منشور ملی جوانان (بخش سوم)

ماده 9) بهداشت
جوانان در زمینه بهداشت از حقوق ذیل برخوردارند:
1-9- برخورداری از منابع آموزشی پیرامون مراقبت‌های اولیه بهداشتی؛
2-9- دسترسی آسان به منابع مطالعاتی در خصوص بهداشت جنسی و بهداشت باروری؛
3-9- دسترسی به اطلاعات بهداشتی لازم حسب نیاز سن و سال و جنسیت در خلال دوران تحصیل در مدرسه یا دانشگاه؛
4-9- عنداللزوم تهیه و پیشنهاد مجموعه‌ای از مواد قانونی مربوط به حقوق بهداشتی جوانان به مراجع دولتی ذی‌صلاح و کمیسیون‌های ذی‌ربط در مجلس شورای اسلامی؛
5-9- برخورداری از بهداشت محیط کار برای جوانان شاغل بالاخص شاغل در مراکز صنعتی و کارگاه‌ها
6-9- نظارت بر توزیع عادلانه خدمات رایگان بهداشتی در مناطق روستایی و فقیرنشین
7-9- دسترسی آسان و رایگان به خدمات بهداشت باروری برای زوج‌های جوان
8-9- حمایت از دولت در برگزاری دوره‌های آموزشی ویژه بهداشت در نواحی روستایی و حاشیه‌ای
9-9- دسترسی آسان به دوره‌های آموزشی در زمینه سیستم بهداشتی فاضلاب، تغذیه، مراقبت و پرورش کودک و بهداشت باروری ویژه جوانان نواحی حاشیه‌ای کشور
10-9- ارائه مشاوره نظام‌مند به مراجع ذی‌صلاح دولتی در خصوص مبارزه با شیوع مواد مخدر در میان جوانان
11-9- شرکت در تدوین برنامه‌های ملی ویژه ترویج سلامت همگانی
12-9- برخورداری از اطلاعات لازم در زمینه بهداشت همگانی و بهداشت باروری از خلال مطبوعات، نشریات و رادیو و تلویزیون
13-9- استفاده از امکانات و تسهیلات بازپروری و توانبخشی برای جوانان معتاد و معلول
14-9- امنیت و ایمنی در برابر هرگونه خشونت و آزار جسمی و روحی و داشتن آسایش و خلوت
ماده 10) اشتغال
جوانان در این زمینه دارای حقوق ذیل هستند:
1-10- دسترسی برابر و عادلانه به فرصت‌های شغلی قانونی و مورد علاقه بدون هیچ‌گونه تبعیض جنسیتی، قومی، نژادی، مذهبی و موقعیتی (مثلاً معلولیت جسمانی) منبع: (قانون اساسی، اصل 28؛ اعلامیه جهانی و حقوق بشر، بند 2 از ماده 21)
2-10- دسترسی آسان به اطلاعات شغلی و حرفه‌ای به کمک ICTS و امکان روزآمد کردن قابلیت‌های شغلی
3-10- کارآموزی توأم با کار برای کلیه جوانان و نوجوانان در صورتی که به تشخیص پزشک سازمان تأمین اجتماعی برای سلامت و رشد جسمی و روحی آنان مضر نباشد، منبع: (قانون کار، ماده 117)
4-10- استفاده از امکانات و خدمات آموزشی و کارآموزی حین خدمت نظام وظیفه
5-10- برخورداری از مزایای خاص تعاونی‌اه و شرکت‌های ویژه جوانان شامل حمایت‌های مالی دولتی در قالب معافیت‌های مالیاتی، کمک‌های بلاعوض، وام‌های تولیدی کم‌بهره، وام‌های قرض‌الحسنه درازمدت، اجاره به شرط تملیک و... منبع: (قانون اساسی، اصل 43، بند 2، قانون مالیات‌های مستقیم، ماده 133)
6-10- بررسی سیاست‌ها و قوانین کار و ارائه پیشنهادات اصلاحی به منظور ارتقای سطح اشتغال جوانان و کاهش بیکاری جوانان
7-10- برخورداری از حمایت‌های بیشتر دولت در زمینه بخش‌های خاص و جدید اقتصاد که مشاغل جدیدی را موجب می‌شود مانند تجارت الکترونیکی
8-10- بهره‌مند شدن از بانک ملی منابع انسانی به منظور کسب فرصت‌های بیشتر برای معرفی خود به بازار کار
9-10- برخورداری از مشاوره‌های شغلی در طول دوران تحصیل در مدارس و دانشگاه و دوران خدمت نظام وظیفه
10-10- دسترسی آسان به اطلاعات آموزش مربوط به مشاوره شغلی و شناخت فرصت‌های شغلی و بازارهای کار قبل از ورود به مؤسسه‌های آموزشی و حرفه‌ای از طریق ICTS و بالاخص رادیو و تلویزیون، (قانون کار برنامه سوم توسعه، ماده 56)
11-10- مشارکت نظام‌مند در طرح‌ریزی‌ها و برنامه‌ریزی‌های دولت در زمینه اشتغال
12-10- برخورداری از حمایت‌های همه‌جانبه دولت در طرح‌های کارآفرینی جوانان. منبع: (قانون اساسی، اصل 43، بند 2)
13-10- برخورداری از پرداخت‌ها و دستمزدهای عادلانه (دستمزد مساوی برای کار مساوی) بدون هیچ‌گونه تبعیض براساس سن و سال، جنسیت، نژاد، قومیت، اعتقادات سیاسی و مذهبی، منبع: (قانون کار، ماده 38، اعلامیه جهانی حقوق بشر، ماده 23 بند 2)
14-10- مصونیت از فشار کارفرما مبنی بر انجام کارهایی که به تشخیص پزشک برای سلامت جسمی و روحی وی مضر است. منبع: (قانون کار، مواد 81، 83)
15-10- امکان ادامه تحصیلات حین اشتغال به کار و همزمان دریافت مزایای عادی کار
16-10- ممنوعیت ارجاع هر نوع کار اضافی و انجام کار در شب و نیز ارجاع کارهای سخت و زیان‌آور و خطرناک و حمل بارهای بیش از حد مجاز با دست و بدون استفاده از وسایل مکانیکی برای کارگران نوجوان و کارگران زن جوان، منبع: (قانون کار، مواد 75 و 83)
17-10- ممنوعیت کار نوجوانان در مشاغل و محیط‌هایی که به علت ماهیت و شرایط خاص آن، اشتغال به کار در آنجا برای سلامت یا اخلاق کارآموزان و کارگران زیان‌آور باشد. تشخیص این امر برعهده وزارت کار است. منبع: (قانون کار، ماده 84)
18-10- برخورداری از ایمنی و بهداشت محیط کار شامل حفاظت فنی ماشین‌آلات، جلوگیری از بیماری‌های حرفه‌ای، فیزیک سالم شامل آب‌، هوا، نور و دمای مناسب، منبع: (قانون ک ار، مواد 85، 87، 88، 89، 91 و 92)
19-10- حق استراحت، فراغت و تفریح و به خصوص حق محدودیت ساعات کار و مرخصی‌های ادواری با اخذ حقوق و دستمزد. منبع: (اعلامیه جهانی حقوق بشر، ماده 24)
20-10- تعهد دولت به برنامه‌ریزی‌های لازم به منظور فراهم‌سازی امکان اعزام نیروی کار جوان به خارج از کشور، (قانون برنامه سوم توسعه، ماده 53)
21-10- تلاش فزاینده دولت برای جلب سرمایه‌گذاری اشتغال‌زا در مناطق حاشیه‌ای. (قانون برنامه سوم توسعه، ماده 50)
ماده 11) ورزش
جوانان در زمینه ورزش از حقوق ذیل برخوردارند؛
1-11- عضویت آزادانه در هر یک از باشگاه‌های ورزشی مورد علاقه
2-11- برخورداری از توزیع عادلانه امکانات ورزشی در تمام نقاط کشور
3-11- مشاوره در امر طراحی و اجرای برنامه‌های ورزشی جوان ـ محور
4-11- تلاش و همکاری در ترویج تربیت بدنی و فعالیت‌های ورزشی برای جوانان منجمله دختران و زنان جوان، جوانان معلول و جوانان غیرمدرسه‌ای در مطابقت با منشور بین‌المللی تربیت بدنی و ورزش
5-11- ارائه تحقیقات ویژه برای جوانان برخوردار از کارت ملی جوان در کلیه باشگاه‌های ورزشی دولتی سراسر کشور.
6-11- تجهیز مراکز بازپروری و توانبخشی و مراکز نظامی و پادگان‌ها به کلیه امکانات ورزشی متنوع و مورد علاقه جوانان.
ماده 12) اوقات فراغت
جوانان در حوزه اوقات فراغت از حقوق ذیل برخوردارند:
1-12- دسترسی آزاد، آسان و ارزان به امکانات و تسهیلات عمومی نظیر کتابخانه‌ها، مراکز تفریحی، هنری و فرهنگی در سراسر نقاط کشور؛
2-12- امکان مشارکت و حضور در برنامه‌های تبادلاتی بین جوانان کشورهای مختلف
3-12- برخورداری از تخفیفات و حمایت‌های ویژه در مسافرت‌های علمی، تفریحی و زیارتی در داخل و خارج از کشور؛
4-12- استفاده ارزان و آسان از امکانات و خدمات گردشگری در صورت ارائه کارت ملی جوانان؛
5-12- برخورداری از برنامه‌های متنوع رادیو و تلویزیونی ویژه اوقات فراغت جوانان؛
6-12- تسهیل مسافرت جوانان بالاخص مسافرت‌های توریستی با ترویج هزینه‌های پایین کرایه، ایجاد اقامتگاه‌های خاص جوانان، اردوگاه‌های ایمن و امن.