مشترک در مبارزه با خطرات در کمین منطقه ضروری است. حریری همچنین سفر احمدینژاد را یک فرصت تاریخی برای لبنان دانسته و گفته بود: سفر رئیسجمهور ایران، فرصتی برای تقویت روابط بینالمللی لبنان با ایران و همچنین فرصت بررسی عمیق منافع مشترک 2کشور بود که انشاءالله در سفرم به ایران تکمیل خواهد شد. نقش جمهوری اسلامی در منطقه و بویژه حل بحران و تقویت ثبات در لبنان چنان بود که حریری تصریح کرد: نقش تهران در منطقه یک نقش طبیعی است که به اهمیت تاریخی، سیاسی و اقتصادی کشوری با این وسعت و برخوردار از تمدن تاریخی در همسایگی کشورهای عربی بازمیگردد.
بهزعم سعد حریری همکاری و ایجاد زمینه مشترک برای مبارزه با خطراتی که لبنان را تهدید میکند، ضروری است و در راس این خطرات، تهدیدات ناشی از اصرار اسرائیل در عدم قبول حق فلسطینیها در بازگشت به کشور مستقل خود با مرکزیت قدس قرار دارد و این در حالی است که تلاشهای گستردهای از سوی کشورهای عربی برای صلح و سازش صورت گرفته و در کنفرانس سران عرب در بیروت نیز بر مرجعیت کنفرانس مادرید تاکید شده است. حریری درباره بحث دادگاه پدرش نیز با تبرئه حزبالله از هرگونه اتهام، مطرح کرد که لبنان در معرض تهدیدات خطرناک زیادی است و باید با تمسک به وحدت ملی و حمایت از ثبات، به هیچ کس و در هر شرایطی به هر علتی اجازه تعرض به وحدت کشورمان را ندهیم.
غضنفر رکنآبادی سفیر ایران در بیروت درباره سفر حریری به تهران با مثبت ارزیابی کردن سفر وی، از انعکاس مثبت حضور سعد در لبنان خبر داد. به گفته سفیر ایران در بیروت جمهوری اسلامی هرگز از گروهی بر ضد گروه دیگر در لبنان حمایت نخواهد کرد، بلکه تمام مردم این کشور مورد حمایت هستند.
بر این اساس ایران امیدوار است که سعد حریری در سفر به تهران همانند پدرش به تقویت روابط میان 2کشور ایران و لبنان کمک و بر ضرورت حمایت از مقاومت نیز تاکید کند. رکنآبادی همچنین سفر حریری را نقطه عطف روابط ایران و لبنان دانست و تصریح کرد: با توجه به سفر اخیر رئیسجمهور ایران به لبنان این سفر از ابعاد مختلف دارای اهمیت است. وی ابراز امیدواری کرد در این سفر با توجه به آغاز حرکت صعودی برای همکاری در بخشهای مختلف از یکسو و همراهی 5 وزیر با حریری در تهران، چند سند جدید در حوزههای گوناگون به امضای طرفین برسد. در این رابطه لبنان ظرفیت بسیار بالایی برای گسترش همکاریهای تجاری و اقتصادی دارد و شرکتهای بخش خصوصی جمهوری اسلامی ایران میتوانند در احداث پروژههای مهم لبنان از جمله احداث سد، نیروگاه برق و برنامههای نفتی با توجه به تجربیات بالای خود در صحنه لبنان حضور داشته باشند. علاوه بر دستاوردهای اقتصادی سفر حریری به تهران، این سفر در صحنه سیاسی نیز از اهمیت بالایی برخوردار است و با توجه به ایستادگی همیشگی جمهوری اسلامی ایران در کنار ملت لبنان و تاکید رئیسجمهور در سفر به لبنان بر حضور در کنار ملت لبنان در مقابله با تجاوزات رژیم صهیونیستی و حمایت از وحدت ملی این کشور این سفر اهمیت دارد.
مرد اول جریان 14 مارس به تهران آمد تا نشانه دیگری از موفقیت سفر مهرماه رئیسجمهور ایران برخلاف توطئهها و تبلیغات ضدایرانی باشد. این سفر همچنین تاییدی بر جایگاه ویژه ایران در منطقه است که 13 سال پس از سفر حریری فقید بر مواضع وی استوار شده است. در سال 1997 رفیق حریری به عنوان نخستین مقام لبنانی بعد از 25 سال به ایران سفر کرد و فصل جدیدی از مناسبات 2 کشور را گشود.
اما در جریان سفر 3 روزه نخستوزیر لبنان به تهران بعد از انجام استقبال رسمی، مذاکرات خصوصی وی با رحیمی همتایش انجام شد و مذاکرات مشترک بین 2 هیات ایرانی و لبنانی صورت گرفت. بر اساس اخبار واصله همچنین سعد حریری در این سفر با رئیسجمهور و تعدادی دیگر از مقامات کشورمان دیدار میکند.
در این سفر که در پی سفر محمود احمدینژاد رئیسجمهور، به لبنان و با دعوت رسمی محمدرضا رحیمی معاون اول رئیسجمهور صورت گرفته است، آخرین وضع روابط و راههای گسترش روابط ایران و لبنان و تعمیق همکاریهای دوجانبه بویژه شیوههای اجرایی کردن توافقات امضا شده بین دوطرف مورد بررسی خواهد گرفت. همچنین آخرین وضع منطقه و شرایط سیاسی امنیتی حاکم بر لبنان که ناشی از تهدیدات رژیم صهیونیستی علیه این کشور و مقاومت ملی لبنان است، مورد بررسی و مشورت مقامات ایرانی و لبنانی قرار خواهد گرفت. منوچهر متکی وزیر امور خارجه کشورمان در اظهاراتی سفر حریری به تهران را گامی بلند در راستای عملیاتی شدن توافقات 2کشور و باز شدن چشماندازهای جدید بین ایران و لبنان برشمرد و افزود: ما این سفر را مهم ارزیابی میکنیم و امیدواریم که مناسبات ایران و لبنان در یک گستره فراگیر به پیش برود.
اما محمدرضا رئوفشیبانی معاون خاورمیانه و مشترکالمنافع وزارت امور خارجه در تشریح اهداف و جزئیات سفر سعد حریری به تهران تصریح کرد: سفر حریری در پی سفر تاریخی احمدینژاد به لبنان صورت میگیرد. سفر آقای احمدینژاد به لبنان از دستاوردهای قابل توجهی برخوردار بود؛ یکی حمایت کامل و همهجانبه از لبنان و مقاومت این کشور و دوم شکلدهی به دور جدیدی از روابط دوجانبه که در قالب امضای 16 سند همکاری تجلی پیدا کرد. وی درباره شرایط این سفر گفت: سفر حریری در شرایطی انجام میگیرد که جریان ضدمقاومت و حامیان رژیم صهیونیستی بویژه آمریکا طراحی بزرگی علیه مقاومت اسلامی در دست اقدام دارند. در این راستا اظهارات اخیر معاون وزیر خارجه آمریکا که اعلام کرده بود از دادگاه بینالمللی و شورای امنیت حداکثر استفاده را خواهند کرد، نکته قابل توجهی است. این سفر در فضایی انجام میگیرد که لبنان شرایطش متاثر از فضای دادگاه رفیق حریری و احتمالات و سناریوهای پیش روی این دادگاه است. چرا که سناریویی مبنی بر سیاسی و یا ابزاریشدن این دادگاه در محافل مختلف مطرح است. شیبانی درباره دستور کار سفر حریری گفت: در این سفر آخرین وضع روابط و راههای گسترش و تعمیق همکاریهای دوجانبه بویژه شیوههای اجرایی کردن توافقات امضا شده بین 2طرف مورد بررسی و توافق قرار خواهد گرفت. همچنین در سطح دیگر آخرین وضع منطقه و شرایط سیاسی- امنیتی حاکم بر لبنان که ناشی از تهدیدات رژیم صهیونیستی علیه این کشور و مقاومت ملی لبنان است مورد بررسی و مشورت مقامات 2 کشور قرار خواهد گرفت.
اعتراف الشرقالاوسط به موفقیت احمدینژاد
روزنامه الشرقالاوسط که به اتخاد مواضع خصمانه علیه ایران شهرت دارد، همزمان با سفر نخستوزیر لبنان به ایران، در اعترافی صریح اما دیرهنگام اذعان کرد که سفر اخیر احمدینژاد به لبنان کاملا موفق بوده است. به گزارش فارس، این روزنامه که با حمایت عربستان سعودی منتشر میشود، در گزارشی نوشت: کسی درباره اینکه احمدینژاد حتی قبل از سفر به لبنان در 13اکتبر گذشته به موفقیت در این سفر دست یافت شک ندارد. رسانههای داخلی لبنان و رسانههای منطقهای و بینالمللی حتی صرفا موضوع رفتن احمدینژاد به جنوب لبنان را اتفاقی تاریخی نامیدند که ابعاد راهبردی و آیندهنگری فراوانی داشت. الشرقالاوسط نوشت: شکی نیست، استقبالی که در لبنان از احمدینژاد شد از کسی نشده بود. جمعیتهای شیعه همه مسیرها را پر کرده بودند؛ از فرودگاه حریری تا دورترین روستا در جنوب لبنان. همه مانند جمعیتهای استقبال کننده رسمی که در کاخ ریاست جمهوری جمع شده بودند تا سلام و احوالپرسی کنند. چه آنکه حتی حضور سمیر جعجع رئیس هیات اجرایی جریان نیروهای لبنان نیز که از مخالفان سرسخت ایران و مقاومت و از حامیان غرب و آمریکاست، در کاخ ریاست جمهوری و استقبال از احمدینژاد و همچنین حضور امین جمیل از مخالفان ایران و حامیان غرب در لبنان غافلگیرکننده بود. این روزنامه سعودی افزود: در آن هنگام احمدینژاد زمانی وارد لبنان شد که تهدیدهای اسرائیل و نیروهای افراطی در اوج خود بود و حتی اسرائیلیها در همان زمان در مرز لبنان، بادکنکهای بزرگ و رنگارنگی در اعتراض به احمدینژاد هوا کردند.